“ด้วง” วัตถุดิบที่ชาววังเอาไปทำหลากเมนู จนเป็นพระกระยาหารโปรดรัชกาลที่ 5-6

อย่าเล่นเพื่อน เจ้าจอม คำห้ามเรียกเจ้าจอม ด้วง วัตถุดิบพื้นบ้าน
สาวชาววังที่พระราชวังดุสิต (บุคคลในภาพไม่ได้เกี่ยวข้องกับเนื้อหาบทความ)

ด้วง วัตถุดิบพื้นบ้าน ที่ชาววังเอาไปทำหลากเมนู จนเป็นพระกระยาหารโปรดรัชกาลที่ 5-6

การรังสรรค์อาหารใหม่ ๆ ถือเป็นพรสวรรค์ของบรรดาชาววัง ที่จะหยิบจับวัตถุดิบต่าง ๆ รอบตัว มาชูรสให้ออกมาเป็นเมนูสุดอร่อย หนึ่งในนั้นก็คือการนำ “ด้วง” วัตถุดิบพื้นบ้านมาทำให้เป็นของอร่อย 

ถึงขนาดที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 และพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 โปรดเสวย

ชาววังได้นำด้วงหลายชนิด เช่น ด้วงโสน ที่พบจากการโค่นต้นโสนและผ่ากลางออกมา มีลักษณะเป็นตัวด้วงขาวเล็ก ๆ มีปากดำยาวขนาดครึ่งนิ้วก้อย หรือ ด้วงมะพร้าว ที่มีรูปร่างอวบอ้วน มีปากสีดำน้ำตาลเช่นกัน มาทำเป็นเมนูหลายอย่าง

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ และ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เมื่อยังทรงพระเยาว์

ตัวด้วงโสนชาววังจะเอามาใส่ในหม้อกะทิที่คั้นไว้แล้ว ให้พวกมันดูดกินกะทิจนตัวเหยียดยาวท้องกางบางใส แล้วก็นำไปผัดกับหมูหรือกุ้ง ปรุงรสด้วยน้ำตาล น้ำปลา ออกมาเป็นเมนู “ด้วงโสนผัด” จานนี้ถือเป็นพระกระยาหารโปรดของรัชกาลที่ 5

นอกจากนี้ยังมีเมนูด้วงโสนต้มกะทิ เมนูนี้รัชกาลที่ 5 ก็โปรดเสวยเช่นกัน ส่วนรัชกาลที่ 6 นั้นมีข้อมูลระบุไว้ว่า พระองค์โปรดเสวย “ด้วงโสนทอดกรอบ”

ส่วนด้วงมะพร้าว ชาววังจะเอาด้วงมะพร้าวมาเลี้ยงไว้ในท่อนอ้อย พวกนี้จะกินเนื้ออ้อยจนตัวใหญ่เท่าหัวแม่มือ เมื่อตัวโตเต็มที่ก็จะเอาด้วงมาใส่ในกะทิคั้นข้น ให้ด้วงกินน้ำกะทิเช่นกัน จากนั้นจึงเอามาทอดในน้ำมันร้อน ๆ ทั้งที่ยังเป็น ๆ อยู่ พอได้ที่ก็นำลงหั่นเป็นแว่น จิ้มกับน้ำจิ้ม เป็นอันเลิศรส

ด้วงมะพร้าว ภาพจากเส้นทางเศรษฐี

จากเมนูที่อ่านมาทั้งหมด ทำให้เราเห็นความสามารถอันเก่งกาจของเหล่าชาววังที่สามารถนำวัตถุดิบมากมายมาสร้างสรรค์เป็นเมนูสุดอร่อย ซึ่งน่าเสียดายที่ปัจจุบันหากินแทบไม่ได้แล้ว

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


อ้างอิง : 

ศันสนีย์ วีระศิลป์ชัย. หอมติดกระดาน. กรุงเทพฯ: มติชน, 2553. 

วรชาติ มีชูบท. ราชสำนักรัชกาลที่ 6. กรุงเทพฯ: มติชน, มีนาคม 2561.

https://culture.ssru.ac.th/useruploads/files/20220825/83f6a2469a5aa4424b6c3121166bb129370ac571.pdf


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 19 ธันวาคม 2568