“หอพระเจ้า” หอพระสุราลัยพิมาน ในพระบรมมหาราชวัง

(ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร)

หอพระสุราลัยพิมาน เดิมเรียกว่า “หอพระเจ้า” พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 โปรดเกล้าฯ ให้สร้างคู่กันกับหอพระธาตุมณเฑียร ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของพระที่นั่งไพศาลทักษิณ ในพระบรมมหาราชวัง

ภายในหอพระสุราลัยพิมานที่ประดิษฐานปูชนียวัตถุสำคัญ (ภาพจาก สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร)

ปูชนียวัตถุและพระพุทธปฏิมาสำคัญที่ประดิษฐานภายในหอพระสุราลัยพิมาน ได้แก่ พระบรมสารีริกธาตุ พระพุทธจุลจักร ซึ่งทรงสร้างอุทิศถวายสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก พระพุทธจักรพรรดิ ทรงสร้างขึ้นเพื่อบำเพ็ญพระราชกุศลส่วนพระองค์ ต่อมาในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั้งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระพุทธนฤมิตร อุทิศถวายแด่พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย และพระพุทธรังสฤษดิ์ เป็นพระพุทธรูปส่วนพระองค์ ทั้ง 4 องค์เป็นพระพุทธรูปประทับยืน ยกพระกรทั้งสองเสมอพระอุระในอิริยาบถห้าม ซึ่งเรียกกันว่าพระปางห้ามสมุทร องค์พระหุ้มทองคำ ทรงเครื่องต้นเป็นทองคำประดับเนาวรัตน์ นอกจากนี้หอพระสุราลัยพิมานยังเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปอื่นอีก เช่น พระชัยนวโลหะ และ พระชัยวัฒน์ประจำรัชกาล เป็นต้น

อนึ่ง พระสถูปทรงลังกากะไหล่ทอง เหนือฐานชุกชี ด้านในประดิษฐานพระบรมธาตุระย้ากินนร ซึ่งเชิญออกมาตั้งแต่งบนพระแท่นมณฑลพิธี ในการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ณ พระที่นั่งไพศาลทักษิณมหินทรพิมาน

พระสถูปทรงลังกากะไหล่ทอง เหนือฐานชุกชี

ข้อมูลจาก หนังสือเครื่องประกอบพระบรมราชอิสริยยศ และพระมหาปกรณ์ กิตฺติธโร


เผยแพร่ครั้งแรกในระบบออนไลน์ เมื่อ 29 ตุลาคม พ.ศ.2561