ศาสนาเกาหลี ความหลากหลายแบบพหุนิยม

นิยามของคำว่า ศาสนา (จงกโย) ในเกาหลีมีความหมาย คือ คำสอนพื้นฐานในชีวิตมนุษย์ หรือระบบสัญลักษณ์ของคำสอนพื้นฐานที่ชาวเกาหลีเชื่อและปฏิบัติตาม ผู้สังเกตการณ์ชาวตะวันตกในปี 1953 ในเกาหลีค้นพบว่า เกาหลีไม่ได้นับถือศาสนาใดศาสนาหนึ่ง แต่นับถือแบบหลากหลาย และเป็น “พหุนิยม” โดยมีความเชื่อแบบชามาน ขงจื๊อ พุทธ เต๋า คริสต์ และศาสนาใหม่ ๆ อีกหลายศาสนา

สิ่งที่ทำให้ศาสนาเกาหลีเป็นเอกลักษณ์ไม่เหมือนใคร คือ ทุกศาสนาที่รับมานั้นจะอยู่บนพื้นฐานความเชื่อแบบชามาน (Shamanism) คือ ศาสตร์ทางจิตวิญญาณโบราณที่อิงกับธรรมชาติ ถือเป็นรากฐานทางศาสนาเก่าแก่ของเกาหลีที่รับมาจากเอเชียกลาง และแถบไซบีเรีย ซึ่งในแต่ละศาสนาที่เกาหลีรับนั้นมาจากนอกคาบสมุทรเกาหลีทั้งหมด โดยได้ปรับให้เข้ากับบริบท ไม่ใช่การนำแนวคิดหรือวิถีปฏิบัติของศาสนาต่าง ๆ มารวมกัน

ตัวอย่างเช่น เมื่อเจอวิกฤต อาจพยายามแก้ปัญหาในแบบที่ปฏิบัติได้จริงแบบชามาน นึกถึงหลักความเป็นจริงและคุณธรรมแบบขงจื๊อ มองข้ามปัญหาว่าเป็นเพียงภาพลวงตาแบบพุทธ และอดทนต่อความโหดร้ายพร้อมกับยอมรับว่าเป็นเรื่องปกติแบบคริสต์ แม้ว่าแนวทางในการจัดการจะแตกต่าง แต่มีแรงจูงใจเดียวกัน คือ “การรับมือกับความจริงของชีวิต”

ปัจจุบันการนับถือศาสนาในเกาหลีเปลี่ยนแปลงไป เนื่องมาจากอิทธิพลของตะวันตกที่เข้ามา จากผลสำรวจในปี 2025 พบว่า ประชากรส่วนใหญ่หันไปไม่นับถือศาสนา 52% ศาสนาคริสต์ 31% และศาสนาพุทธ 16% ซึ่งการนับถือศาสนาเหล่านี้ยังดำเนินอยู่ในกรอบความเชื่อแบบชามาน เห็นได้จากสื่อบันเทิงต่าง ๆ ของเกาหลี เช่น รายการ Battle of Fates ที่รวมเอาหมอดูหลากหลายศาสตร์มาแข่งขันกัน ทั้งศาสตร์เกาหลี ซาจู อ่านลายมือ ฮวงจุ้ย และไพ่ทาโรต์

นอกจากนี้ ยังมีซีรีส์เรื่อง The Haunted Palace นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับร่างทรงที่เข้าไปปราบผีในพระราชวัง สะท้อนให้เห็นความเชื่อพื้นบ้านที่ยังคงดำเนินอยู่ร่วมกันกับความเชื่อแบบขงจื๊อในบริบทของเกาหลีโบราณในยุคโชซอน

สิ่งเหล่านี้เป็นภาพสะท้อนว่า เกาหลีเป็นสังคมที่เปิดรับและปรับตัวให้เข้ากับสิ่งต่าง ๆ และไม่ได้นับถือศาสนาใดศาสนาหนึ่งแบบสุดโต่งจนเกินไป

อ่านเพิ่มเติม : 

• ตำนานเจ้าหญิงอินเดีย ผู้กลายเป็นราชินีแห่ง “เกาหลี” ?
• “โอบังกี” เมื่อธง 5 สี คือตัวกำหนดชะตา และปราบวิญญาณของร่างทรงเกาหลี
• 29 กันยายน 2006 หญิงสูงวัยประกาศครองราชย์เป็น “จักรพรรดินีแห่งเกาหลี” โดยไม่ปรึกษาชาวบ้าน

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง : 

Kim, Chongsuh. “The Concept of ‘Korean Religion’ and Religious Studies in Korea.” Journal of Korean Religions 1, no. 1/2 (September 2010) : 23–41.

한국리서치, “[2025 종교인식조사] 종교인구 현황과 종교 활동,” 2025. สืบค้นเมื่อ 20 เมษายน 2569, https://hrcopinion.co.kr/archives/34782.

เผยแพร่ในระบบเผยแพร่ 22 เมษายน 2569