“คนจีนไหหลำ” ทำไมถึงนิยมทำอาหาร-เปิดร้าน “กุ๊กช็อป” ในไทย?

ถ้าพูดถึงคนจีน “ไหหลำ” ในประเทศไทย หนึ่งอย่างที่คนยุคก่อนจะคิดถึงเป็นอันดับแรก ๆ เลยคือความเชี่ยวชาญเรื่องการทำอาหารประเภท “กุ๊กช็อป” หรือ “ซีตู-ซีเต๊ก” (สตูว์-เสต๊ก) ที่หลายร้านมักจะรังสรรค์เมนูอย่าง “สลัดเนื้อสัน” ที่มีกลิ่นหอมตลบอบอวลของกลิ่นเนื้อและไฟผสมกัน หรือไม่ก็ “สตูว์ลิ้นวัว” ลิ้นวัวนุ่มหอมมาพร้อมกับกลิ่นเครื่องเทศ

แล้วเคยสงสัยไหมว่า ทำไมคนจีนไหหลำถึงนิยมทำอาหารหรือเปิดร้าน “กุ๊กช็อป” ในไทย

เรื่องนี้หลาย ๆ ที่ให้ข้อมูลไว้บ้างแล้วว่า เป็นเพราะชาวจีนเหล่านี้เคยทำอาหารให้ชาวต่างชาติในถิ่นฐานบ้านเกิดของตนเอง เมื่อเจ้านายย้ายจากจีนมาอยู่ไทยจึงพามาด้วย เพราะติดใจฝีมือการปรุงอาหาร

เมื่อเจ้านายกลับประเทศ แต่ตนเองยังอยู่ที่นี่ก็ตัดสินใจทำอาหารในแบบฉบับตัวเอง นั่นก็คือ “กุ๊กช็อป” ซึ่งเป็นอาหารฝรั่งที่มีกลิ่นอายแบบจีนไหหลำ

เรื่องนี้ สมชาย แซ่จิว ผู้เชี่ยวชาญเรื่องวัฒนธรรมจีน ได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติมแบบเจาะลึกมากยิ่งขึ้น เกี่ยวกับที่มาที่ไปของ “กุ๊กช็อป” ไว้บนเวทีทอล์ก ล้อมวงเล่า “เมื่อ ‘ทุน’ เปลี่ยน ‘รสชาติ’” ที่งาน FOOD CARNIVAL “อร่อยเอาเรื่อง” ที่มิวเซียมสยาม เมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2568 ดังนี้

หลังจากเกิดโฮเทลเจ๊กหรือเหลา สิ่งหนึ่งที่เข้ามาในสังคมไทยก็คือ “กุ๊กช็อป”

“กุ๊กก็คือกุ๊กทำอาหาร ช็อปก็คือร้าน พอพูดถึงกุ๊กช็อปเราจะนึกถึงคนไหหลำ พ่อครัวไหหลำ แต่อาหารเป็นฝรั่ง ผมฟังจากหม่อมราชวงศ์ถนัดศรี สวัสดิวัตน์ 100% เป็นไหหลำหมด เขาจะทำ ‘ซีตูซีเต๊ก’ ก็คือสตูว์กับเสต๊ก

ตอนนั้นเซี่ยงไฮ้ เป็นเขตเช่าของต่างชาติอย่างฝรั่งเศสและอังกฤษ แต่หลัก ๆ คือฝรั่งเศส คนจีนจากที่อื่นย้ายเข้าไปทำงานเซี่ยงไฮ้หมดแล้ว จะเห็นว่าจีนในเซี่ยงไฮ้จะถนัดเรื่องการช่าง ทำเฟอร์นิเจอร์ คนจีนกลุ่มภาษาต่าง ๆ ก็ยึดอาชีพในนั้นไว้หมด

ทีนี้คนจีนไหหลำเข้าไปทีหลังจะทำอะไรดี ก็เลยไปเป็นคนครัวตามบ้านพ่อค้าฝรั่ง บ้านข้าราชการฝรั่ง ฝึกทำอาหาร จนทำอาหารฝรั่งเก่ง แต่ก็ไม่ใช่ฝรั่งแท้ หยิบยืมจากสิ่งที่มีอยู่ เป็นรสชาตินัวอีกแบบหนึ่ง” สมชายอธิบาย

ต่อมาก็อย่างที่ทราบกันในข้างต้นที่คนพูดถึงมากมาย คือคนเหล่านี้ก็ย้ายถิ่นฐานมากับเจ้านาย จากนั้นก็ปักหลักอยู่ที่ไทย ทำอาหารประเภทนี้ให้เป็นอาชีพ กลายเป็นที่นิยมชมชอบของเหล่าเจ้านายไทยและชนชั้นกลางผู้มีอันจะกินในสมัยนั้น

ปัจจุบันเมนูจำพวก “กุ๊กช็อป” หากินยากมาก จนแทบจะไม่มีอยู่แล้วในสังคมไทย

อ่านเพิ่มเติม :

• 3 เมนูเด็ด “ร้านกุ๊กช็อป” เมื่อร้อยปีก่อน ที่ใครไปกินเป็นต้องสั่ง มีเมนูอะไรบ้าง?
• ยุคทอง “กุ๊กช็อป” วัฒนธรรมร้านอาหารในตำนาน ไฮบริด “จีน ฝรั่ง” บนแผ่นดินไทย

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 6 ตุลาคม 2568