หนุ่มสาวชาวกะเหรี่ยง : เมื่อรักเกิดในงานศพ

สาวน้อยชาวกะเหรี่ยง (ภาพจากหนังสือ "หกเผ่าชาวดอย" จัดพิมพ์โดยหัตถกรรมชาวเขา (Thai Tribal Crafts), 2528)

การเริ่มต้นความสัมพันธ์ของหนุ่มสาวชาวกะเหรี่ยงก่อนที่จะพัฒนาไปเป็นความรักนั้นก็คล้ายกับสังคมทั่วๆ ไปในปัจจุบัน คือ ทำความรู้จักกัน เรียนรู้ดูใจซึ่งกันและกัน จากนั้นเมื่อตกลงปลงใจได้แล้วก็แต่งงานผูกสัมพันธ์กัน อย่างไรก็ตามสิ่งที่แตกต่างในการเริ่มต้นความสัมพันธ์ของหนุ่มสาวชาวกะเหรี่ยงกับสังคมอื่นๆ นั้นก็คือโอกาสในการพบปะ

แม้ว่าผู้ใหญ่ชาวกะเหรี่ยงจะไม่ชอบใจที่จะให้หนุ่มสาวมาเจอกันเท่าไรนัก แต่ก็ไม่ได้ห้ามปรามอย่างเด็ดขาด ยังเปิดโอกาสให้หนุ่มสาวได้มาเจอกันบ้าง โดยโอกาสที่หนุ่มสาวชาวกะเหรี่ยงจะได้มาพบเจอกันนั้น เช่น งานชุมนุมเย็บตับมุงหลังคาในเดือนเพ็ญ หรือการทำงานร่วมกันในนา บางครั้งในในช่วงเดือนธันวา หรือ มกราที่หนุ่มๆ ว่างจากงานในไร่ ก็จะเดินทางไปเที่ยวมองสาวๆ ในหมู่บ้านอื่นๆ ก็มี แต่การเจอกันในโอกาสเหล่านี้ก็เป็นเพียงแค่การพูดคุย ไม่ใช่การจีบแต่อย่างใด

แม่และเด็กชาวกะเหรี่ยงนั่งล้อมลงรับประทานอาหาร (ภาพจากหนังสือ “หกเผ่าชาวดอย” จัดพิมพ์โดยหัตถกรรมชาวเขา (Thai Tribal Crafts), 2528)

โอกาสที่จะได้จีบ หรือหมายตาสานสัมพันธ์อย่างจริงจังคือใน “งานศพ” เพราะในช่วงที่มีงานศพทั้งหมู่บ้านจะหยุดงาน วางมือจากกิจทั้งหลายมาแต่งตัวสวยหล่อเพื่อมาเข้าร่วมร้องเพลงทำกิจกรรม หนุ่มสาวกะเหรี่ยงรู้ประเพณีนี้ดี จึงใช้ช่วงเวลานี้ในการมองหาเพื่อนใจให้ตนเอง ดังนั้นจึงเป็นที่รู้กันดีว่าถ้าหากไม่มีใครตายนานๆ เข้าในหมู่บ้าน คนที่จะอัดอั้นตันใจตายแทนก็คือเหล่าสาวๆ หนุ่มๆ ชาวกะเหรี่ยงนี้เอง

เมื่อทำความรู้จักกันจนหมายมั่นปั้นมือจะเป็นคู่กันแล้ว ก็มาถึงช่วงเวลาของการแต่งงาน งานแต่งของชาวกะเหรี่ยงนี้จะกินเวลายาวนาน 2 – 3 วัน และหลังจากพิธีแต่งงานแล้วบ่าวสาวก็ยังต้องทำพิธีไหว้บรรพบุรุษต่อไปอีก 3 วัน

หลังจากที่พิธีกรรมเกี่ยวกับการแต่งงานเสร็จสิ้นลงคู่รักหนุ่มสาวก็จะต้องอยู่ในหมู่บ้านฝ่ายหญิงไปอีก 2 ปี ซึ่งในบางครั้งก็ทำให้เกิดปัญหาเรื่องที่ทำกินไม่เพียงพอ ดังนั้นในปัจจุบันจึงมีการปรับเปลี่ยนให้ตั้งหลักแหล่งในหมู่บ้านของฝ่ายหญิงหรือชายก็ได้ ไม่เจาะจงอีกต่อไป


อ้างอิง
“กะเหรี่ยง (ยาง)”. จากหนังสือ “หกเผ่าชาวดอย”. โดย พอลและอีเลน ลูอิส. จัดพิมพ์โดยหัตถกรรมชาวเขา (Thai Tribal Crafts), 2528


เผยแพร่ครั้งแรกในระบบออนไลน์ เมื่อ 3 กันยายน พ.ศ.2561

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป