อาวุธประจำตัวของกวนอูคือ “ง้าวมังกรเขียวเสี้ยวจันทร์” จริงหรือ? คำตอบอาจไม่ใช่อย่างที่เชื่อ

กวนอู (กวานกง) สังหารเทียอ้วนจี้ (เฉิงหย่วนจื้อ) จิตรกรรมวัดประเสริฐสุทธาวาส จากหนังสือ สามก๊ก ศิลปกรรมจีนวัดไทย ในบางกอก โดย ศานติ-นวรัตน์ ภักดีค

ในนิยายสามก๊กบทที่ 1 กล่าวว่า กวนอู “ตีง้าวมังกรเขียวเสี้ยวจันทร์ซึ่งมีอีกชื่อหนึ่งว่า ‘งามเหี้ยมสังหาร’ หนัก 82 ชั่ง” ระหว่างด้ามกับตัวง้าวทำเป็นรูปมังกรเขียวเลี่ยมเชื่อมต่อกัน ตัวง้าวเป็นรูปจันทร์เสี้ยว จึงมีชื่อว่า “ง้าวมังกรเขียวเสี้ยวจันทร์” ปัญหาอยู่ที่ว่าอาวุธที่มีชื่อพิเศษเช่นนี้ ไม่ใช่อาวุธที่ใช้ในสงครามแต่ใช้ในการแสดง

ในหนังสือ “อู่เป้ยจื้อ” (ประมวลยุทธการ) บรรพยวดยานและอาวุธ” บันทึกไว้ว่า “ง้าวเสี้ยวจันทร์ใช้ฝึกซ้อมแสดงอานุภาพ ไม่ใช้ในสมรภูมิจริง” ในหนังสือ “ซันไฉถูฮุ่ย-สามสมรรถประกอบภาพ” ซึ่งมีภาพประกอบสมบูรณ์ ง้าวจันทร์เสี้ยวมีลูกกระพรวนคล้องประดับอยู่สองลูก เห็นชัดว่าไม่ใช่อาวุธที่ใช้ในการรบจริงแต่ใช้ในการแสดง

อีกทั้งใน “พงศาวดารสามก๊ก ภาคจ๊กก๊ก บทประวัติกวนอู” ก็มีบันทึกว่า “อ้วนเสี้ยวส่งทหารเอกชื่องันเหลียงไปโจมตีเล่าเอี๋ยนเจ้าเมืองตังกุ๋นที่อำเภอเป๊กหม่า โจโฉให้เตียวเลี้ยวกับกวนอูเป็นทัพหน้าไปรับศึก กวนอูเห็นธงและสัปทนรถของงันเหลียงก็โผนม้าเข้าไปแทงงันเหลียงตายท่ามกลางทหารมากมาย แล้วตัดหัวกลับมา ทหารอ้วนเสี้ยวมิอาจรับมือได้ อำเภอเป๊กหม่าจึงพ้นจากวงล้อม” บันทึกประวัติศาสตร์ตอนนี้บอกว่ากวนอูแทงงันเหลียงตาย แสดงว่าอาวุธที่ใช้มิใช่ง้าว ควรจะเป็นทวน หอก หรือกระบี่ เพราะง้าวใช้ฟันมิได้ใช้แทง

ฉะนั้น ง้าวมังกรเขียวเสี้ยวจันทร์ที่กวนอูใช้ น่าจะเกิดจากศิลปินผู้เล่านิทานแต่งขึ้นเพื่อสร้างจินตนาการอันงามให้กวนอู จากบทประพันธ์ร้อยแก้วและร้อยกรองของคนโบราณพอจะอนุมานได้ว่าอาวุธที่กวนอูใช้น่าจะเป็นกระบี่ในกวีนิพนธ์บท “ส่งเกาหยวนไว่กลับจิงโจวที่ศาลกวนอู” ในรวมกวีนิพนธ์สมัยถัง บทที่ 248 ของหลางจวินโจ้ว กวีสมัยราชวงศ์ถัง มีข้อความว่า ขุนพลสง่ามีราศี กล้าหาญลบอดีตและปัจจุบัน ควบม้าผ่านร้อยสมรภูมิกระบี่เดียวสู้คนได้นับหมื่น”

จึงเห็นได้ว่าในสมัยราชวงศ์ถังยังไม่มีชื่อ “ง้าวมังกรเขียวเสี้ยวจันทร์” ในบันทึกเรื่อง “ฉงเจี้ยนเมี่ยวจี้ (สร้างศาลใหม่อีกครั้ง)” ของห่าวจิง คนสมัยราชวงศ์หยวนกล่าวถึงกวนอูว่า “โผนม้าตัดหัวข้าศึกกลางไพร่พลนับหมื่น ได้รับป้ายทองและบรรดาศักดิ์ด้วยฝีมือตนเอง ควงดาบเขียนหนังสือลาแล้วจากโจโฉไป มีความสง่าของวีรชนแห่งชาติเป็นอมตะตลอดมา”

แต่ในสมัยราชวงศ์หยวนก็เริ่มมีหนังสือ “สามก๊กจี่เพ่งอ่วย” หรือ นิทานสามก๊กเกิดขึ้น นิทานนี้เสริมแต่งให้กวนอูงามยิ่งขึ้น จึงเปลี่ยนอาวุธประจำตัวกวนอูเป็น “ง้าวมังกรเขียวเสี้ยวจันทร์” จินตนาการเรื่องนี้ของศิลปินผู้เล่านิทานได้สืบทอดต่อมาในสมัยราชวงศ์หมิงและราชวงศ์ชิง


ที่มา: คัดจาก “อาวุธประจำตัวของกวนอูคือ ‘ง้าวมังกรเขียวเสี้ยวจันทร์’ จริงหรือ?” โดย เซวียนปิ่งซ่าน จากหนังสือ 101 คำถามสามก๊ก. หลี่ฉวนจวินและคณะ เขียน, ถาวร สิกขโกศล แปล. กรุงเทพฯ : มติชน, 2556. (จัดย่อหน้าและเพิ่มการเน้นคำใหม่เพื่อความสะดวกในการอ่านบทสื่ออิเล็กทรอนิก)

เผยแพร่เนื้อหาในระบบออนไลน์ครั้งแรก เมื่อ 10 มีนาคม พ.ศ. 2560

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป