รัชกาลที่ 7 ทรงเผชิญกับอะไรบ้าง ในวันสวรรคตรัชกาลที่ 6

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เสด็จสวรรตในวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 (ตามปฏิทินสากล พระองค์สวรรคตวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 แต่เนื่องจากสวรรคตเวลา 01.45 น. จึงยังนับตามประเพณีไทยเป็นวันที่ 25 พฤศจิกายนอยู่) ด้วยพระโรคเกี่ยวกับพระอันตะ

ในวันนั้น นอกจากจะเต็มไปด้วยความเศร้าโศกเศร้าเสียใจของบรรดาเจ้านาย ขุนนาง และราษฎรแล้ว ยังถือเป็นวันที่ “หนักใจ” ของสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิเดชน์ ผู้ต้องเสด็จขึ้นครองราชย์ต่อจากพระเชษฐา เนื่องจากรัชกาลที่ 6 ไม่ทรงมีรัชทายาทที่เป็นพระราชโอรส มีเพียงพระราชธิดาพระองค์เดียว

“ความหนักใจ” นี้ ปรากฏอยู่ในหนังสือ “เจ้าชีวิต” พระนิพนธ์พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ ที่ทรงบันทึกพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 หลังจากพระองค์เสด็จเถลิงราชสมบัติเรียบร้อยแล้ว โดยรัชกาลที่ 7 มีพระราชดำรัสว่า

“เป็นวันที่ทำลายเส้นประสาท ฉันถูกเรียกไปข้างพระที่ตั้ง ๕ หรือ ๖ ครั้ง และการที่หนักใจกันว่าจะเสด็จสวรรคตก็ไม่เกิดขึ้น 

แต่ในที่สุดพระเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคตเมื่อเวลาดึก ๑.๐๐ น. ในวันที่ ๒๖ พฤศจิกายน ทรงพระประชวรหนักอยู่ถึง ๑๕ วัน ฉันนอนอยู่ที่ในพระที่นั่งอมรินทร์ฯ เกือบตลอดเวลา ฉันเองเกือบจะกินอะไรไม่ลง นอนไม่หลับ มีข่าวลืออะไรร้ายๆ ต่างๆ อยู่เรื่อย พากันกลัวว่าจะไม่มีอะไรแน่นอนเรียบร้อยได้

แต่ฉันได้รับความสบายใจจากข้อที่ว่าเจ้านาย (พระราชวงศ์) ต่างแสดงพระองค์ว่ารักชาติ ไม่มีพระองค์ไหนที่ทรงคิดถึงอะไรนอกจากประโยชน์ของชาติ ไม่มีเจ้านายพระองค์ไหนทรงคิดอยากจะได้ดีแก่พระองค์เองเลย ทุก ๆ พระองค์ทรงสนพระทัยแต่จะช่วยเหลือฉัน ทรงทำดีต่อฉันอย่างมากมายที่สุด 

ฉันจึงรู้สึกว่าถ้าพระราชวงศ์ยังจะทรงคิดได้เช่นนั้นแล้ว ประเทศสยามและพระราชวงศ์จักรีจะคงอยู่ต่อไปได้แม้จะประสบความยากลำบากเพียงใดก็ตาม”

นี่คือพระราชดำรัสของรัชกาลที่ 7 ถึงเหตุการณ์วันสวรรคตรัชกาลที่ 6 ซึ่งแม้ว่าแรกเริ่มเดิมทีพระองค์จะทรงหนักพระราชหฤทัยมากเพียงใด แต่ก็ทรงดูแลไพร่ฟ้าประชาชนอย่างสุดพระปรีชาสามารถ

อ่านเพิ่มเติม :

• “รัชกาลที่ 7” กับประสบการณ์ที่หาไม่ได้ในสยาม สมัยทรงศึกษาที่ประเทศอังกฤษ
• เปิด “พระกระยาหาร” หลังรัชกาลที่ 7 เสด็จประทับต่างประเทศ เสวยอะไรบ้าง?
• สมเด็จฯ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กับเรื่องที่ทำให้รัชกาลที่ 7 ทรง “อิจฉา”

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง : 

จุลจักรพงษ์, พล.ต. พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า, 2451-2506. เจ้าชีวิต: สยามก่อนยุคประชาธิปไตย. [ม.ป.ท.]:ริเวอร์ บุ๊คส์ จำกัด, 2541. สืบค้นเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2569. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:181908.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 2 เมษายน 2569