แหล่งกำเนิดน้ำตาลในไทยเมื่อ 100 กว่าปีก่อน ที่ไหนขึ้นชื่อมากสุด?

น้ำตาลไม่หวาน ของคณะราษฎร แหล่งกำเนิดน้ำตาล
โรงงานน้ำตาลจังหวัดลำปาง เมื่อปี 2482 (ภาพจาก หนังสือ ไทยสมัยรัฐธรรมนูญ ที่ระลึกในงานฉลองวันชาติและสนธิสัญญา 24 มิถุนายน 2482)

แหล่งกำเนิดน้ำตาลในไทยเมื่อ 100 กว่าปีก่อน ที่ไหนขึ้นชื่อมากสุด?

ก่อนหน้าจะมีการผลิตน้ำตาลทรายขาวเป็นอุตสาหกรรมใหญ่ และมีการบริโภคในปริมาณมหาศาลอย่างทุกวันนี้ ในอดีตเมื่อ 100 กว่าปีก่อน น้ำตาลที่ใช้ประกอบอาหารคาวหวานมีด้วยกันหลายประเภท หลายถิ่นที่มา แล้วแหล่งกำเนิดน้ำตาลในไทยยุคนั้น ที่ไหนเลื่องชื่อมากที่สุด?

รสข้ามชาติ แหล่งกำเนิดน้ำตาล
“รสข้ามชาติ” โดย ชาติชาย มุกสง (สำนักพิมพ์มติชน)

หนังสือ “รสข้ามชาติ” โดย ชาติชาย มุกสง ให้ข้อมูลว่า การปรุงอาหารให้ได้รสชาตินั้น การเลือกใช้ชนิดและประเภทน้ำตาลมีความสำคัญอย่างมาก

ทั้งนี้ ต้องพิจารณาถึงแหล่งกำเนิดและคุณลักษณะเฉพาะของน้ำตาลอย่างละเอียดและแยกย่อย ดังว่า

น้ำตาลนั้นเล่าในที่เรียกว่าน้ำตาลหม้อก็ผิดกันด้วย ถิ่นที่เกิด น้ำตาลที่มาแต่เมืองเพ็ชร์บุรีจะเปนหม้อฤาเปนปึกเคี่ยวเปนองุ่นอย่างไรก็ดีกว่า น้ำตาลเกิดในถิ่นที่อื่น”

สมัยนั้น น้ำตาลที่มีชื่อเสียงคือ น้ำตาลโตนด ซึ่งมีแหล่งที่มา… “แต่บางตะใภ้เมืองนนท์เมืองประทมเหล่านี้” เพราะเกี่ยวพันไปถึงรสชาติ กลิ่น และเนื้อสัมผัสของขนมหวาน

ด้วยเหตุนี้ ช่างทำขนมจึงต้องรอบคอบในการเลือกชนิดของน้ำตาลให้ดีเสมอ และมีข้อมูลบอกด้วยว่า นอกจากน้ำตาลโตนดแล้ว น้ำตาลมะพร้าว ก็ได้รับความนิยมเช่นกัน ส่วนน้ำตาลอื่นๆ จะมีรสกร่อย ถือว่าเป็นน้ำตาลไม่ดี

แหล่งกำเนิดน้ำตาล น้ำตาล
น้ำตาล (ภาพ : pixabay)

ส่วนแหล่งกำเนิดของน้ำตาลทรายจะเน้นในไทยเป็นหลัก ปรากฏข้อมูลว่า…

“แต่ก่อนก็น้ำตาลทรายเมืองนครไชยศรี เปนดีกว่าน้ำตาลทรายซึ่งมาจากที่อื่น น้ำตาลทรายเมืองฉะเชิงเทราเป็นต้นก็สู้ไม่ได้ และน้ำตาลทรายที่ปะสะแล้ว เม็ดใหญ่เม็ดเล็กและเลอียดมาจากต่างประเทศก็ทำขนมให้งามขึ้น”

อย่างไรก็ตาม ขนมบางอย่างโดยเฉพาะขนมฝรั่ง ต้องใช้น้ำตาลทรายจากต่างประเทศ อย่างน้ำตาลก้อน และน้ำตาลที่มาจากยุโรปทำด้วยอ้อย “ฤามูลบิตรรุตก็ดี” หรือน้ำตาลจากหัวบีตที่นำเข้ามาใช้แล้วในสยาม ถึงจะทำให้ขนมออกมาแลดูสวยงาม แต่เรื่องรสชาติ น้ำตาลทรายจากนครชัยศรีถือว่ารสดีสุดตามที่คนทำขนมยึดมั่นกันมา

สรุปแล้ว แหล่งกำเนิดของน้ำตาลทรายที่ขึ้นชื่อที่สุดในอดีตก็คือ “น้ำตาลทรายนครชัยศรี” นั่นเอง

อ่านเพิ่มเติม : 

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


 อ้างอิง :

ชาติชาย มุกสง. รสข้ามชาติ. กรุงเทพฯ: มติชน, 2568


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 1 กันยายน 2568