“โสฬสมงคล” ยันต์หน้าประตูทางเข้าอุโบสถวัดหน้าพระเมรุกับรหัสธรรมที่ถูกซ่อนอยู่

วัดหน้าพระเมรุ (วัดหน้าพระเมรุราชิการาม) ตั้งอยู่ที่ริมคลองสระบัว ทางด้านทิศเหนือของคูเมือง จ. พระนครศรีอยุธยา สันนิษฐานว่าสร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น

วัดแห่งนี้มีตำนานเล่าขานกันว่า เป็นเพียงวัดเดียวที่ไม่ถูกเผาทำลายในช่วงการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 เนื่องจากมี “ยันต์โสฬสมงคล” ที่เป็นแผ่นจารึกทำจากหินทรายสถิตอยู่ด้านหน้าพระอุโบสถ

ด้วยเหตุนี้จึงทำให้ยันต์โสฬสมงคล ขึ้นชื่อเรื่องแคล้วคลาด ปลอดภัย เผาไม่ไหม้ และสามารถปกป้องบ้านเมืองได้

นอกจากเรื่องอภินิหารแล้ว ยันต์โสฬสมงคลยังได้ซ่อนรหัสธรรม จารึกคำสอนทางพระพุทธศาสนาเอาไว้ในตัวเลขที่ปรากฏบนยันต์อีกด้วย

หนังสือ วัดพระเมรุราชิการาม ที่พิมพ์ขึ้นเพื่อสมโภช 513 ปี วัดหน้าพระเมรุ ได้อธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับยันต์โสฬสมงคลไว้ดังนี้

ยันต์โสฬสมงคลเกิดจากยันต์ 3 ชนิดมารวมกัน โดยใช้ตัวเลขแทนด้วยความหมายมงคลต่าง ๆ ได้แก่ ช่องเล็กสุดด้านใน 9 ช่อง คือ ยันต์จตุโร ถัดมาตรงกลาง 12 ช่อง คือ ยันต์สูตรตรีนิสิงเห และด้านนอกสุด 16 ช่อง คือ ยันต์โสฬส

ยันต์นี้เป็นสัญลักษณ์แทนสิ่งมงคล 16 อย่าง ตัวเลขในกรอบชั้นกลางยันต์ตรีนิสิงเห หมายถึง เลข 3 ตัว 4 ชุด โดยวัตถุประสงค์คือ นำตัวเลข 3 ตัวมารวมกันได้เท่ากับ 15 โดยทุกกลุ่มจะมีเลข 5 ที่น่าจะหมายถึงพระพุทธเจ้า 5 พระองค์ เป็นแกนหลัก ส่วนชั้นในก็ประกอบด้วยตัวเลข 9 ตัว เช่นเดียวกับชั้นนอก

นอกจากนี้ ในหนังสือ รอยสักสยาม ที่เขียนโดย สังคีต จันทนะโพธิ ยังได้ให้ความหมายเพิ่มเติมของตัวเลขในยันต์ที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนาไว้ โดยมีรายละเอียดคือ

เลข 1 หมายถึง คุณแห่งนิพพาน 

เลข 3 หมายถึง คุณแห่งพระรัตนตรัย 

เลข 4 หมายถึง คุณแห่งมรรคผล 4 หรือพรหมวิหาร 4  

เลข 5 หมายถึง พระพุทธเจ้า 5 พระองค์ในภัทรกัปนี้ หรือคุณแห่งศีล 5 

เลข 8 หมายถึง คุณแห่งพระกรรมฐาน 

เลข 9 หมายถึง คุณแห่งมรรค 4 ผล 4 และนิพพาน 1 

เลข 10 หมายถึง คุณแห่งครูบาอาจารย์ 

เลข 14 หมายถึง คุณพระสงฆ์เจ้า เป็นต้น

ดังนั้น นอกเหนือจากคติความเชื่อในเรื่องของความศักดิ์สิทธิ์แล้ว จะพบว่ายันต์โสฬสมงคลยังเป็นรหัสธรรม จารึกคําสอนทางพระพุทธศาสนาที่บันทึกไว้ให้เกิดการเผยแผ่และเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาคำสอนที่เกี่ยวเนื่องกับพระพุทธศาสนาอีกด้วย

หากต้องการรับชม จารึกจำหลักยันต์โสฬสวัดหน้าพระเมรุของจริง สามารถไปรับชมได้ที่ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จันทรเกษม จ. พระนครศรีอยุธยา

อ่านเพิ่มเติม :

• พระอุโบสถ วัดหน้าพระเมรุ ศิลปะสถาปัตยกรรมไทยแบบอย่างอยุธยายุคต้น
• การสักยันต์ เครื่องรางที่ไม่ต้องพกพา เพราะใช้ร่างกายในการ “สัก”
• วิชาคงกระพันชาตรี ศาสตร์เก่าแก่ที่ชายไทย “สายบู๊” นิยมเรียนกัน

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

พระปลัดระพิน พุทธิสาโร. (2566). รหัสพุทธธรรม: ยันต์โสฬสที่วัดหน้าพระเมรุ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารชัยมงคลปริทรรศน์ ปีที่ 3, ฉ.1 (มกราคม – มิถุนายน 2566)

https://www.matichon.co.th/prachachuen/news_413271

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 3 สิงหาคม 2569