มณฑลของสยาม ประกอบด้วย 18 มณฑล เช่น มณฑลกรุงเทพ, มณฑลภูเก็ต, มณฑลอุดร ฯลฯ ซึ่งเป็นระบบการปกครองในอดีตของไทย ถ้าใครอยากรู้ว่าทั้งหมดมีอะไรบ้าง สามารถเข้าอ่านบทความที่พูดถึงเรื่องนี้ได้ (คลิก) ส่วนบทความนี้จะพาทุกคนมาดูว่า ขณะที่สยามปกครองด้วยระบบมณฑล แต่ละพื้นที่มีสินค้าเด่นอะไร และนิยมปลูกพืชพันธุ์ใด?

ในหนังสือ “ภูมิศาสตร์ประเทศสยาม” ตำราแบบเรียนภูมิศาสตร์อันเก่าแก่ของไทย ให้ข้อมูลไว้ดังนี้…

ข้าว มักปลูกในมณฑลอยุธยา มณฑลนครชัยศรี และมณฑลปาจีนบุรี

ยาสูบ มีเกือบทั่วสยาม แต่ มณฑลราชบุรี มณฑลพายัพ มณฑลพิษณุโลก มณฑลร้อยเอ็ด ปลูกได้มากกว่าที่อื่น

ฝ้าย ปลูกกันมากในมณฑลพิษณุโลก มณฑลมหาราษฎร์ และมณฑลพายัพ

ข้าวโพด ปลูกทุกมณฑล แต่มีเยอะที่มณฑลร้อยเอ็ด มณฑลอยุธยา มณฑลพายัพ และมณฑลอุดร

พริกไทย ปลูกกันมากในมณฑลจันทบุรี และมณฑลภูเก็ต พริกไทยถือหนึ่งสินค้าสำคัญของประเทศสยาม

ถั่ว ปลูกในทุกมณฑลและนิยมถั่วเขียวมากที่สุด แต่เด่นที่มณฑลราชบุรี มณฑลอยุธยา มณฑลพายัพ และมณฑลนครสวรรค์

งา มักปลูกตามมณฑลที่อยู่ที่ราบสูงหรือในไร่ข้าว มณฑลที่ปลูกเยอะคือมณฑลพายัพ และมณฑลอยุธยา

ยางพารา มักปลูกในมณฑลแถบภาคใต้ เช่น มณฑลนครศรีธรรมราช มณฑลปัตตานี และมณฑลภูเก็ต

อ้อย มักปลูกในพื้นที่ราบ เช่น มณฑลนครชัยศรี มณฑลกรุงเทพฯ และมณฑลปาจีนบุรี แถบจังหวัดชลบุรี

นอกจากสินค้าเหล่านี้แล้ว ยังมีพวกไม้สำคัญต่าง ๆ อีกด้วย เช่น มณฑลภาคเหนือ จะเด่นเรื่องไม้สัก เพราะมีมากกว่าที่อื่น หรือมณฑลในภาคใต้ก็ปลูกไม้เสม็ด ไม้มะริด ไม้สะตอ ได้เพียงมณฑลเดียวเท่านั้น โดยขึ้นอยู่กับภูมิศาสตร์ของแต่ละพื้นที่ แต่ทั้งหมดนี้ก็เป็นสินค้าชั้นดีที่สร้างรายได้ให้กับสยามประเทศ 

อ่านเพิ่มเติม :

• 18 มณฑล ประเทศสยาม เมื่อก่อนแต่ละจังหวัดอยู่ในมลฑลไหน?
• “8 ผลไม้” ที่เก็บภาษีสมัยรัชกาลที่ 4 มีอะไรบ้าง?
• รัชกาลที่ 5 ไม่โปรดผลไม้ชนิดใด ถึงขั้นรู้กันว่าห้ามนำเข้าวังเด็ดขาด

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง : 

finearts.go.th/chonburilibrary/view/14591-ภูมิศาสตร์ประเทศสยาม

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 5 กุมภาพันธ์ 2568