จดหมายฝรั่งระบุเหตุ “กรุงศรีอยุธยา” รบ “กรุงมะนิลา” แห่งหมู่เกาะฟิลิปปินส์!?

แผนที่โลก กรุงศรีอยุธยารบกรุงมะนิลาแห่งหมู่เกาะฟิลิปปินส์
“Theatrum Orbis Terrarum” (โรงละครของโลก) โดย Abraham Ortelius, 1570. แอนต์เวิร์ป (เบลเยียม). เป็นหนังสือแผนที่ฉบับแรกที่ถือกันว่าเป็นแผ่นที่โลกสมัยใหม่อย่างแท้จริง, (ภาพจาก Biblioteca Nacional de Espana.)

กรุงศรีอยุธยารบกรุงมะนิลาแห่งหมู่เกาะฟิลิปปินส์ หลักฐานจากจดหมายฝรั่ง!?

จดหมายของ โยส เซาเต็น พ่อค้าฮอลันดาผู้เข้ามาอยู่ในกรุงศรีอยุธยา ในรัชกาลพระเจ้าทรงธรรม และพระเจ้าปราสาททอง ในประชุมพงศาวดาร เล่มที่ 47 (องค์การค้าของคุรุสภา) เอ่ยถึงเรื่อง กรุงศรีอยุธยา รบกับ กรุงมะนิลา ไว้ตอนหนึ่ง

ภาพ “ยูเดีย” (อาณาจักรอยุธยา) วาดโดยโยฮันเนส วิงโบนส์ (Johannes Vingboons) ต้นสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช

เนื้อหาส่วนหนึ่งมีว่า

“พระมหากษัตริย์พระองค์นี้ทรงโปรดปรานชาวต่างประเทศดุจพระมหากษัตริย์องค์ก่อนๆ ระหว่างชาวฮอลันดาและชาวโปรตุเกสนั้น ชาวฮอลันดาได้รับพระกรุณาโปรดเกล้ามากกว่า ในเรื่องนี้พระมหากษัตริย์พระองค์ก่อนเมื่อ ค.ศ. 1624 (พระเจ้าทรงธรรม) ได้มีพระบรมราชโองการให้ยึดเรือสำเภาสเปน ซึ่ง ดอนเฟอร์ดินันโด เดซิลวา เป็นนายเรือ ทั้งนี้เพราะสเปนได้มายึดเรือฮอลันดาลำหนึ่งในน่านน้ำสยาม พวกสเปนจึงได้รับโทษตามความผิดนั้น และเมื่อยึดได้เรือสเปนแล้ว พระองค์จึงโปรดให้มอบทั้งเรือทั้งสินค้าให้แก่บริษัทฮอลันดา

การยึดเรือสเปนเช่นนี้เป็นเหตุให้เกิดสงครามขึ้นระหว่างกรุงศรีอยุธยาและกรุงมะนิลา ซึ่งประเทศสเปนได้ครอบครองอยู่ในหมู่เกาะฟิลิปปิน ทำให้บรรดาการเดินเรือระหว่างน่านน้ำไทยและน่านน้ำจีนได้รับความเสียหายเป็นอันมาก การที่กษัตริย์สยามทรงมีพระคุณต่อชาติฮอลันดาเช่นนี้ ทำให้พวกเราชาวฮอลันดารู้สึกเป็นหนี้บุญคุณต่อพระองค์และต่อประเทศสยาม จึงใน ค.ศ. 1636 (รัชกาลพระเจ้าปราสาททอง) บริษัทของเราจึงส่งเรือรบ 6 ลำเข้าช่วยประเทศสยามกระทำการโจมตีเมืองปัตตานี ทั้งนี้เพื่อเป็นการตอบแทนบุญคุณนั้น”

ภาพวาด กรุงศรีอยุธยา
ภาพวาดกรุงศรีอยุธยา วาดโดย Struys Jan Janszoon ค.ศ. 1681

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่ 


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 3 เมษายน 2562