สะพานวัดเกต สะพานไม้สักข้ามแม่ปิงแห่งแรกที่เชียงใหม่

สะพานวัดเกต หรือ ขัวเก่า-สะพานข้ามแม่น้ำปิงแห่งแรก ถ่ายจากฝั่งวัดเกตการาม (ภาพจากหนังสืออดีตลานนา)

สะพานวัดเกต หรือ ขัวเก่า สะพานข้ามแม่น้ำปิงแห่งแรกที่เมืองเชียงใหม่ สร้างจากไม้สัก ในสมัยพระเจ้าอินทวิชยานนท์ เป็นผู้ครองนครเชียงใหม่ (ช่วง พ.ศ. 241-2440)โดยนายแพทย์ เอ็ม. เอ. ชิค (Dr.M.A. Cheek) หรือที่ชาวเชียงใหม่เรียกว่า หมอชิคบ้าง พ่อเลี้ยงชิคบ้าง เป็นผู้สร้างสะพานด้วยเงิน 30,000 รูปี

หมอชิคผู้นี้ เป็นแพทย์ชาวอเมริกันที่ทำกิจการป่าไม้จนร่ำรวย มีความสัมพันธ์กับรัฐบาลสยาม และได้รับมอบหมายให้ดําเนินการค้าไม้สักไทยในตลาดต่างประเทศ และชักชวนให้บริษัทในยุโรปได้เข้ามาทํากิจกรรมป่าไม้สัก

สะพานดังกล่าวเชื่อมระหว่างฝั่งตะวันออกตรงหน้าวัดเกตการาม กับฝั่งตะวันตกเหนือตลาดต้นลำไย จึงเรียกสั้นๆ ว่า สะพานวัดเกต มีเรื่องเล่าว่า หมอชิคทำเรื่องเบิกเงินค่าสร้างสะพาน แต่ทางคลังแจ้งกลับมาว่าไม่มีเงินจ่าย หมอชิคจึงตั้งด่านเก็บเงินกับผู้ใช้สะพานแทนค่าก่อสร้าง

ภายหลังเมื่อสร้างสะพานนวรัฐ (เมื่อครั้งยังเป็นสะพานไม้) เป็นสะพานข้ามแม่น้ำปิงแห่งที่ 2 ที่เมืองเชียงใหม่ ประชาชนจึงนิยมเรียกสะพานวัดเกตดังกล่าวนี้ว่า “ขัวเก่า-สะพานเก่า”

คนงานกำลังชักลากซุงไม้สัก ที่ไหลลอยเป็นแพมาปะทะสะพานวัดเกต หรือ “ขัวเก่า” (ภาพจากหนังสืออดีตลานนา)

พ.ศ. 2475 ในช่วงน้ำหลาก สะพานวัดเกตถูกไม้ซุงจำนวนมากที่ล่องมาตามแม่น้ำปิงกระแทกเข้ากับเสาตอม่อสะพาน ไม่สามารถต้านทานน้ำหนักของซุงหลายร้อยต้น เอียงทรุดเสียหายจนสุดท้ายก็ต้องรื้อทิ้ง ปัจจุบันบริเวณที่ตั้งของขัวเก่า เป็นที่ตั้งของ สะพานจันทร์สมอนุสรณ์ ที่สร้างขึ้นภายหลัง

 

SUMMER SALE! ลดราคาพิเศษกลับมาแล้ว สมัครสมาชิกรายปีนิตยสาร ศิลปวัฒนธรรม ลดราคา 40% เฉพาะสมัครวันที่ 1-30 เม.ย. 64 คลิกดูข้อมูลเพิ่มและสมัครที่นี่


ข้อมูลจาก

ดร.สุรีย์ ภูมิถาวร. พรรณพืชในประวัติศาสตร์ไทย, สำนักพิมพ์มติชน มกราคม 2548

บุญเสริม สาตราภัย, สังคีต จันทนะโพธิ. อดีตลานนา, สำนักพิมพ์เรืองศิลป์ ธันวาคม 2520


เผยแพร่ข้อมูลในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 19 มีนาคม 2564

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป