| ผู้เขียน | มนสิชา บุญกอง |
|---|---|
| เผยแพร่ |
“เบื้องตีนนอนเมืองสุโขทัยนี้มีตลาดปสาน…” ข้อความจากศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง (พ.ศ. 1853) ด้านที่ 3 กล่าวถึง “ปสาน” ซึ่งเป็นพื้นที่ค้าขายแลกเปลี่ยนสินค้าหลากหลาย ตั้งแต่พืชพรรณ ธัญญาหารไปจนถึงสัตว์พาหนะ
แม้คำว่า “ปสาน” จะปรากฎอยู่ในจารึกไทย แต่ไม่ใช่คำไทยแท้ สันนิษฐานว่า รากศัพท์มาจากภาษาเปอร์เซีย คือคำว่า บาซาร (bāzār) หมายถึง ตลาดใหญ่ หรือตลาดที่มีห้องแถวร้านค้าตั้งประจำ คำคำนี้แพร่หลายทั้งในภาษาฮินดี อาหรับ ตุรกี อิตาลี และอังกฤษ (bazaar)
ยอร์ช เซเดส์ (George Coedes) ให้ความเห็นว่า “ปสาน” คือตลาดที่มีลักษณะเป็นห้องแถว หรือถนนที่มีร้านค้าประจำ ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากพ่อค้าชาวเปอร์เซียที่เข้ามาค้าขายในสุโขทัย ตลาดปสานจึงเป็นต้นแบบของตลาดที่มีห้องแถว ซึ่งแตกต่างจากตลาดไทยดั้งเดิมที่มีเพียง “ตลาดประจำ” ที่เป็นโรงโถงหลังคาคลุม แต่ไม่มีห้อง และ “ตลาดนัด” ที่ชาวบ้านมาชุมนุมซื้อขายกันเป็นครั้งคราว
ดังนั้น การปรากฏของคำว่า “ปสาน” ในจารึกจึงเป็นหลักฐานชิ้นสำคัญที่ยืนยันว่า สุโขทัยมีการติดต่อและรับอิทธิพลจากพ่อค้าแถบตะวันออกกลางมาหลายร้อยปี
อ่านเพิ่มเติม :
- “ผ้าขาวม้า” คำยืมใช้จาก “เปอร์เซีย” คนไทยใช้ “ผ้าเคียนพุง”
- อาลักษณ์อิหร่านบันทึกถึง “ชาวสยาม” สมัยพระนารายณ์ ไว้อย่างไรบ้าง?
- กรุงศรีอยุธยามี “ชาวเปอร์เซีย” ตั้งรกราก แต่ทำไมไม่ปรากฏหลักฐาน “แมวเปอร์เซีย”?
อ้างอิง :
กุสุมา รักษมณี. (2566). กุหลาบเปอร์เซียในแดนสยาม(พิมพ์ครั้งที่ 1). โรงพิมพ์มติชน บริษัทมติชน จำกัด(มหาชน).
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 4 มีนาคม 2569
