“ปฏิบัติการแห่งความหวัง” โคลอมเบียช่วยเด็ก 4 คน เครื่องบินตกกลางป่าแอมะซอน

ทีมค้นหาขณะพบเด็กๆ ทั้ง 4 คน ในป่าแอมะซอน (ภาพ : Colombia Ministry of Defense)

ระยะเวลากว่า 1 เดือน กับอุบัติเหตุเครื่องบินตกกลางป่าแอมะซอน ในพื้นที่ประเทศโคลอมเบีย ซึ่งเป็นป่าอุดมสมบูรณ์ มีความหลากหลายของพืชพันธุ์ และขึ้นชื่อว่า “อันตราย” สุดในโลก ทำให้คนจำนวนไม่น้อยคิดว่าเหตุการณ์นี้ไม่น่าจะมีใครรอดชีวิต แต่คนจำนวนไม่น้อยอีกเช่นกันที่คิดว่า ตราบใดที่ยังมีความหวัง ชีวิตก็ยังคงอยู่ เป็นที่มาของ Operation Hope หรือ “ปฏิบัติการแห่งความหวัง” 40 วันที่เป็นความร่วมแรงร่วมใจครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์โคลอมเบีย

ป่าแอมะซอน โคลอมเบีย ปฏิบัติการแห่งความหวัง
พื้นที่ป่าแอมะซอนในโคลอมเบีย (ภาพ : Unsplash/ Vlad Hilitanu ใน https://www.weforum.org/stories/2022/03/colombia-restore-amazon-rainforest-bioeconomy/)

เริ่มต้น “ปฏิบัติการแห่งความหวัง”

วันที่ 1 พฤษภาคม ปี 2023 เครื่องบินเล็กแบบ Cessna 206 ที่มี เอร์นันโด มูเซีย โมราเลส (Hernando Murcia Morales) เป็นนักบิน ออกเดินทางจากท่าอากาศยานอารารากัวรา (Araracuara) ทางตอนใต้ของโคลอมเบีย เพื่อไปยังซาน โฆเซ เดล กัวเบียเร (San Jose del Guaviare) เมืองหลวงของจังหวัดกัวเบียเร (Guaviare)

ในเครื่องมีผู้โดยสาร 6 คน ได้แก่ เอร์มัน เมโดซา เอร์นันเดซ (Herman Memdoza Hernandez) ผู้นำชาวพื้นเมือง, มักดาเลนา มูกูตุย (Magdalena Mucutuy) และลูกๆ อีก 4 คน คือ เลสลี มูกูตุย (Lesly Mucutuy) อายุ 13 ปี, โซเลนี มูกูตุย (Soleiny Mucutuy) อายุ 9 ขวบ, เทียน ราโน้ก มูกูตุย (Tien Ranoque Mucutuy) อายุ 4 ขวบ และ คริสทิน ราโน้ก มูกูตุย (Cristin Ranoque Mucutuy) อายุ 11 เดือน ซึ่งมักดาเลนากำลังจะพาลูกๆ ไปพบสามี ซึ่งเป็นพ่อของลูก 2 คนสุดท้อง

หลังเครื่องบินทะยานขึ้นเพียงไม่นานก็ประสบปัญหาเครื่องยนต์ขัดข้อง กระทั่งตกลงกลางป่าอะแมซอนในพื้นที่คาเกตา (Caqueta) ซึ่งเป็นจุดที่ยังไม่มีการสำรวจ ทั้งยังมีขนาดใหญ่กว่าเมืองโบโกตา เมืองหลวงของโคลอมเบียถึง 3 เท่า

เมื่อรัฐบาลโคลอมเบียทราบเรื่อง Operation Hope หรือ “ปฏิบัติการแห่งความหวัง” จึงเกิดขึ้น นำทีมโดย นายพล เปโดร ซานเชซ (Gen. Pedro Sánchez) ที่สั่งระดมกองกำลังปฏิบัติการพิเศษออกค้นหา ซึ่งไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะคาเกตามีฝนตกเกือบทั้งวันคือราว 16 ชั่วโมง “อย่างกับงมเข็มในมหาสมุทรเลยทีเดียว” หนึ่งในผู้นำทีมบอก

ที่สำคัญคือเป็นพื้นที่ของกองกำลังติดอาวุธเพื่อการปฏิวัติแห่งโคลอมเบีย (Revolutionary Armed Forces of Colombia–Farc) หรือ “กลุ่มฟาร์ก” ซึ่งเป็นขั้วตรงข้ามรัฐบาล ปฏิบัติการครั้งนี้จึงมีความยากเป็นทวีคูณ

ปฏิบัติการแห่งความหวัง ป่าแอมะซอน โคลอมเบีย
นายพล เปโดร ซานเชซ และชาวพื้นเมืองที่ร่วมปฏิบัติการค้นหาเด็กๆ 4 คน ในเหตุเครื่องบินตกในป่าแอมะซอน โคลอมเบีย (ภาพ : https://english.elpais.com/international/2023-06-26/the-children-wouldnt-have-survived-another-week-in-the-jungle.html)

พบเบาะแสชีวิต

ทีมค้นหาทำงานอย่างหนัก จนราววันที่ 16 พฤษภาคม ก็พบเครื่องบินตกในแนวตั้ง ภายในเครื่องพบผู้เสียชีวิต 3 ราย คือ เอร์นันโด มูเซีย โมราเลส, เอร์มัน เมโดซา เอร์นันเดซ และมักดาเลนา มูกูตุย์ แต่ไม่พบเด็กๆ เลยสักคน ทว่าพบกระเป๋าเสื้อผ้ากระเด็นออกนอกตัวเครื่อง

ที่ทำให้ทุกคนสะกิดใจจนเกิดเป็นความหวังขึ้นมา นั่นคือ กระเป๋าเสื้อผ้ามีร่องรอยการถูกรื้อค้น

เมื่อตรวจสอบพื้นที่ไปเรื่อยๆ ก็เจอขวดนมเด็กตกอยู่บนพื้นดินในป่ารกชัฏ ตามด้วยเจอผลกระทกรกที่มีรอยเหมือนคนกัด เมื่อเดินต่อไปก็เจอจุดที่เหมือนเป็นที่พักชั่วคราว มีกรรไกรตกอยู่

ทีมทำงานซึ่งเป็นทหารหลายร้อยนาย แบ่งพื้นที่ป่าทึบส่วนนั้นที่ครอบคลุมราว 300 ตารางกิโลเมตรออกเป็นหลายๆ ส่วน เพื่อทำการค้นหาอย่างมีประสิทธิภาพ ภาคอากาศใช้เฮลิคอปเตอร์บินวน เปิดเสียงยายของเด็ก พร้อมโปรยใบปลิวเป็นภาษาพื้นเมืองและภาษาสเปน ใจความให้อยู่ใกล้แหล่งน้ำ

ป่าแอมะซอน ปฏิบัติการแห่งความหวัง
ทหารและสุนัขค้นหาในปฏิบัติการช่วยเหลือเด็กๆ ในเหตุเครื่องบินตกในป่าแอมะซอน ปี 2023 (ภาพ : https://english.elpais.com/international/2023-05-19/the-real-and-incomplete-story-of-the-four-children-who-disappeared-in-the-colombian-jungle.html)

ขณะที่ภาคพื้นดินก็เปิดเสียงยายของเด็กจากโทรศัพท์มือถือผ่านโทรโข่ง เพื่อให้เสียงช่วยนำทางเด็กมาหาต้นเสียง รวมทั้งตะโกนเรียกชื่อเด็กๆ พร้อมส่งสุนัขค้นหาลงพื้นที่ หนึ่งในนั้นคือ “วิลสัน” สุนัขค้นหาและกู้ภัยประสบการณ์โชกโชน ที่เป็นผู้เจอร่องรอยขวดนมของคริสทิน น่าเศร้าที่ระหว่างปฏิบัติภารกิจ วิลสันหายตัวไปในป่าโดยไม่มีผู้ใดหาเจอ

ส่วนชาวพื้นเมืองกลุ่มชาติพันธุ์วีโตโต (Huitoto) ที่อาศัยในพื้นที่ใกล้เคียงก็ช่วยตามหา แต่ไม่ได้ร่วมมือกับกองทัพ เพราะมีความขัดแย้งทางการเมืองกันอยู่ กองทัพจึงต้องระวังตัว

แต่ต่อมาในการค้นหาวันที่ 20 ทั้งสองฝ่ายก็หันหน้าเข้าหากัน นับเป็นครั้งแรกที่กองทัพและชาวพื้นเมืองร่วมมือกันในภารกิจอย่างเป็นทางการ อย่าง “ปฏิบัติการแห่งความหวัง” ครั้งนี้

เวลาผ่านพ้นไปกว่า 20 วัน ทีมค้นหาซึ่งเป็นชาวพื้นเมือง นำโดย เอนรี เกร์เรโร (Henry Guerrero) ซึ่งยึดหลักว่า เด็กไม่เคยหยุดนิ่งกับที่ ก็เริ่มค้นหาอีกเรื่อยๆ จนเจอฝาขวดนมเด็ก ผ้าอ้อมที่ใช้แล้ว เศษเสื้อผ้า ทำให้ทีมค้นหาจำกัดวงแคบเข้ามาเหลือราว 20 ตารางกิโลเมตร

พวกเขาใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบต่อกันมาหลายชั่วอายุคนมาใช้ในการตามหาเด็ก ทั้งการสังเกตต้นไม้ ใบไม้ ด้วยเชื่อว่า “ทุกเขตแดนมีผู้พิทักษ์ของตนเอง มีพลังธรรมชาติอันท่วมท้น” รวมทั้งใช้ “ยาเฮ” ซึ่งสำหรับชนพื้นเมืองวีโตโต นี่คือพืชแห่งทวยเทพ เป็นสื่อกลางในการสื่อสารว่าเด็กๆ ยังมีชีวิตอยู่หรือไม่

และแล้วการค้นหาที่ล่วงเข้าสู่วันที่ 40 ปฏิบัติการแห่งความหวังก็สำเร็จ เมื่อทีมค้นหาชาวพื้นเมืองพบเด็กๆ ทั้ง 4 คน อยู่ห่างจากจุดเกิดเหตุไปราว 5 กิโลเมตร

สภาพของทุกคนผ่ายผอมอย่างหนักและอิดโรย ชาวพื้นเมืองต้องอุ้มและแบกขึ้นหลัง พร้อมชวนพูดคุยเพื่อไม่ให้เด็กๆ หมดสติ พาไปยังฐานปฏิบัติการ แล้วให้เฮลิคอปเตอร์โรยเชือกลงมาพาเด็กๆ ไปรักษาตัวที่โรงพยาบาลในเมืองโบโกตา

“เหตุการณ์นี้จะถูกจารึกไว้ในประวัติศาสตร์ พระแม่แห่งพงไพรคืนพวกเขาให้เรา” กุสตาโว เปโดร (Gustavo Pedro) ประธานาธิบดีโคลอมเบียบอก พร้อมร่วมแสดงความยินดีกับชาวโคลอมเบียทั้งประเทศ

ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เด็กๆ ยังคงมีชีวิตรอดในป่าทึบ ที่มองไปทางไหนก็มีแต่ต้นไม้หนาแน่นและสัตว์อันตรายต่างๆ เพราะพวกเขาเป็นชนพื้นเมืองวีโตโต โตกับป่า ใช้ชีวิตกับป่ามาตั้งแต่เด็ก โดยเฉพาะพี่คนโตอย่างเลสลี วัย 13 ปี ที่เมื่อเครื่องบินตกก็หาพืชและผลไม้ที่กินได้มาประทังชีวิตตัวเองและน้องๆ สร้างที่พักชั่วคราวจากกิ่งไม้ใบหญ้า เก็บน้ำฝนที่ตกวันละกว่า 10 ชั่วโมงมาดื่มกิน และคอยระแวดระวังสัตว์มีพิษต่างๆ ที่อาจมาทำอันตราย

Operation Hope หรือ “ปฏิบัติการแห่งความหวัง” เป็นหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่า แม้จะมีความขัดแย้งร้าวลึกทางการเมืองและเรื่องชาติพันธุ์แค่ไหน แต่ถึงที่สุดเมื่อเป็นเรื่องชีวิต ทุกฝ่ายก็ยอมละวางสิ่งที่ถืออยู่ชั่วคราว แล้วรวมพลังกันเพื่อให้ภารกิจลุล่วง

เป็นภารกิจครั้งประวัติศาสตร์ของโคลอมเบียและของโลกก็ว่าได้

หมายเหตุ: หลังภารกิจมนุษยชาติครั้งนี้ มีการนำเหตุการณ์จริงมาถ่ายทอดเป็นภาพยนตร์สารคดีเรื่อง “The Lost Children” (2024) สตรีมทาง Netflix และเรื่อง “Operation Hope: The Children Lost in the Amazon” (2024) สตรีมทาง Prime Video

อ่านเพิ่มเติม : 

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


อ้างอิง :

Orlando von Einsiedel, Jorge Duran and Lali Houghton (Directors). (2024). The Lost Children [Documentary Film].

Patrick Smith. NBC News. “How 4 children survived 40 days in the Amazon jungle after a plane crash”. Accessed 1st April, 2025.

The Visual Journalism Team. BBC News. “Mapping the search for Colombia’s plane crash children”. Accessed 1st April, 2025.

The Straits Times. “Rescue dog that helped find lost kids in Amazon is now missing”. Accessed 1st April, 2025.


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 1 เมษายน 2568