เงาะโรงเรียน สายพันธุ์เงาะยอดนิยมของคนไทย กับชื่อที่ชวนสงสัยว่าทำไมต้องโรงเรียน

เมื่อพูดถึงผลไม้ประจำฤดูฝนที่ หวาน กรอบ อร่อย และมีหน้าตาที่แสนจะโดดเด่นด้วยเปลือกสีแดงมีขน คงไม่มีใครไม่รู้จัก “เงาะ” ผลไม้ที่นิยมปลูกกันในภาคตะวันออกของประเทศไทย 

โดยในบรรดาเงาะที่นิยมปลูกกันหลัก ๆ มีอยู่ 3 สายพันธุ์ ได้แก่ เงาะสีทอง เงาะสีชมพู และพันธุ์ที่ได้รับความนิยมและเป็นที่รู้จักกันมากที่สุดคือ “เงาะโรงเรียน” 

แล้วชื่อเงาะโรงเรียน สายพันธุ์เงาะยอดนิยมของคนไทย เกี่ยวข้องกับโรงเรียนอย่างไร?

แท้จริงแล้ว ชื่อเงาะสายพันธุ์นี้มีที่มาจาก โรงเรียนนาสาร อำเภอนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี 

จุดเริ่มต้นเกิดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2469 เค หว่อง (Mr. K.Wong) ชายชาวจีนสัญชาติมาเลเซีย เข้ามาอาศัยและทำเหมืองแร่ดีบุกในอำเภอนาสาร

เค หว่อง ได้สร้างบ้านพักเป็นเรือนไม้ 2 ชั้น ในที่ดินที่ซื้อไว้จำนวน 18 ไร่ ใกล้ทางรถไฟ และได้นำเมล็ดพันธุ์เงาะจากปีนังเข้ามาปลูกบริเวณบ้านพัก 

ปรากฏว่า เงาะที่เขาปลูกเจริญเติบโตติดดอกออกผลทั้งหมด 4 ต้น แต่มีเพียงต้นเดียวที่ให้ผลลักษณะแตกต่างออกไปจากต้นอื่น คือ ผลค่อนข้างกลม เปลือกบาง เมื่อสุกแล้วเปลือกผลสีแดงสด แต่ขนเงาะจะยังคงมีสีเขียว เนื้อหนา กรอบ หวาน และหอม 

ต่อมา พ.ศ. 2479 หลังจาก เค หว่อง เลิกทำกิจการเหมืองแร่ เขาจึงขายที่ดินให้ทางราชการซึ่งนำไปสร้างเป็นอาคารเรียนของโรงเรียนนาสาร ตั้งแต่วันที่ 17 พฤศจิกายน ในปีเดียวกัน 

ขณะที่ต้นเงาะแม่พันธุ์ก็ยังคงได้รับการดูแลโดยทางโรงเรียนอยู่ในพื้นที่เดิม

จากนั้นเมื่อ พ.ศ. 2500-2501 เมื่อมีผู้คนเริ่มรับรู้ถึงความอร่อยของเงาะต้นนี้มากขึ้น ชาวบ้านจึงเริ่มทาบกิ่งเงาะต้นนี้เพื่อขยายพันธุ์ออกไป ซึ่งในขณะนั้นเงาะสายพันธุ์นี้ยังไม่มีชื่อเรียกเหมือนเงาะพันธุ์อื่น ๆ คนในพื้นที่จึงเรียกเงาะพันธุ์นี้ตามที่มันเติบโตอยู่ภายในพื้นที่โรงเรียนนั่นเอง

ปัจจุบัน คนไทยนิยมบริโภคเงาะโรงเรียนมากจึงมีการขยายพันธุ์นำไปปลูกในหลายพื้น จนกลายเป็นพืชเศรษฐกิจและสัญลักษณ์ที่โดดเด่นอย่างหนึ่งของจังหวัดสุราษฎร์ธานี ที่ไม่เพียงมีดีแค่รสชาติแต่ยังบอกเล่าความเชื่อมโยงระหว่างท้องถิ่นได้อย่างน่าสนใจอีกด้วย

อ่านเพิ่มเติม :

• ผลไม้ในสมัยรัชกาลที่ 5 มะม่วง-เงาะ-ทุเรียน ฯลฯ สวนที่ไหน? ที่ขึ้นชื่อ
• “ทุเรียนชะนี” ราชาผลไม้ของไทย ทำไมถึงได้ชื่อนี้?
• “8 ผลไม้” ที่เก็บภาษีสมัยรัชกาลที่ 4 มีอะไรบ้าง?

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง

คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ. (2542). หนังสือเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เรื่อง วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญาจังหวัดสุราษฎร์ธานี. กรุงเทพมหานครฯ: กรมศิลปากร

กระทรวงวัฒนธรรม. (2555). ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม ตำนานเงาะโรงเรียนนาสาร. เรียกใช้เมื่อ 17 มิถุนายน 2568. เข้าถึงได้จาก http://www.m-culture.in.th

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 25 มิถุนายน 2568