รู้หรือไม่? “ช้างเผือก” ไม่ได้มีสีขาวล้วนอย่างที่เข้าใจกัน แล้วสีอะไร?

ช้างเผือก รัชกาลที่ 7 พระเศวตคชเดชน์ดิลก ช้างพระเศวตฯ ช้างเผือก ไม่ได้มีสีขาว
“พระเศวตคชเดชน์ดิลก” ช้างเผือกในรัชกาลที่ 7 (ภาพ : Wikimedia Commons)

รู้หรือไม่? ช้างเผือก ไม่ได้มีสีขาวล้วนอย่างที่เข้าใจกัน แล้วสีอะไร?

ถ้าพูดถึง “ช้างเผือก” ในความคิดของเรา ๆ จะนึกถึงช้างที่มีสีขาวโพลน ติดชมพูหรือเทา อาจเพราะเวลาเราเห็นสัตว์ชนิดอื่น ๆ เช่น ลิงเผือก ควายเผือก ก็มักมีสีเช่นนั้น แต่ความจริงแล้วช้างเผือกกลับไม่ได้มีสีอย่างที่เข้าใจกัน

ในหนังสือดินแดนแห่งช้างเผือก ของแฟรงค์ วินเซ็นต์ จูเนียร์ (Frank Vincent, Jun.) ชาวต่างชาติที่เข้ามาท่องเที่ยวในสยาม พ.ศ. 2414 กล่าวว่า เซอร์ จอห์น เบาว์ริง ราชทูตอังกฤษ สมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ได้พูดถึงเรื่องนี้ไว้ว่า…

เซอร์ จอนห์เบาริ่ง ผู้มีส่วนสำคัญในการทำสัญญาเบาริ่ง ประกอบกับฉากหลังเป็นภาพ วัดปทุมวนาราม ในสมัยรัชกาลที่ 4 (ภาพจากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ)
เซอร์ จอห์น เบาริ่ง ผู้มีส่วนสำคัญในการทำสัญญาเบาริ่ง ประกอบกับฉากหลังเป็นภาพ วัดปทุมวนาราม ในสมัยรัชกาลที่ 4 (ภาพจากสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ)

“แท้ที่จริงแล้วช้างเผือก ไม่ได้มีสีขาวหรือแม้แต่จะใกล้เคียงเลย สีผิวของมันคล้ายกับสีของกาแฟ ไม่อ่อนแต่ค่อนข้างเข้ม เป็นสีน้ำตาลออกเหลืองมัว ๆ หรือน้ำตาลอ่อนทำให้ดูว่าสีผิวสีอ่อนกว่าช้างตัวอื่น ๆ”

ส่วนในตำราคชลักษณ์ ที่ระบุไว้ในหนังสือช้างไทย ก็บอกว่า… 

“ช้างสำคัญ” ซึ่งคนไทยเรียกกันติดปากว่าช้างเผือก คือ ช้างสีประหลาดที่มีลักษณะมงคลอย่างใดอย่างหนึ่งใน 7 อย่าง คือ ตาขาว เพดานขาว เล็บขาว ขนขาว พื้นหนังขาวหรือสีคล้ายหม้อใหม่ ขนหางขาว อัณฑโกศขาวหรือสีคล้ายหม้อใหม่ ซึ่งช้างสีประหลาดในที่นี้ก็เป็นที่รู้จักในฐานะช้างเผือกเช่นกัน

เรียกได้ว่าถ้ามีอย่างใดอย่างหนึ่งใน 7 อย่างนี้ก็ถือเป็นช้างเผือกแล้ว

พระเศวตวชิรพาหะ ช้างเผือกรัชกาลที่ 6 ช้างเผือกรัชกาลที่ 1-7
พระเศวตวชิรพาหะ เป็นช้างเผือกประจำรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6

ช้างเผือกถือเป็นสัตว์มงคลยิ่งสำหรับกษัตริย์ไทย มีหลายพระองค์ที่ทรงมีช้างเผือกคู่บารมี ช้างประเภทนี้มีมูลค่าที่แทบประเมินไม่ได้ ในหนังสือดินแดนแห่งช้างเผือกถึงกับบอกว่า 

“ในตลาดการเงินช้างเผือกเป็นสิ่งที่แทบจะประเมินค่ามิได้ เงิน 10,000 ปอนด์ (5,000 ดอลลาร์) แทบจะไม่อาจเทียบได้กับมูลค่าของมัน เฉพาะขนที่หางของมันเพียงเส้นเดียวก็มีค่าเทียบเท่ากับค่าไถ่ตัวเชลยชาวยิว 1 คนแล้ว”

เทียบเงินปอนด์กับเงินบาทปัจจุบัน ก็ได้ประมาณ 440,000 บาท (อัตราแลกเปลี่ยนเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2568) 

แล้วนับค่าอัตราเงินเฟ้อย้อนไปตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4 จะมีมูลค่าเพียงใด

อ่านเพิ่มเติม : 

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


อ้างอิง : 

https://www.finearts.go.th/main/view/19041-ดินแดนแห่งช้างเผือก


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 6 มิถุนายน 2568