| ผู้เขียน | ปดิวลดา บวรศักดิ์ |
|---|---|
| เผยแพร่ |
ในช่วงหนึ่ง คนที่อยู่ในพระนครศรีอยุธยาหรือแถบภาคกลาง เคยเรียกคนที่อยู่ในแถบอีสานและเหนือปัจจุบันว่า “ลาว” และปรากฏคำที่เพิ่มเติมมาจากลาวว่า ลาวพุงขาว และ ลาวพุงดำ
“ลาวพุงขาว” นั้น รศ. ดร. ยุกติ มุกดาวิจิตร อาจารย์คณะสังคมวิทยาและมานุษวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ อธิบายว่า เป็นคำเรียกที่คนในพระนครศรีอยุธยาใช้เรียกคนสองฝั่งโขง อันได้แก่ ฝั่งขวา คือ อีสานในไทยปัจจุบัน และ ฝั่งซ้าย คือ ฝั่งลาวในปัจจุบัน
ทั้งยังต่อเนื่องไปถึงทิศตะวันออกถึงกลุ่มชาติพันธุ์ที่พูดตระกูลไทย-ลาว ลุ่มน้ำดำ-แดง ในเวียดนาม และกวางสี-กวางตุ้ง ในจีน
ด้าน “ลาวพุงดำ” คำนี้เป็นคำที่คนพระนครศรีอยุธยาใช้เรียกพวกลาวบริเวณลุ่มแม่น้ำสาละวินตอนเหนือในพม่า ลากยาวไปถึงลุ่มน้ำพรหมบุตร ในอัสสัมของอินเดีย
แล้วทำไมต้องเรียกว่า ลาวพุงขาว และ ลาวพุงดำ ?
ต้องบอกว่าการสักลายตามความเชื่อของคนในอุษาคเนย์ เป็นการแสดงให้เห็นถึงความเป็นชายชาตรีของบุคคลนั้น เพราะการสักแต่ละครั้งเต็มไปด้วยความเจ็บปวด ทั้งยังเชื่อมโยงกับการมีอาคม เมื่อจะมีคู่ครองผู้หญิงก็มักจะเลือกชายที่มีรอยสักก่อนผู้ที่ไม่มี ทำให้คนในกลุ่มนี้ต่างมีรอยสักกันหมด
สิ่งเหล่านี้เชื่อมโยงกับคำเรียกชาวลาวพุงขาวและดำ
เหตุที่เรียกว่าลาวพุงขาว เป็นเพราะกลุ่มคนเหล่านี้จะไม่สักลายตามตัวเหมือนพวกลาวพุงดำ จะสักลายไปตั้งแต่เข่าจนถึงโคนขาเท่านั้น
ขณะที่ลาวพุงดำจะสักลายด้วยน้ำหมึกสีคล้ำตามตัว ตั้งแต่เอวไปจนถึงขา เลยเรียกว่าลาวพุงดำ
เป็นที่มาของคำว่าลาวพุงดำและลาวพุงขาวนั่นเอง
อ่านเพิ่มเติม :
- ทำไมคนสุรินทร์ เป็นคนอีสาน แต่ไม่พูดภาษาลาว ไม่กินข้าวเหนียว ?!?
- พ.ศ. 2442 ยกเลิกคำว่า “ลาว” เกิดคำว่า “อีสาน” และภาคอีสานนิยม
- พื้นที่อีสานเมื่อเกือบ 150 ปีก่อน เมืองไหนสังกัด “มณฑลลาว” อะไรบ้าง?
อ้างอิง :
เติม วิภาคย์พจนกิจ, 2449-2514. อีสาน ในสมัยพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ทรงดำรงตำแหน่งข้าหลวงต่างพระองค์. [ม.ป.ท.]:โรงพิมพ์สมาคมสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย, 2514. สืบค้นเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2568. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:329232.
https://socanth.tu.ac.th/wp-content/uploads/2014/01/yukti-2014-tai-dam-history-optimized.pdf
https://www.sac.or.th/portal/th/article/detail/371
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 20 มิถุนายน 2568
