“กุฏิย่าเหล” กุฏิสงฆ์ ที่สร้างขึ้นจาก “เงินเดือน” ของย่าเหล สุนัขทรงเลี้ยงในรัชกาลที่ 6

“ย่าเหล” เป็นสุนัขทรงเลี้ยงในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 มีขนยาวปุยสีขาว มีด่างดำที่ใบหน้า ขนบนหลังเป็นสีดำเหมือนอานม้า หูตก หางเป็นพวง 

นอกจากลักษณะภายนอกที่สวยงาม ย่าเหลยังเป็นสุนัขที่ฉลาดและมีความจงรักภักดีต่อเบื้องพระยุคลบาทยิ่ง

รัชกาลที่ 6 ทรงชุบเลี้ยงย่าเหลอย่างดี เยี่ยงมหาดเล็กในพระองค์ จะเห็นว่าย่าเหลได้รับพระราชทานเข็มข้าหลวงเดิม ซึ่งเป็นรูปพระวชิราวุธคมเงินด้ามทอง สะท้อนให้เห็นว่าย่าเหลได้ถวายตัวเป็นมหาดเล็กมาแต่ก่อนเสด็จเสวยสิริราชสมบัติ

ทั้งยังได้รับพระราชทานเหรียญราชรุจิและเสมาอักษรพระบรมนามาภิไธยย่อ ว.ป.ร. ทองคำ บ่งบอกว่าย่าเหลได้รับใช้ใกล้ชิดเบื้องพระยุคลบาทเช่นเดียวกับข้าราชบริพารทั้งหลาย 

ไม่เพียงแค่นั้น รัชกาลที่ 6 ยังโปรดเกล้าฯ ให้ทำแผ่นทองคำลงยาที่มีตัวอักษรสีดำจารึกว่า “ฉันชื่อย่าเหล เป็นสุนัขของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว” ห้อยคอย่าเหล หากย่าเหลไปไหนไกลก็จะได้มีคนนำมาถวายคืน

ที่สำคัญที่สุดคือย่าเหลได้รับเงินเดือน เดือนละ 40 บาท เทียบเท่ากับเงินเดือนของมหาดเล็กชั้นมหาดเล็กสำรอง

เงินเดือนนี้ไม่ได้นำไปใช้จ่ายที่ไหน แต่เก็บรวบรวมไว้ แล้วได้พระราชทานไปในการกุศลต่าง ๆ ในนามย่าเหล 

ไม่ว่าจะเป็นทุนก่อสร้างกุฏิสงฆ์ที่วัดพระปฐมเจดีย์ฯ ซึ่งรัชกาลที่ 6 พระราชทานนามกุฏินี้ว่า “กุฏิย่าเหล” เมื่อ พ.ศ. 2455 หรือใน พ.ศ. 2456 ที่แม้ย่าเหลจะเสียชีวิตไปแล้ว แต่เงินที่รวบรวมไว้นี้ก็ได้นำไปสมทบการจัดซื้อเรือหลวงพระร่วง เพื่อป้องกันพระราชอาณาเขตทางทะเลอีกด้วย

อ่านเพิ่มเติม :

• ที่มาและชื่อของ “ย่าเหล” สุนัขทรงเลี้ยงในรัชกาลที่ 6
• ย่าเหล สุนัขทรงเลี้ยงในรัชกาลที่ 6 ที่มหาดเล็กและคุณข้าหลวงหมั่นไส้-ชอบแกล้ง
• 7 ตุลาคม 2463 “เรือหลวงพระร่วง” เรือรบลำแรกของไทย มาถึงปากแม่น้ำเจ้าพระยา

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง : 

วรชาติ มีชูบท. ราชสำนักรัชกาลที่ 6. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มติชน, มีนาคม 2561.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2568