วอดส์? number of children… ฝรั่งถามขุนนางไทยเมื่อ 100 กว่าปีก่อน ว่ามีลูกหลานกี่คน แต่ตอบไม่ได้!?

เซอร์จอห์น เบาว์ริง และหนังสือ
เซอร์จอห์น เบาว์ริง และหนังสือ "The Kingdom and People of Siam" (ภาพจาก Wikipedia)

วอดส์? number of children… ฝรั่งถามขุนนางไทยเมื่อ 100 กว่าปีก่อน ว่ามีลูกหลานกี่คน แต่ตอบไม่ได้!?

ในปี 2398 เซอร์จอห์น เบาว์ริง (Sir John Bowring) ได้เดินทางเข้ามาในสยามเพื่อเจรจาเรื่องสนธิสัญญาการค้าและการทูต หรือสัญญาเบาว์ริงในเวลาต่อมา 

เซอร์จอห์น เบาว์ริง ผู้ถามคำถาม "วอดส์"
เซอร์จอห์น เบาว์ริง (ภาพจาก ศิลปวัฒนธรรม)

ระหว่างที่เบาว์ริงอยู่ในสยามนั้น เขาได้ใช้เวลาว่างออกไปสำรวจและจดบันทึกเรื่องราววิถีชีวิตของชาวสยาม ตั้งแต่ชนชั้นสูงลงมาถึงสามัญชน ตั้งแต่เมืองกรุงไปจนถึงหัวเมือง

ต่อมาในปี 2400 บันทึกของเขาถูกนำไปตีพิมพ์เป็นหนังสือชื่อ “The Kingdom and People of Siam” หรือชื่อในภาษาไทยว่า “ราชอาณาจักรและราษฎรสยาม”

หน้าปก “The Kingdom and People of Siam” ฉบับพิมพ์ครั้งแรก ภายในมีเรื่องคำถาม "วอดส์"
หน้าปก “The Kingdom and People of Siam” ฉบับพิมพ์ครั้งแรก (ภาพจาก Wikipedia)

มีเรื่องเล่าเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยจากหนังสือเล่มดังกล่าวว่า ครั้งหนึ่งเบาว์ริงเคยถามคำถามที่ดูเหมือนจะแสนง่ายกับชนชั้นนำชาวสยาม แต่ชนชั้นนำชาวสยามกลับตอบไม่ได้

คำถามที่ว่าคือ “What number of children and grandchildren have you?” (คุณมีลูกและหลานทั้งหมดกี่คน?)

ชนชั้นนำสยามส่วนใหญ่ตอบคำถามนี้ไม่ได้ และตอบเบาว์ริงว่า “Oh, multitudes; we cannot tell how many” (โอ้, นับไม่ถ้วน, เราไม่สามารถตอบได้ว่ามีกี่คน)

แม้แต่สมเด็จเจ้าพระยาองค์ใหญ่หรือสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค) ก็ไม่สามารถตอบได้อย่างชัดเจน ดังที่เบาว์ริงบันทึกไว้ว่า

“I asked the senior Somdetch how many of his descendants lived in his palace : he said he did not know, but there were a hundred or more.”

“ฉัน (หมายถึงเบาว์ริง) ถามสมเด็จเจ้าพระยาองค์ใหญ่ว่าในทำเนียบของท่านว่ามีลูกหลานทั้งหมดกี่คน ท่านตอบว่าท่านไม่รู้ แต่อาจจะมีประมาณหนึ่งร้อยคนหรือมากกว่า”

สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค) (ภาพจาก Wikipedia)
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค) (ภาพจาก Wikipedia)

คำถามและเรื่องราวที่เบาว์ริงบันทึกไว้สะท้อนให้เห็นว่า ชนชั้นนำสยามในเวลานั้นนิยมมีลูก (รวมทั้งเมีย) จำนวนมาก จนไม่สามารถจดจำลูกของตนได้ทั้งหมด ทำให้คำถามง่าย ๆ ที่ว่า “คุณมีลูกกี่คน” กลายเป็นคำถามที่ยากจะตอบให้ถูกต้อง

อ่านเพิ่มเติม : 

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


อ้างอิง : 

John Bowring, The Kingdom and People of Siam (London: John W. Parker and Son, West Strand, 1857), pp.118-119.


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 31 กรกฎาคม 2569