| ผู้เขียน | มนสิชา บุญกอง |
|---|---|
| เผยแพร่ |
พระโอสถศุขไสยาศน์ ยาหลวงแก้นอนไม่หลับจาก “ตำราพระโอสถพระนารายณ์”
การนอนหลับที่ดีคือพื้นฐานของสุขภาพ ซึ่งคนในสมัยอยุธยาก็ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้มากเช่นกัน ปัญหานอนไม่หลับเกิดขึ้นได้กับทุกคน แม้แต่กษัตริย์ในอดีตก็ยังทรงเคยเผชิญ จึงมีการปรุงยาขึ้นเพื่อช่วยให้พักผ่อนได้อย่างมีความสุข เป็นที่มาของยาหลวงที่มีชื่อว่า “พระโอสถศุขไสยาศน์”
สูตรยาดังกล่าวมีบันทึกไว้ใน “ตำราพระโอสถพระนารายณ์” ซึ่งรวบรวมภูมิปัญญาของหมอหลวงในสมัยนั้น เพื่อปรุงถวายการรักษาแด่ สมเด็จพระนารายณ์มหาราช และเชื้อพระวงศ์ในราชสำนักอยุธยา
ในตำราได้ระบุส่วนประกอบของยาศุขไสยาศน์ไว้ โดยใช้สมุนไพรหลายชนิด ได้แก่ กระบูน (การบูร) 1 กรัม ใบสะเดา 2 กรัม หัสคุณเทศ 3 กรัม สมุลแว้ง 4 กรัม เทียนดำ 5 กรัม โกฐกระดูก 6 กรัม ลูกจันทน์ 7 กรัม ดอกบุนนาค 8 กรัม พริกไทย 9 กรัม ขิงแห้ง 10 กรัม ดีปลี 11 กรัม ใบกัญชา 12 กรัม
เมื่อเตรียมส่วนประกอบยาครบแล้ว จะนำวัตถุดิบทั้งหมดมาบดให้เป็นผงละเอียด แล้วละลายผสมกับน้ำผึ้ง ตามความเชื่อโบราณ ก่อนจะทานยาให้สวดบทสามัญญานุโมทนาคาถา ที่ขึ้นต้นว่าสัพพีติโย 3 จบ เพื่อเป็นขวัญกำลังใจในการรักษา จากนั้นจึงทานยาในปริมาณที่เหมาะสม
เชื่อกันว่ายานี้ช่วยให้หายจากอาการนอนไม่หลับ กลับมานอนหลับสบายอย่างเต็มอิ่ม นอกจากนี้ ยังช่วยฟื้นฟูร่างกายให้กลับมามีพละกำลัง และเจริญอาหาร
ปัจจุบัน ยาศุขไสยาศน์ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องเล่าในตำราเก่าเท่านั้น แต่ได้รับการยอมรับให้บรรจุอยู่ใน “บัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร พ.ศ. 2566” เพื่อต่อยอดภูมิปัญญาแผนไทย และเป็นทางเลือกรักษาอาการนอนไม่หลับได้อย่างปลอดภัย โดยมีมาตรฐานทางการแพทย์รองรับ
อ่านเพิ่มเติม :
- “กัญชา” ยาเสพติด ที่สมัย “พระนารายณ์” ใช้เป็นยารักษาโรค
- “การบูร” เครื่องหอม-ยา แต่โบราณ ในตำราพระโอสถของพระนารายณ์
- เผยสูตร (ไม่) ลับต้นรัตนโกสินทร์ แก้อาการ “สะอึก” ชงัด ด้วยหางนกยูง?!
อ้างอิง :
หอสมุดแห่งชาติ. (2508). ตำราพระโอสถพระนารายณ์. (พิมพ์ครั้งที่ 7) https://www.finearts.go.th/storage/contents/2021/02/file/8JZkz6vWQbitrFfZqhLCBxFhIB2bYCvPFuqF1vos.pdf
กองผลิตภัณฑ์สมุนไพรฯ. (2566). บัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร พ.ศ.2566. (พิมพ์ครั้งที่ 1). https://herbalexpertbymayuree.com/ebook/ebook_1701924960.pdf
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 24 มกราคม 2569
