| ผู้เขียน | ปดิวลดา บวรศักดิ์ |
|---|---|
| เผยแพร่ |
คนไทยกินเผ็ดกันมานาน แต่ตอนแรกไม่ได้เอาความเผ็ดจากพริก แล้วใช้อะไร?
“พริก” เป็นวัตถุดิบสำคัญคู่ครัวคนไทยมายาวนาน จนได้ชื่อว่าคนไทยกินเผ็ด มันเป็นส่วนประกอบสำคัญที่ช่วยเพิ่มความเผ็ดร้อนให้อาหารแซ่บมากยิ่งขึ้น แต่เคยสงสัยไหมว่า ก่อนพริกจะเข้ามาสู่ประเทศไทย พวกเราใช้อะไรในการชูอาหารให้เผ็ดจัดจ้าน
ความเผ็ดปรากฏอย่างน้อยก็สมัยสุโขทัย อย่างที่มีหลักฐานในไตรภูมิพระร่วงฉบับพระญาลิไทย ว่า “…อดอยากเผ็ดเร็ดไร้นักหนา…”
ในหนังสือน้ำพริก หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช ก็บอกว่าความเผ็ดมีมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย
ความเผ็ดเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นจากพริกอย่างที่เราเห็นในปัจจุบัน แต่หม่อมคึกฤทธิ์บอกว่าสมัยนั้นเขาใช้พริกไทยตำเอาความเผ็ดออกมาใส่อาหาร ซึ่งเป็นการคาดคะเนจากสูตรเครื่องแกงเลียง ซึ่งแกงเลียงนี้ก็คือน้ำพริกนั่นเอง
อย่างไรก็ตาม ความเผ็ดยังส่งต่อมาจนถึงสมัยอยุธยา มีเอกสารของฮอลันดากล่าวว่าคนไทยเอาเผ็ดมาจากขิง กระเทียม หัวหอม รวมถึงข่า ตะไคร้ และเครื่องสมุนไพรอื่น ๆ
ชาวต่างชาติคนอื่น ๆ ที่เข้ามาอยุธยา เช่น เยเรเมียส ฟาน ฟลีต หรือที่คนไทยเรียกว่า วัน วลิต พ่อค้าชาวเนเธอร์แลนด์ของบริษัทดัตช์อีสต์อินเดีย ก็เคยกล่าวไว้ว่าเขากินน้ำพริกกะปิ กินแกงที่ใส่หัวหอม กระเทียม สมุนไพร และเครื่องเทศกลิ่นแรงอีกมากมาย
แม้กระทั่ง ฟรังซัว อังรี ตุรแปง ชาวฝรั่งเศสที่เคยอยู่อาศัยในกรุงศรีอยุธยาก็บอกว่าซอสของชาวสยามจะใส่กระเทียม หัวหอม และเครื่องหอมเล็กน้อย พวกเขาไม่มีน้ำมันลูกนัตก็คงจะใช้น้ำมันมะพร้าว ใช้กะปิแทนเนยเหลว
นอกจากนี้ยังมีบันทึกของบาทหลวง นิโกลาส์ แชร์แวส ที่เดินทางมายังกรุงศรีอยุธยาในคณะราชทูตลาลูแบร์ บอกไว้ว่าแกงของสยามทุกชนิดล้วนประกอบด้วยเกลือ กะทิ และทำให้เผ็ดร้อนด้วยพริกไทย พืช และสมุนไพรต่าง ๆ
นี่ยังไม่รวมบันทึกของต่างชาติคนอื่น ๆ ที่บอกเล่าถึงส่วนประกอบของอาหารไทยต่าง ๆ ซึ่งความเผ็ดล้วนมาจากกระเทียม หัวหอม ฯลฯ ทั้งสิ้น
จึงเป็นคำตอบได้ว่าในช่วงที่สยามยังไม่ได้ใช้พริกแบบปัจจุบันปรุงอาหาร พวกเขาจะใช้ขิง ข่า ตะไคร้ หัวหอม กระเทียม และพริกไทยเพื่อชูความเผ็ด ก่อนที่จะใช้พริกหรือพริกเทศควบคู่ไปด้วยจากการเข้ามากับชาวโปรตุเกสในสมัยอยุธยานั่นเอง
อ่านเพิ่มเติม :
- “พริก” อาหารโปรดของ “เหมา เจ๋อตง” ผู้นำการปฏิวัตินักกินเผ็ด
- น้ำพริกผัด-น้ำพริกเผา ฉบับ ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ และความเข้าใจผิดเรื่องรสน้ำพริกเผาในต้มยำ
- “พริกกะเหรี่ยง” กับความลื่นไหลทางอัตลักษณ์
อ้างอิง :
https://ejournals.swu.ac.th/index.php/JOH/article/view/4505/4326
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 14 พฤษภาคม 2568
