9 กษัตริย์อยุธยา ที่มีพระนาม “สมเด็จพระสรรเพชญ์” มีพระองค์ใดบ้าง?

9 กษัตริย์อยุธยา ผู้ทรงพระนามสมเด็จพระสรรเพชญ์
ซ้ายคือสมเด็จพระนเรศวรมหาราช และขวาคือสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง

กษัตริย์อยุธยามีพระนามจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นพระนามทางการตามพระสุพรรณบัตร หรือพระนามที่ชาวบ้านราษฎรเรียกขาน แต่ยังมีอีกพระนามหนึ่งที่หลายคนคุ้นหูก็คือ “สมเด็จพระสรรเพชญ์” เป็นคำจากภาษาสันสกฤต คือ สรฺวชฺ ใช้เรียกพระพุทธเจ้า พระศิวะ พระอรหันต์ในศาสนาเชน และเจ้าลัทธิอื่น ๆ ส่วนภาษาบาลีจะหมายถึงผู้รอบรู้หรือผู้รู้ทุกสิ่ง

ภาพ “ยูเดีย” (อาณาจักรอยุธยา) วาดโดยโยฮันเนส วิงโบนส์ (Johannes Vingboons) ต้นสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช

9 กษัตริย์อยุธยา ผู้ทรงพระนามสมเด็จพระสรรเพชญ์ มีพระองค์ใดบ้าง?

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 มีพระบรมราชวินิจฉัยข้อมูลดังกล่าวไว้ใน “พระราชนิพนธ์ ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงวิจารณ์เรื่องพระราชพงศาวดาร กับเรื่องราชประเพณีการตั้งพระมหาอุปราช” ทรงระบุข้อมูลดังนี้

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 จาก fb สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ

1. สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 1 คือ สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช

2. สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 2 คือ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช

พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช อ. เกาะคา จ. ลำปาง

3. สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 3 คือ สมเด็จพระเอกาทศรถ

พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช และสมเด็จพระเอกาทศรถ
พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช และสมเด็จพระเอกาทศรถ (ภาพจาก เฟซบุ๊ก เทศบาลตำบลป่าโมก จ.อ่างทอง)

4. สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 4 คือ สมเด็จพระศรีเสาวภาคย์

5. สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 5 คือ สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง

6. สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 6 คือ สมเด็จเจ้าฟ้าไชย

7. สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 7 คือ สมเด็จพระศรีสุธรรมราชาธิราช

8. สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 8 คือ สมเด็จพระเจ้าสุริเยนทราธิบดี (พระเจ้าเสือ)

9. สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 9 คือ สมเด็จพระที่นั่งท้ายสระ (พระเจ้าท้ายสระ)

แผนที่แม่น้ำเจ้าพระยา ในจดหมายเหตุแกมป์เฟอร์ พิมพ์ในเนเธอร์แลนด์ ปี 2275 ตรงกับปลายรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าท้ายสระ หมายเลข 1 ที่ตั้งคลองลัดโพธิ์, หมายเลข 2 บริเวณกระเพาะหมู รวมพื้นที่ 5 ตําบล (ภาพจากห้องสมุดส่วนบุคคลธวัชชัย ตั้งศิริวานิช)

นี่คือ 9 กษัตริย์อยุธยา ผู้ทรงพระนามว่าสมเด็จพระสรรเพชญ์ นั่นเอง

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 12 พฤษภาคม 2569