ประมวลภาพพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : เสด็จเสวยสิริราชสมบัติและออกมหาสมาคม

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับพระราชบัลลังก์ พร้อมด้วยราชบริพาร เชิญเครื่องราชูปโภค (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)

พระราชพิธีบรมราชาภิเษกถือเป็นพิธีสำคัญสำหรับประเทศที่มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นพระประมุข เหตุการณ์ครั้งสำคัญในอดีตถูกบันทึกลงในสื่อหลายประเภทให้คนรุ่นหลังในศึกษา ในที่นี้ยกตัวอย่างด้วยการย้อนกลับไปที่ครั้งพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมัยรัชกาลที่ 7

พระราชพิธีบรมราชาภิเษกในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 จัดขึ้นระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงมีนาคม พ.ศ. 2468 หากนับตามระบบปีปัจจุบันจะตรงกับ พ.ศ. 2469

ในวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2468 ตรงกับวันพฤหัสบดี เดือน 4 ขึ้น 14 ค่ำ ปีฉลู พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษก เสด็จฯ ออกจากพระที่นั่งบรมพิมานโดยกระบวนราบ ประทับพระราชยานกง ไปประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ณ หมู่พระมหามณเฑียร

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : ขบวนตำรวจนำเสด็จฯ จากพระที่นั่งบรมพิมาน (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)

พิธีสรงพระมุรธาภิเษก ซึ่งถือเป็นพิธีสำคัญที่สุดอีกหนึ่งขั้นตอนเริ่มในเวลาพระฤกษ์ 9.53 น. ทรงผลัดภูษาทรงเศวตพัสตรและทรงสพักขาวขอบขลิบทอง ณ หอพระสุราลัยพิมาน เสร็จแล้วจึงเสด็จฯ สู่มณฑปพระกระยาสนาน ข้างพระมหามณเฑียรด้านตะวันออก ประทับบนอุทุมพรราชอาสน์ หรือตั่งไม้มะเดื่อ แปรพระพักตร์สู่ทิศอีสาน

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงจุดเทียนเครื่องนมัสการบูชาเทวดากลางหาว ที่หน้าหอพระสุราลัยพิมาน (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : สรงมุรธาภิเษก ฯ มณฑปพระกระยาสนาน (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)

พระยาอุทัยธรรมไขสหัสธารา อันประกอบด้วยน้ำศักดิ์สิทธิ์ 18 แห่ง เสร็จแล้ว สมเด็จพระสังฆราชพร้อมด้วยพระบรมวงศานุวงศ์ถวายน้ำสรงพระมุรธาภิเษก

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : สรงพระมุรธาภิเษก ณ พระมณฑปกายะสนาน สมเด็จพระสังฆราชเจ้ากรมหมื่นชินวรสิริวัฒน์ ถวายน้ำมนต์ (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : เจ้าพนักงงานกรมกองแก้วจินดายิงปืนมหาฤกษ์ มหาชัย มหาจักร และมหาปราบ ที่สนามหลังวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในระหว่างที่สรงมุรธาภิเษก (ภาพจากหนังสือ รายการละเอียด พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7)

เมื่อถวายน้ำสรงพระมุรธาเสร็จแล้ว จะยกเศวตฉัตร ณ พระที่นั่งองค์ต่าง ๆ ขึ้นอย่างพร้อมเพรียงกัน

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ยกพระนพปฎลมหาเศวตฉัตรแล้ว (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)

จากนั้นพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จฯ สู่หอพระสุราลัย ทรงเปลี่ยนพระภูษาทรงเครื่องตามสีพิชัยสงคราม ทรงพระสนับเพลาเชิงงอน พระภูษาเขียนทองพื้นสีน้ำเงิน ฉลองพระองค์ตาดพื้นสีน้ำเงิน ฯลฯ แล้วเสด็จฯ สู่พระที่นั่งไพศาลทักษิณ ประทับ ณ พระที่นั่งอัฐทิศ รับน้ำอภิเษกจากราชบัณฑิตและพราหมณ์

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับ ณ พระที่นั่งอัฐทิศ ทรงรับน้ำอภิเษกจากพราหมณ์และราชบัณฑิต (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระแท่นมณฑล ในพระที่นั่งไพศาลทักษิณ (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระแท่นมณฑลในพระที่นั่งไพศาลทักษิณ ด้านขวาพระที่นั่งอัฐทิศอุทุมพรราชอาสน์ (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : (ซ้าย) พระแท่นมณฑล (กลาง) พระที่นั่งอัฐทิศอุทุมพรราชอาสน์ภายใต้พระสัปตปฎลเศวตฉัตร (ขวา) พระราชอาสน์ ในพระที่นั่งไพศาลทักษิณ (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)

จากนั้นเสด็จฯ ประทับพระที่นั่งภัทรบิฐ รับเครื่องบรมราชาภิเษก เครื่องเบญจราชกกุธภัณฑ์ พระแสงอัษฎาวุธ เครื่องราชูปโภค ฯลฯ ส่วนด้านนอกจะมีการผูกช้างต้น ม้าต้น และผูกเรือพระที่นั่งต้นที่ท่าราชวรดิษฐ์

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระที่นั่งภัทรบิฐ ภายใต้พระสัปตปฎลเศวตฉัตร ในพระที่นั่งไพศาลทักษิณ (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับ ณ พระที่นั่งภัทรบิฐ (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระยาช้างต้น เทียบเกยหน้าพระที่นั่งดุสิตาภิรมย์ (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระยาม้าต้น ยืนที่สนามหญ้าพระที่นั่งจักรี (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : ม้าต้น บริเวณสนามหญ้าทิศตะวันตกแห่งพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย (ภาพจากหนังสือ รายการละเอียด พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : เครื่องราชกกุธภัณฑ์ (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : เครื่องราชูปโภค (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับ ณ พระที่นั่งภัทรบิฐ ทรงพระมหาพิชัยมงกุฏ (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับ ณ พระที่นั่งภัทรบิฐ ทรงพระมหาพิชัยมงกุฏ (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)

เมื่อพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับมีพระปฐมบรมราชโองการเสร็จแล้ว ทรงโปรยดอกพิกุลเงินพิกุลทองและเงินสลึงพระราชทานพราหมณ์และพระบรมวงศานุวงศ์ จากนั้นจึงเสด็จฯ สู่พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน ทรงประเคนเครื่องไทยธรรมถวายพระสงฆ์

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : เจ้าพนักงานประโคมแตรสังข์ (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)

ครั้นเวลาประมาณบ่ายโมง พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับทรงฉลองพระองค์เครื่องพระบรมราชาภิเษก ประดับพระราชอิสริยาภรณ์ ทรงฉลองพระองค์ครุย และทรงพระมหาพิชัยมงกุฎ ฯลฯ เสด็จออกมหาสมาคม ณ พระที่นั่ง ประทับพระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ ในพระที่นั่งอัมรินทรวินิจฉัยมไหยสูรยพิมาน

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับ ณ พระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ ในพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยฯ (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)

จากนั้นสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยาภาณุพันธุวงศวรเดช อ่านคำกราบบังคมทูลถวายชัยมงคลและถวายความสวามิภักดิ์ของพระบรมวงศานุวงศ์และข้าทูลละอองทุลีพระบาท เสร็จแล้วพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับจึงมีพระราชดำรัสตอบ

เมื่อออกมหาสมาคมฝ่ายหน้าเสร็จแล้ว ทรงเปลี่ยนมาทรงพระชฎามหากฐิน เสด็จฯ สู่พระที่นั่งไพศาลทักษิณ ประทับพระที่นั่งภัทรบิฐ มีพระบรมราชานุญาตให้ฝ่ายในเฝ้ารับเสด็จฯ รวมถึงพระบรมวงศานุวงศ์ ในการนี้ทรงสถาปนา พระวรราชชายา ขึ้นเป็น สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับ ณ พระที่นั่งภัทรบิฐ ตั้งสมเด็จพระราชินี (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับ ณ พระที่นั่งภัทรบิฐ ตั้งสมเด็จพระราชินี (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)

