สมเด็จพระนารายณ์มหาราช โปรดทรงผ้าสีอะไร?

เป็นที่ทราบกันดีว่า ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช (ครองราชย์ พ.ศ. 2199-2231) เป็นยุคแห่งนานาชาติ เพราะพระองค์ทรงเปิดรับชาวต่างชาติมากมายให้เข้ามาในกรุงศรีอยุธยา ทั้งยังทรงติดต่อค้าขายและมีสัมพันธ์อันดีกับหลากหลายประเทศ

สิ่งของเครื่องใช้ส่วนพระองค์บางรายการจึงมาจากต่างประเทศ หนึ่งในนั้นก็คือ “ผ้า” ซึ่งเป็นสิ่งที่พระองค์โปรด 

มีข้อมูลระบุว่า ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์ฯ มีการสั่งตัดเสื้อผ้าจากฝรั่งเศส รวมถึงเครื่องใช้ต่าง ๆ ที่ทำจากผ้ามาใช้ในพระราชวัง ถึง 10 อย่าง ดังนี้

1. ฉลองพระองค์ (เสื้อ) ทำด้วยกำมะหยี่แดง ปักไหมทอง ไข่มุกประดับ

2. ฉลองพระองค์ (เสื้อ) ทำด้วยกำมะหยี่ ปักไหมทอง ไข่มุกประดับ ไม่มีแขน ทั้งข้อ 1 และ 2 มีลูกไม้กำมะหยี่ประดับ และให้มีเครื่องประดับด้วยไหม ไหมทอง และไข่มุก

3. กำมะหยี่สีขาว

4. กำมะหยี่สีน้ำเงิน ลูกไม้ทำด้วยกำมะหยี่แดงปักไหม ไหมทอง ไข่มุก ลายทองเป็นลายดุน สูงกว่าลายที่ปักด้วยไหม

5. เสื้อสักหลาด ตัวแบบฝรั่งเศส แขนแบบไทย

6. ผ้าปักไหม และไหมทอง 3 ผืน ปักลายไทย แบบตัวอย่างที่ส่งไป

7. ทำด้วยผ้าลูกไม้ ลูกไม้ทำตามลายไทย

8. ผ้าปูโต๊ะ ทอมาจากเมืองแฟลนเดอร์

9. ผ้าแพรสีต่าง ๆ มีลายดอกไม้ทำด้วยไหมทอง

10. ผ้าริ้ว

ไม่เพียงทรงสั่งสินค้าเกี่ยวกับผ้าจากฝรั่งเศสเท่านั้น แต่ยังมีข้อมูลระบุเพิ่มเติมอีกว่า พระองค์โปรดทรงผ้าสีแดงโดยเฉพาะ ซึ่งในหนังสือ “ผ้าและการแต่งกายในสมัยโบราณจากจิตรกรรมฝาผนังบนพระที่นั่งพุทไธสวรรย์ พระราชวังบวรสถานมงคล (วังหน้า)” ให้ข้อมูลไว้ว่า

“พระเจ้าแผ่นดินไทย (สมเด็จพระนารายณ์มหาราช-ผู้เขียน) โปรดผ้ามาก โดยเฉพาะสีแดง ซึ่งกล่าวว่า ทรงผ้าชุดแดง ในเวลาเสด็จทำสงครามหรือเสด็จประพาสล่าสัตว์ แม้แต่เสื้อของทหารก็เย็บด้วยผ้ามัสลินย้อมสีแดง”

นอกจากนี้ ในรายงานของ อ็องเดร เดส์ล็องส์-บูโร (Andre’ Deslandes-Boureau) ผู้แทนราชบริษัทอินเดียตะวันออกของฝรั่งเศส ที่มาเข้าเฝ้าสมเด็จพระนารายณ์ฯ ใน พ.ศ. 2223 ก็พูดถึงฉลองพระองค์ของพระองค์ ซึ่งปรากฏ “สีแดง” อีกครั้ง

เขารายงานว่า “ฉลองพระองค์ทำด้วยแพรแดงมาจากเมืองเปอเซียมีดอกสีทองประปราย”

ทั้งหมดนี้จึงเป็นข้อมูลที่พอจะทำให้เราทราบได้ว่า สมเด็จพระนารายณ์มหาราช น่าจะโปรดทรงผ้าสีแดงมากกว่าสีใด ๆ

อ่านเพิ่มเติม :

• ทำไมถึงเรียกประติมากรรม “พระนารายณ์ทรงปืน” ทั้งที่พระองค์ทรงธนู
• ตามติด “นักเรียนไทย” ของพระนารายณ์ในฝรั่งเศส ที่มิอาจหวนคืนอยุธยา
• ชาวสยามยุคสมเด็จพระนารายณ์ฯ เมื่อ 300 กว่าปีก่อน “เข้าป่าล่าแรด” อย่างไร?

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง : 

ณัฎฐภัทร จันทวิช. ผ้าและการแต่งกายในสมัยโบราณ จากจิตรกรรมฝาผนังบนพระที่นั่งพุทไธสวรรย์ พระราชวังบวรสถานมงคล (วังหน้า). สำนักโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร: กรุงเทพฯ, 2545.

https://datasipmu.finearts.go.th/portfolio/1343

https://catholichaab.com/main/index.php/2015-09-22-02-53-59/2018-10-26-03-35-52/1794-1680-2223

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 21 กรกฎาคม 2568