13 เจ้าจอม-เจ้าจอมมารดาในรัชกาลที่ 5 ผู้เคยอยู่ในสวนสุนันทา มีใครบ้าง?

13 เจ้าจอม-เจ้าจอมมารดาในรัชกาลที่ 5
พิพิธภัณฑ์อาคารสายสุทธานภดลในสวนสุนันทา เดิมเป็น ที่ประทับของพระวิมาดาเธอฯ และพระธิดาองค์เล็ก หรือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้านิภานภดล วิมลประภาวดี กรมขุนอู่ทองเขตขัตติยนารี ภาพจาก : มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา

13 เจ้าจอม-เจ้าจอมมารดาในรัชกาลที่ 5 ผู้เคยอยู่ในสวนสุนันทา มีใครบ้าง?

สวนสุนันทา เป็นพื้นที่ที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเป็นที่ประทับของบรรดาฝ่ายในหลังพระองค์สวรรคต ทว่ากว่าจะสร้างเสร็จสิ้นก็ล่วงเลยถึงสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6

สวนสุนันทามีเจ้านายฝ่ายในประทับมากมาย เป็นเจ้านายฝ่ายใน จำนวน 24 พระองค์ เป็นเจ้าจอมและเจ้าจอมมารดาในรัชกาลที่ 5 จำนวน 13 ท่าน

เจ้าจอมและเจ้าจอมมารดาในรัชกาลที่ 5 ที่เคยอาศัย ณ สถานที่แห่งนี้ มีใครบ้าง? 

1. เจ้าจอมหม่อมราชวงศ์สดับ เจ้าจอมผู้มีรูปโฉมงาม

เจ้าจอมหม่อมราชวงศ์สดับ เจ้าจอมสดับ พระญาติ พระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์
เจ้าจอมหม่อมราชวงศ์สดับ ในรัชกาลที่ 5 (ภาพจากหนังสือ “ราชพัสตราภรณ์” จัดพิมพ์โดย สำนักนายกรัฐมนตรี 2547)

2. เจ้าจอมหม่อมราชวงศ์เฉียด เจ้าจอมผู้ละเอียดลออ มีหน้าที่เก็บเครื่องเพชร เงินทอง ทรัพย์สมบัติต่าง ๆ รวมถึงทำบัญชีได้อย่างรอบคอบ

3. เจ้าจอมเอิบ เป็นผู้เชี่ยวชาญเรื่องการถ่ายภาพและทอดปลาทู (หนึ่งในเจ้าจอมก๊กออ)

4. เจ้าจอมเอื้อน ผู้ชื่นชอบดนตรี (หนึ่งในเจ้าจอมก๊กออ)

5. เจ้าจอมเอี่ยม ผู้ชำนาญการบีบนวด มักถวายการนวดให้รัชกาลที่ 5 เสมอ (หนึ่งในเจ้าจอมก๊กออ)

6. เจ้าจอมอาบ รับราชการฉลองพระเดชพระคุณในหน้าที่ทั่วไป (หนึ่งในเจ้าจอมก๊กออ)

7. เจ้าจอมมารดาอ่อน เก่งเรื่องเย็บปักถักร้อย (หนึ่งในเจ้าจอมก๊กออ)

เจ้าจอมมารดาอ่อน เจ้าจอมก๊กออ ในรัชกาลที่ 5
เจ้าจอมมารดาอ่อน

8. เจ้าจอมแถบ ถวายตัวเป็นบาทบริจาริกาเมื่อสมัยปลายรัชกาลที่ 5

9. เจ้าจอมแส รูปโฉมงาม เก่งเรื่องเย็บปักถักร้อย

10. เจ้าจอมมารดาแส เก่งเรื่องการออกแบบเสื้อผ้า

11. เจ้าจอมมารดาเหม เป็นนักร้อง มีฝีมือเรื่องบีบนวด และทำเครื่องหอมทั้งไทยและเทศ

12. เจ้าคุณพระประยูรวงศ์ ท่านเป็นรักแรกในรัชกาลที่ 5 

เจ้าคุณพระประยูรวงศ์ (เจ้าจอมมารดาแพ)

13. เจ้าจอมแก้ว ถวายตัวเมื่อปลายรัชกาลที่ 5 

ทั้งหมดนี้คือ 13 เจ้าจอมและเจ้ามารดา ผู้เคยอยู่ที่สวนสุนันทา ต่อมาเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 เจ้านายหลายพระองค์ก็ทยอยเสด็จออกไป พื้นที่ตรงนี้จึงกลายเป็นสถานศึกษาดังปัจจุบัน

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


อ้างอิง : 

เรืองชัย ทรัพย์นิรันดร์. 70 ปี ‘สวนสุนันทา เจ้าจอมมารดาและเจ้าจอม’ ใน มติชนสุดสัปดาห์ เดือนมิถุนายน 2550.


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 15 พฤศจิกายน 2568