5 ผลไม้ ทุเรียน-เงาะ-มังคุด-ส้ม-มะม่วง ปอกอย่างไรให้เหมือนกับชาววัง

5 ผลไม้ ทุเรียน-เงาะ-มังคุด-ส้ม-มะม่วง วิธีปอกแบบชาววัง
การตัดแต่งผลไม้ฉบับชาววังจาก fb สาขาวิชาคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต วิทยาเขตสุพรรณบุรี

5 ผลไม้ ทุเรียน-เงาะ-มังคุด-ส้ม-มะม่วง กับวิธีปอกแบบชาววัง

แม้ปัจจุบันวิถีการกินของคนไทยจะเปลี่ยนไป ตามสังคมที่เร่งรีบ ทว่า “วัฒนธรรมด้านอาหาร” ของประเทศไทยยังคงเด่นชัดและสวยงาม โดยเฉพาะการตัดและจัดตกแต่งวัตถุดิบให้น่ารับประทาน เช่น การปกผลไม้ให้กินง่ายและงามตามตามฉบับชาววัง

อย่างในตำรับ ผลไม้ ของว่าง และขนม ของ ท่านผู้หญิงกลีบ มหิธร สตรีชาววังที่เกิดในสมัยรัชกาลที่ 5 ทั้งยังมีอิทธิพลคนหนึ่งของวงการตำราอาหารของไทย ก็ปรากฏการปอกผลไม้ชนิดต่าง ๆ ไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษา 

“ศิลปวัฒนธรรม” จึงขอยกตัวอย่าง 5 ผลไม้ที่เชื่อว่าคนไทยคงได้กินกันบ่อย ๆ อย่าง ทุเรียน, เงาะ, มังคุด, ส้ม และมะม่วง มาให้ทุกได้อ่านและเผื่อวันหนึ่งซื้อติดไม้ติดมือมาที่บ้าน แล้วอยากลองทำตามกัน 

1. ทุเรียน

ภาพประกอบบทความ ทุเรียน จาก pixabay

แกะทุเรียนออกเป็นยวงใช้มีดทองคว้านควักเม็ดออกทางไส้ไม่ผ่ายวง ลำดับใส่จานให้สวยงาม

2. เงาะ 

สำหรับเงาะจะมี 2 วิธี โดยจะต้องใช้มีดทองสำหรับคว้านลูกเงาะ

วิธีแรก ปอกเปลือกเงาะทางขั้วออกประมาณ 1 ใน 3 ผล ใช้มีดคว้านอย่างคมคว้านทางขั้วที่เอาเปลือกออกแล้วเอาเปลือกไว้จับไม่ให้เงาะช้ำ ผ่าปลายลูก คว้านเล็กน้อย แทงเม็ดออกแล้วจึงเอาเปลือกที่เหลือออก

วิธีที่ 2 ผ่าลูกเงาะทั้งเปลือกไม่ให้ถึงขั้ว 2 หรือ 3 ให้ผลติดกันก็ได้ จากนั้นเอามีดทองผ่าทางปลายลูกไม่ให้เม็ดแตก และแคะเม็ดออก ไม่ต้องเอาเปลือกออก ใส่จานไปทั้งพวงเพื่อความสวยงาม

ชมคลิปการคว้านเงาะจากเพจ สาขาวิชาคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต วิทยาเขตสุพรรณบุรี ได้ที่คลิปด้านล่างนี้

3. มังคุด

ใช้มีดเหล็กคม ๆ จะตัดขั้วออกหรือไม่ก็ได้ ฝานเปลือกตรงกลางรอบลูกให้กลมและเรียบ ใช้ปลายมีดสลักตรงที่ฝานให้เป็นฟันปลารอบลูก เวลารับประทานเปิดออกจึงจะงาม

4. ส้ม

สำหรับส้มจะมีหลายพันธุ์มาก ในหนังสือปรากฏส้ม 6 พันธุ์ ขอไล่เรียงให้อ่านดังนี้

ส้มเขียวหวาน ปอกแล้วแกะเป็น 2 กลีบติดกัน ดึงรกออกให้หมด ใช้มีดทองคม ๆ ฝานไส้ลอกเยื่อออกทั้ง 2 ข้าง ลอกอย่าให้เนื้อแตกจากกัน หรือปอกเฉย ๆ ดึงรกออกเป็นกลีบ ๆ ก็ได้ ที่สำคัญคือระวังอย่าให้ช้ำ

ภาพประกอบเนื้อหา – ส้มเขียวหวาน (ภาพจาก www.technologychaoban.com)

ส้มตรังกานูหรือส้มจุก ปอกเปลือกออกแกะเป็นกลีบเดียวให้แตก ลอกเยื่อออกให้หมด จากนั้นใส่จาน มีวิธีทำให้ส้มชนิดนี้หวานคือโรยน้ำตาลและเกลือเพิ่ม

ส้มเกลี้ยงและส้มซ่า ปอกผิวนอกออกทั้งผลเหลือแค่ผิวสีขาวไว้ ไม่อย่างนั้นส้มจะช้ำหมด ใช้ปลายมีดลอกเยื่อขาวออกให้หมด ปอกเป็นกลีบ หรือใช้ปลายมีดฉีกให้เป็นฝอย ๆ เหมือนเกสร

ส้มเกลี้ยง ด้านขวามือของภาพ เมื่อปอกแล้วจะเป็นผิวสีขาว ภาพจาก เทคโนโลยีชาวบ้าน

สามารถเอาไปทำเป็นของหวานอย่างน้ำได้ ด้วยการเอาไปลอยแก้วกับน้ำตาลเชื่อมและเกลือป่นเล็กน้อยปนกับน้ำดอกไม้สด เติมน้ำแข็ง ให้ได้รสหวานมากกว่าเปรี้ยวและเค็ม

ส้มจีน ให้ปอกอย่างส้มเขียวหวาน อย่างที่เขียนไว้ข้างต้น

ส้มเกลี้ยงเมืองจีน ปอกและแกะอย่างส้มเขียวหวานเช่นกัน แต่ต้องฝานผิวทิ้งก่อน 

ส้มโอหรือส้มแก้ว ปอกเปลือกแกะเป็นกลีบ ๆ แล้วลอกเยื่อให้หมด เหมือนกับส้มตรังกานู

5. มะม่วง 

อย่างสุดท้ายในบทความนี้คือมะม่วง แบ่งแยกย่อยเป็นมะม่วงสุกและมะม่วงมันต่าง ๆ

มะม่วงสุกหรือห่าม จะต้องฝานสองแก้มออก ข้าง ๆ ไม่ใช้ตัดเป็นสามหรือสี่ท่อนตามขวางของแก้ม ใช้มีดทองตัดฝานเปลือกทีเดียวให้ตลอดรอบชิ้นและไม่ให้เป็นรอย

มะม่วงมันต่าง ๆ ปอกเปลือกฝานตามยาว สามชั้นตามแก้ม ตัดเป็นคำ ๆ เอาไปจิ้มกับเกลือและน้ำตาลได้

การหั่นมะม่วงเพื่อความสวยงามในยุคปัจจุบัน ภาพจาก pixabay

นี่คือการปอก 5 ผลไม้อย่างผู้ดี ที่ปรากฏอยู่ในหนังสือการเข้าครัวของสตรีที่เกิดในสมัยรัชกาลที่ 5

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


อ้างอิง : 

https://vajirayana.org/หนังสือกับข้าวสอนลูกหลาน-กับ-ผลไม้-ของว่าง-และขนม


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 28 เมษายน 2569