เมื่อก่อนนี้ “ปลาทู” ไม่ได้มีให้กินทั้งปี ทำให้บรรดาชาววังต่างต้องสรรหาวิธีเพื่อจะให้มีปลาทูกินตลอด 12 เดือน 

ด้วยเหตุนี้จึงมีบันทึกถึงการถนอมปลาทู ปรากฏในหนังสือ “ชีวิตในวัง ๒” ของหม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์ ข้าหลวงในพระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา พระภรรยาเจ้าในรัชกาลที่ 5 ผู้ทรงมีพระอัจฉริยภาพด้านการปรุงอาหารเป็นอย่างยิ่ง

ชาววังมีวิธีถนอมปลาทูกันอย่างไร?

ในหนังสือเล่มดังกล่าวระบุวิธีการถนอมปลาทู ซึ่งขณะนั้นเป็นการถนอมเพื่อส่งถวายแก่ เจ้าดารารัศมี  พระราชชายา พระภรรยาเจ้าในรัชกาลที่ 5 ซึ่งประทับอยู่ที่เมืองเชียงใหม่ ดังนี้

“ปลาทูที่เขาทอดมากมายนี้ เตรียมอัดใส่ไหซองให้เต็มไห แล้วเทน้ำมันหมูลงไปแช่ให้ท่วมตัวปลาถึงปากไห เอาจุกปิดปากไห เอาซีเมนต์มายาปากให้รอบแน่นหนา ส่งไปถวายพระราชชายาเจ้าดารารัศมีที่เมืองเชียงใหม่ เก็บไว้เสวยได้ตลอดปี เวลาจะเสวย หยิบปลามาทอดใหม่อีกที

วิธีเก็บปลาทูไว้กินตลอดปี ต้องเก็บได้วิธีนี้วิธีเดียวคือทอดให้สุก แล้วเอามาแช่ในน้ำมันหมู เวลาจะกินควักเอามาทอดอีกที

สมัยก่อนพอหมดหน้าปลาทูแล้ว ก็หมดกัน ไม่มีจะกินเลย จนกว่าจะถึงฤดูกาลมีมาใหม่ แต่สมัยนี้คงไม่ต้องทำวิธีนี้ เพราะเห็นปลาทูนึ่งมีขายทั้งปี มีกินตลอดไป นอกจากไม่มีเงินซื้อกิน”

นี่คือหนึ่งในภูมิปัญญาของชาววัง ที่เอาชนะขีดจำกัดของอาหารการกินตามฤดูกาล 

อ่านเพิ่มเติม :

• อาหารชาววัง ไม่ได้เน้นรสหวาน! อาหารชาววังแท้จริงเป็นอย่างไร?
• “แกงรัญจวน” เมนูสุดอร่อยของเหล่าชาววัง มาจากอาหารเหลือ?
• ทำไมเรียก “น้ำพริกลงเรือ” และที่มาของชื่ออันเป็นอาหารชาววังโดยไม่ตั้งใจ
• “ด้วง” วัตถุดิบที่ชาววังเอาไปทำหลากเมนู จนเป็นพระกระยาหารโปรดรัชกาลที่ 5-6

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 22 ธันวาคม 2568