ชาวฝรั่งเศสนำเข้า “แป้งสาลี” จากอินเดีย ทั้งที่อยุธยาก็ผลิตได้?!

ชาวฝรั่งเศสนำเข้าแป้งสาลีจากอินเดีย
เด็กชายกำลังช่วยกันอบขนมปัง จากหนังสือมนุษย์อยุธยา ประวัติศาสตร์สังคม จากข้าวปลา หยูกยา ตำรา SEX

ชาวฝรั่งเศสนำเข้าแป้งสาลีจากอินเดีย ทั้งที่กรุงศรีอยุธยาก็ผลิตได้?!

อยุธยาเต็มไปด้วยผู้คนหลากหลายเชื้อชาติ เพราะหลั่งไหลเข้ามาติดต่อค้าขายและพักอาศัย ด้วยเหตุนี้จึงปรากฏวัฒนธรรมการกินจากต่างแดน นั่นก็คือการกิน “ขนมปัง” ที่คนไทยสมัยนั้นไม่นิยม 

แม้จะเป็นของกินที่คนไทยไม่ชอบนัก แต่ดินแดนอันอุดมสมบูรณ์ของอยุธยาในฐานะเมืองอู่ข้าวอู่น้ำ ก็สามารถปลูก “ข้าวสาลี” ที่เป็นวัตถุดิบหลักของขนมปังได้เช่นกัน

เด็กชายกำลังช่วยกันอบขนมปัง จากหนังสือมนุษย์อยุธยา ประวัติศาสตร์สังคม จากข้าวปลา หยูกยา ตำรา SEX

การผลิต “ข้าวสาลี” และ “แป้งสาลี” ในอยุธยานั้น จะปลูกในที่ดินดอนสูงพอที่น้ำจะไม่ท่วม ดูแลคล้ายกับปลูกในสวนของเมืองฝรั่ง โดยมีโรงสีบดข้าวสาลีอยู่ที่อยุธยาและลพบุรี แต่ด้วยกรรมวิถีที่ยากยิ่งตั้งแต่ขั้นตอนปลูกไปจนถึงทำขนมปัง จึงมีเพียงกษัตริย์อยุธยาเท่านั้นที่มีไร่ข้าวสาลี 

ลา ลูแบร์ ราชทูตชาวฝรั่งเศสในรัชสมัยของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ที่เข้ามาอยุธยาในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช บันทึกว่า บางทีกษัตริย์อยุธยาอาจจะทรงเห็นว่าข้าวสาลีและขนมปังเป็นของแปลก พระองค์จึงสนพระทัยของกินชนิดนี้ มากกว่าที่จะโปรดเพราะเรื่องรสชาติ

ภาพ “ยูเดีย” (อาณาจักรอยุธยา) วาดโดยโยฮันเนส วิงโบนส์ (Johannes Vingboons) ต้นสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช

นอกจากนี้ ลา ลูแบร์ ยังบันทึกไว้อีกด้วยว่า มีคำบอกเล่ากันว่าชาวมัวร์เป็นผู้นำพันธุ์ข้าวสาลีมาสู่อยุธยา

เมื่อปลูกข้าวสาลีได้คนไทยจึงมีสูตรขนมปังเป็นของตนเองด้วยเช่นกัน ดังที่ลา ลูแบร์ อธิบายว่า 

“อนึ่ง ขนมปังสดที่พระเจ้ากรุงสยามโปรดพระราชทานแก่พวกเรานั้นผากเกินไป กระทั่งว่าข้าวสวยที่หุงด้วยน้ำบริสุทธิ์นั้นมาตรว่าจะจืดชืดสักเพียงไร ข้าพเจ้าก็ยังเห็นว่าน่าบริโภคมากกว่าตั้งเป็นกอง…แม้กระนั้นก็ยังมีชาวยุโรปยืนยันแก่ข้าพเจ้าว่า ขนมปังสดข้าวสาลีของประเทศสยามนั้นดีและที่พวกเรารู้สึกว่าผากไปบ้างนั้น อาจเป็นเพราะได้ปนแป้งข้าวเจ้าเข้าไปด้วยกับแป้งสาลีเพื่อการประหยัดหรือเกรงว่าขนมปังสด (ที่ทำด้วยแป้งสาลีล้วนๆ) จะขาดมือก็ได้”

อย่างไรก็ดี แม้ว่าอยุธยาจะผลิตข้าวสาลีได้เอง แต่ชาวต่างชาติอย่าง “ฝรั่งเศส” ที่อาศัยในอยุธยา กลับเลือกที่จะนำเข้าแป้งสาลีมาจากที่อื่น คือ “เมืองสุรัต” ในอินเดียนั่นเอง

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


อ้างอิง 

https://www.finearts.go.th/suphanburilibrary/view/15165-จดหมายเหตุลาลูแบรื-เล่ม-๑

กำพล จำปาพันธ์. มนุษย์อยุธยา ประวัติศาสตร์สังคม จากข้าวปลา หยูกยา ตำรา SEX. กรุงเทพฯ : มติชน, 2563.


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 30 มิถุนายน 2569