“ชีวิตลูกคนกลางในรัชกาลที่ 4” พระพันวัสสาฯ-กรมพระยาเทวะวงศ์ฯ

ในบรรดาพระราชโอรส และพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ที่ประสูติแต่สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา (เจ้าจอมมารดาเปี่ยม)

สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า และสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ เป็นพระราชโอรส และพระราชธิดาพระองค์กลาง หรืออาจเรียกแบบสามัญชนว่า “ชายกลาง-หญิงกลาง” คือต่างก็มีพี่ที่โตกว่า และน้องที่เล็กกว่า

ด้วยเหตุนี้เองจึงมีเรื่องเล่า “ชีวิตลูกคนกลาง” ของทั้ง 2 พระองค์ ซึ่งไม่แตกต่างจากการเป็นลูกคนกลางในยุคปัจจุบันมากนัก 

(อ่านลำดับสันตติวงศ์พระราชโอรส-ธิดาที่ประสูติแต่สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา)

“ชีวิตพี่น้องคนกลาง” ของพระราชโอรส-ธิดาที่ประสูติแต่สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา เป็นอย่างไร?

มีข้อมูลเล่าว่า “ชีวิตลูกคนกลาง” ของทั้ง 2 พระองค์ไม่ต่างกันนัก เห็นได้จากเรื่องราวเกี่ยวกับ “ฉลองพระองค์”

เรื่องนี้ปรากฏอยู่ในหนังสือ “สมเด็จพระศรีสวรินทิรา พระบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า” ว่า ฉลองพระองค์ของพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า และกรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ นั้น ทรงได้รับต่อมาจากพระเชษฐภคินี และพระเชษฐาทั้งสิ้น ทว่าเมื่อถึงคราวของพระขนิษฐา และพระอนุชา ก็ทรงได้เปลี่ยนเป็นของใหม่พอดี ดังความว่า

“สมเด็จฯ (พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า-ผู้เขียน) ตรัสเล่าว่า ฉลองพระองค์ที่ทรงเมื่อยังทรงพระเยาว์นั้น ทรงรับต่อมาจากสมเด็จฯ พระนางเจ้าสุนันทา ส่วนสมเด็จกรมพระยาเทวะวงศ์ฯ ทรงรับต่อมาจากพระองค์ชายใหญ่อุณากรรณ

ขนาดของฉลองพระองค์ก็ไม่สู้จะได้สัดส่วนนักและจะมาหมดอายุที่พระองค์ไม่ลงไปถึงสมเด็จพระศรีพัชรินทรฯ และก็เช่นเดียวกัน ทางฝ่ายพระองค์ชายก็จะไม่ลงไปถึงสมเด็จกรมพระสวัสดิ์ฯ คงหมดอายุเพียงสมเด็จกรมพระยาเทวะวงศ์ฯ เป็นเหตุผลที่พระองค์ชายเล็กหญิงเล็กทั้งสองพระองค์ทรงได้ฉลองพระองค์ใหม่”

นี่เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เห็นถึง “ชีวิตลูกคนกลาง” ซึ่งแม้จะเป็นเช่นนั้น แต่ทุกพระองค์ก็ยังทรงรักใคร่กลมเกลียวกันมิเสื่อมคลาย

อ่านเพิ่มเติม :

• สมเด็จพระศรีพัชรินทราฯ ทรงมี “พี่น้องพ่อแม่เดียวกัน” กี่พระองค์ พระองค์ใดบ้าง?
• “ขอฝากลูกด้วย” คำฝากฝังรัชกาลที่ 6 ที่ทรงมีต่อสมเด็จพระพันวัสสาฯ
• “สมเด็จฯ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการ” ผู้กำเนิดราชสกุล “เทวกุล”

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง : 

สมภพ จันทรประภา, 2462-2530. สมเด็จพระศรีสวรินทิรา พระบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า. [ม.ป.ท.]:โรงพิมพ์อักษรสมัย, 2516. สืบค้นเมื่อวันที่ 28 มกราคม 2569. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:303312.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 28 มกราคม 2569