เมื่อเสร็จพระราชพิธีแล้ว พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จฯ สู่หอพระสุราลัยพิมาน ทรงเปลื้องพระชฎามหากฐินและฉลองพระองค์ครุย จากนั้นเสด็จฯ กลับพระที่นั่งบรมพิมานตามทางเดิมโดยทางภายใน พร้อมด้วยสมเด็จพระบรมราชินี

เวลาเย็น พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับเสด็จฯ จากพระที่นั่งบรมพิมานสู่พระที่นั่งดุสิตาภิรมย์ ทรงเปลื้องพระมหามาลาแล้วทรงพระมหาพิชัยมงกุฎ จากนั้นเสด็จฯ ประทับพระราชยาน เสด็จฯ นมัสการพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร และทรงประกาศพระองค์เป็นองค์ศาสนูปภัมภก

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระที่นั่งราเชนทรยาน (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระราเชนทรยานเทียบอยู่นอกกำแพงแก้วของหมู่พระมหามณเฑียร (ภาพจากหนังสือ รายการละเอียด พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับบนพระที่นั่งราเชนทรยาน เสด็จฯ ไปวัดพระศรีรัตนศาสดาราม (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับพระที่นั่งราเชนทรยาน เสด็จฯ ไปวัดพระศรีรัตนศาสดาราม (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : ขณะเสด็จพระราชดำเนินจากเกยประตูหลังวัดพระศรีรัตนศาสดารามไปยังพระอุโบสถ (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)

จากนั้น พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับเสด็จฯ ไปพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ถวายบังคมพระบรมอัฐิและพระบรมศพสมเด็จพระบรมเชษฐาธิราชแล้วจึงเสด็จฯ พร้อมโดยสมเด็จพระบรมราชินี โดยทางในเหนือผ้าลาดพระบาท ตั้งแต่พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ทรงโปรยเงินสลึงตลอดทางถึงพระที่นั่งบรมพิมาน

เมื่อเวลาประมาณ 18.00 น. พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับทรงเครื่องบรมราชาภิเษกเช่นเดิม แต่ทรงพระภูษาตามสีพิชัยสงคราม คือ ทรงพระภูษาและฉลองพระบาทแพรสีน้ำเงิน พร้อมเครื่องแต่งพระองค์ครบครัน ทรงพระมหามาลาเพชรน้อย (ในรัชกาลที่ 4) แล้วเสด็จฯ จากพระที่นั่งบรมพิมานไปพระราชมณเฑียรเพื่อประกอบพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : เครื่องพระสำอางค์ ในพระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จฯ ไปพระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน ทรงพระมหามาลาน้อย ประกอบพระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร(ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)

เมื่อถึงเวลา 21.51 น. ได้มหามงคลฤกษ์ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวประทับเสด็จขึ้นพระแท่นที่บรรทม โดยมีสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสามาตุจฉาเจ้า พระยศขณะนั้นถวายพระแส้หางช้างเผือกสมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี ถวายจั่นดอกหมาก ท้าววรคณานันต์ถวายกุญแจทอง เสร็จแล้วทรงเอนพระองค์ลงเหนือพระแท่นที่โดยทักษิณาปารัศวเป็นพระฤกษ์

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : พระราชบรรจถรณ์ หรือพระแท่นบรรทมในพระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)

ในวันที่ 26 กุมภาพันธ์ เวลาประมาณ 16.00 น. พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวพร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี เสด็จออก ณ มุขเด็จ ท้องพระโรงกลาง พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ผู้แทนจากต่างประเทศและประชาชนเข้าเฝ้าถวายพระพรชัยมงคล

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : ราษฎรคอยเฝ้าที่ชานชลาพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : เสด็จออกหน้ามุขพระที่นั่งจักรี ให้ราษฎรเฝ้าถวายดอกไม้ ธูป เทียนและถวายพระพร (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)
พระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : ราษฎรคอยเฝ้าที่ชานชลาพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/)

ประมวลภาพพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 : เสด็จพระราชดำเนินเลียบพระนครทางสถลมารค (CLICK)


ขอบคุณภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ โดย คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด https://oer.learn.in.th/

ชมภาพพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 เพิ่มเติม

 

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป