ตามหา ถนนสยาม ที่ไม่มีในสยาม แต่มีในฝรั่งเศส (ได้ยังไง?)

"ถนนสยาม" ปารีสเขต 16 ในสมัยรัชกาลที่ 5 (ภาพจากไปรษณียบัตรเก่า)

เรื่องของถนนที่มีชื่อว่า “สยาม” (Rue De Siam) ถนนสยาม ในประเทศฝรั่งเศสนั้นเป็นเรื่องจริงและยังคงตั้งอยู่มาจนถึงทุกวันนี้ หากใครไม่เชื่อก็ขอท้าให้เปิด Google Maps แล้วค้นหาคำว่า Rue de Siam ดูได้เลย

ภาพถนนสยาม หรือ Rue de Siam ที่เมือง Brest ประเทศฝรั่งเศส (ภาพการค้นหาจาก Google Map)

สำหรับเรื่องราวความเป็นมาที่ว่าถนนสยาม ไปตั้งอยู่ในประเทศฝรั่งเศสได้อย่างไรนั้น ไกรฤกษ์ นานา ได้รวบรวมข้อมูลมาเขียนลงในนิตยสารศิลปวัฒนธรรม ฉบับสิงหาคม 2546 ซึ่งสามารถสรุปได้ดังนี้

ถนนสยาม ในประเทศฝรั่งเศสนั้นมีอยู่สองสายด้วยกัน โดยสายแรกนั้นถือกำเนิดขึ้นใน พ.ศ. 2229 หรือในสมัยของพระนารายณ์มหาราช มีที่มาที่ไปคือเมื่อเรือของคณะทูตานุทูต นำโดยพระวิสุทธสุนทร (โกษาปาน) เทียบท่าที่เมืองเบรสต์ (Brest) หรือบริเวณชายฝั่งทิศตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศ พบว่ามีข้าราชการและประชาชนชาวฝรั่งเศสเดินทางมาต้อนรับอย่างเอิกเกริกเรียงตั้งแต่ท่าเรือไปจนถึงในตัวเมือง หลังจากนั้นมาถนนบริเวณท่าเรือตัดเข้ามาที่ตัวเมืองเบรสต์จึงได้ชื่อว่า “ถนนสยาม” ตั้งเพื่อเป็นเกียรติแก่คณะราชทูตที่พระนารายณ์ทรงส่งไป

ถนนสยาม (Rue de Siam) ที่เมือง Brest ในปัจจุบัน (ภาพจาก Google Map)

สำหรับ ถนนสยาม สายที่ 2 นั้นเกิดในสมัยของรัชกาลที่ 5 ภายหลังจากที่มีการตั้งสถานเอกอัครราชทูตสยามในกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศสใน พ.ศ. 2426 เมื่อรัฐบาลฝรั่งเศสได้มีกำหนดตัดถนนใหม่แยกออกจากถนนสาย Rue De La Pompe ซึ่งเป็นถนนสายที่สถานทูตสยามตั้งอยู่ “พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าปฤษฎางค์” เอกอัครราชทูตชาวสยามคนแรกที่ประจำอยู่ในกรุงปารีสได้ขอร้องให้ทางการฝรั่งเศสช่วยตั้งชื่อถนนสายใหม่นี้ว่า Rue de Siam หรือ ถนนสยาม ซึ่งรัฐบาลฝรั่งเศสก็ยินดี

ถนนสยาม (Rue de Siam) ที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศสในปัจจุบัน (ภาพจาก Google Map)

อ้างอิง:

ไกรฤกษ์ นานา.“ค้นกรุงปารีสตามล่าหาความจริง รัชกาลที่ 5 กับประธานาธิบดีฝรั่งเศส”.ใน ศิลปวัฒนธรรม ปีที่ 24 ฉบับที่ 10 สิงหาคม, 2546


เผยแพร่เนื้อหาในระบบออนไลน์ครั้งแรก เมื่อ 18 เมษายน พ.ศ. 2562

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป