บันทึกฝรั่งว่า “ปลวก” ในสยามล้างผลาญสิ่งต่างๆ ให้ฉิบหาย

หนังสือที่เสียหายจากปลวก (ขอบคุณภาพจาก : Alberto Pizzoli / Getty Images)

ในกรุงสยามปลวกก็ชุม พอใจล้างผลาญสิ่งต่างๆ ให้ฉิบหายอเนกแล้ว ยังกัดสมุดต่างๆ ให้ทะลุเป็นร่องรูอีกด้วย (สมุดนั้นตัวสามง่ามผลาญเก่ง ปลวกผลาญก็ผลาญเอาวินาศทีเดียว)

พวกฝรั่งครูสอนคริสต์ศาสนาจำต้องสงวนสมุดหนังสือของตน โดยเคลือบหลังและสันสมุดไว้ด้วย เชแรม (ลงรัก) เล็กน้อย กันปลวกไม่กล้าทะลวงเข้าไปได้ เมื่อได้ระวังกันเสียอย่างนี้แล้ว ปลวกก็ไม่มีอำนาจที่จะกัด และสมุดนั้นก็คงน่าดูอยู่นั่นเอง

ด้วยยาง (รัก) อย่างว่านี้ไม่ได้ผสมกับอะไรให้เป็นสีสัน หลังและสันสมุดเป็นสีเดิมอย่างไรก็คงอยู่อย่างนั้น เหมือนกับแผ่นรูปภาพที่เราเคลือบยางอย่างนี้เข้าไว้ การเคลือบเชแรม (รัก) นี้ทำได้ง่ายๆ ไม่แพงแและไม่ลำบากลำบนอย่างไร ถ้าจะลองว่าเซแรมจะรักษาไม้เตียงนอนเรากันตัวบัคได้หรือไม่บ้างก็จะดี

เชแรมอย่างนี้นี่เองที่ทาผ้าใบทำให้คงทนราวกับเขาโค ยางเชแรมนี่เองที่ใช้ทาคบใหญ่ซึ่งบางคนบอกว่าทำด้วยเขาโคอนึ่ง บางทีถ้วยใบน้อยๆ ที่เคลือบสีแดง ที่มาเมืองฝรั่งจากเมืองญี่ปุ่น และเบาจนทำให้ฝรั่งพิศวงนั้นก็ทำด้วยผ้าสองชั้นทำเป็นรูปถ้วย และเคลือบแล้วเคลือบเล่าด้วยยางอันผสมสี ซึ่งเรา (ฝรั่ง) เรียกว่าลักกาหรือวานิชจีน ตามที่ข้าพเจ้าได้พรรณนามาแล้ว ถ้วยเหล่านี้ใช้ไม่ทนถ้าเอาสุราร้อนๆ รินลงไปในนั้น



คัดจาก
: หนังสือ “จดหมายเหตุลาลูแบร์ เล่ม ๑” .พระนิพนธ์พระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์. พิมพ์ครั้งที่ ๑, ๒๕๐๕

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป