“ภาษีอากร” ถือเป็นหนึ่งรายได้สำคัญของราชสำนักสยาม โดยแต่ละยุคสมัยล้วนแต่มีการจัดเก็บภาษีจากสินค้าที่ทั้งต่างกันและเหมือนกัน บางรัชกาลอาจตั้งภาษีขึ้นใหม่เพื่อเพิ่มพูนรายได้ให้กับประเทศ 

ดังในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ทรงจัดตั้งให้เก็บภาษีอากรเพิ่ม 14 อย่าง ในรัชสมัยของพระองค์ 

14 ภาษีอากรที่ตั้งขึ้นใหม่ในสมัยรัชกาลที่ 4 มีอะไรบ้าง?

1. ภาษีฝิ่น

2. ภาษีสุกร

3. ภาษีปลาสด

4. ภาษีปลาทู

5. ภาษีไหม

6. ภาษีขี้ผึ้ง

7. ภาษีผัก 

8. ภาษีหม้อหวด

9. ภาษีถัง

10. ภาษีเตาหล่อ

11. ภาษีมาดเรือโกลน

12. ภาษีแจว พาย โกลน

13. อากรการพนัน

14. อากรมหรสพ

นี่คือ 14 ภาษีอากรที่ตั้งขึ้นใหม่ในสมัยพระองค์ 

อย่างไรก็ดี พระองค์ยังทรงนำภาษีอากรที่ยกเลิกไปในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 กลับมาอีกครั้ง อันได้แก่ อากรค่าน้ำและอากรรักษาเกาะ ทั้งยังปรับแก้การเก็บภาษีเดิมอีกหลายอย่างให้เหมาะกับความเป็นไปของบ้านเมือง เช่น อากรต้นทุเรียน, อากรตลาดก็กลายเป็นภาษีเรือโรงร้าน เป็นต้น

อ่านเพิ่มเติม :

• ภาษีอากร 38 ชนิด ที่เกิดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 3 
• รัชกาลที่ 4 ทรงยกเลิก “ภาษีต้นมะพร้าว” เหตุเพราะมะพร้าวแพง
• ภาษีนา-สวน-ไร่ สมัยกรุงธนบุรี-ต้นกรุงเทพฯ เก็บกันอย่างไร

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง : 

อธิบายตำนานภาษีอากร ใน, “ลัทธิธรรมเนียมต่าง ๆ ภาคที่ 15 ตำนานภาษีอากรบางอย่าง กับคำอธิบายของพระเจ้าบรมวงศเธอ กรมพระดำรงราชานุภาพ”. พิมพ์ในงานพระราชทานเพลิงศพสนองคุณ นายร้อยตรีน้อย แสงมณี ผู้เปนบิดา เมื่อปีเถาะ พ.ศ. 2470. โสภณพิพรรฒธนากร, 2470.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 4 มีนาคม 2569