เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
วันอังคารที่ 5 มีนาคม พ.ศ.2567
หน้าแรก ประวัติศาสตร์ เลือกตั้งซ่อม...

เลือกตั้งซ่อม ปี 2488 เขตพระนคร “ตัวเก็ง” ต้องพ่าย เพราะโดนกลโกงคู่แข่ง

เลือกตั้งซ่อม ดร.ทองเปลว ชลภูมิ รัฐสภา พระที่นั่งอนันตสมาคม
ดร.ทองเปลว ชลภูมิ ผู้ตัวเก็งในการชนะเลือกตั้งซ่อม ส.ส.เขตพระนคร ปี 2488 แต่สุดท้ายกลับเป็นฝ่ายพ่ายแพ้การเลือกตั้ง (เครดิตภาพจาก สมุดภาพสมาชิกรัฐสภาไทย ตัดแต่งรูปโดย กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม)

เลือกตั้งซ่อม ในเขตพระนคร เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2488 เกิดขึ้นหลังจากขุนสมาหารหิตะคดี (โป๊ โปรคุปต์) ส.ส.พระนคร เขต 1 ถึงแก่อนิจกรรม บริบทขณะนั้นเป็นช่วงที่สงครามโลกครั้งที่ 2 เพิ่งสิ้นสุด และกำลังจะเกิดการเลือกตั้งในปี 2489 หลังว่างเว้นมาถึง 8 ปี เพราะภาวะสงคราม บรรยากาศการหาเสียงเลือกตั้งซ่อมในเขตพระนครจึงเป็นไปอย่างคึกคัก ทั้งยังเป็นเหมือน “สนามซ้อม” วัดความนิยมของผู้สมัครในการเลือกตั้งใหญ่ที่จะมาถึง

เลือกตั้งซ่อม ครั้งนี้ ผู้สมัครตัวเต็งที่คาดการณ์กันว่าน่าจะได้รับชัยชนะ คือ ดร.ทองเปลว ชลภูมิ นักการเมืองฝ่ายนายปรีดี พนมยงค์ ที่กำลังมีบทบาทและได้รับความนิยมจากประชาชนอย่างสูง ซึ่งต้องชิงฐานเสียงกับผู้ลงสมัครรับเลือกตั้งอีกหลายคน

ด้วยบรรยากาศทางการเมืองที่เป็นไปอย่างดุเดือด ในสภาวะที่กลุ่มการเมืองต่าง ๆ แข่งขันกันอย่างเต็มที่ ทำให้ทุกฝ่ายต่างงัดสารพัดวิธีที่จะทำให้ตัวเองชนะเลือกตั้ง และทำให้อีกฝ่ายเสียคะแนนนิยมมากที่สุด

การเลือกตั้งซ่อม ครั้งนั้น ปรากฏว่ามีคนเอาสีไปขีดเขียนเชียร์ให้เลือก ดร.ทองเปลว ตามที่สาธารณะ จนผนัง กำแพง เสาไฟฟ้า เลอะเทอะไปทั่ว ซึ่งประโยคที่เขียนมีทั้ง โปรดเลือก ดร.ทองเปลวเป็นผู้แทนของท่าน, เลือก ดร.ทองเปลวดีแน่ ๆ, ใครก็เลือก ดร.ทองเปลว ทั้งนั้น, ดร.ทองเปลวยินดีรับใช้ท่าน ฯลฯ

คู่แข่งของ ดร.ทองเปลว ยังปลอมตัวเป็นทีมงานผู้หาเสียงหรือผู้สนับสนุนไปตะโกนป่าวประกาศให้ประชาชนเลือก ดร.ทองเปลว เช่น ในวันเลือกตั้ง มีคนไปเคาะหรือเอาไม้ทุบประตูบ้านชาวบ้าน และตะโกนว่า “ลุกขึ้นเถอะครับ ลุกขึ้น โปรดไปลงบัตร ดร.ทองเปลว ด้วยครับ” สร้างความรำคาญให้ประชาชนอย่างหนัก

การกระทำต่าง ๆ ทั้งหมด เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ ดร.ทองเปลว พ่ายแพ้การเลือกตั้งในวันที่ 16 มิถุนายน โดยผู้ได้รับคะแนนเสียงมากสุด คือ ดร.โชติ คุ้มพันธ์ แม้ภายหลัง ดร.ทองเปลว จะได้รับการเลือกตั้งเป็น ส.ส. ปราจีนบุรี ใน พ.ศ. 2489 แต่เหตุการณ์ครั้งนี้ก็สร้างความเสื่อมเสียให้เขาไม่น้อย

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


อ้างอิง : 

นายประชาธิปัตย์. 2511. กลวิธีหาเสียงเลือกตั้ง. พระนคร : มิตรนราการพิมพ์

ณัฐพล ใจจริง. 2563. ขุนศึก ศักดินา และพญาอินทรี การเมืองไทยภายใต้ระเบียบโลกของสหรัฐอเมริกา 2491 – 2500. นนทบุรี : ฟ้าเดียวกัน

พระราชกฤษฎีกาดำเนินการเลือกตั้งผู้แทนราษฎรจังหวัดพระนคร สำหรับตำแหน่งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่ว่าง พุทธศักราช 2488. เข้าถึงเมื่อ 28 เมษายน 2566 จาhttps://dl.parliament.go.th/handle/20.500.13072/26629

ศุภมิตร ปิติพัฒน์. เรื่องเล่าเท่าที่พบ ‘ขุนสมาหารหิตะคดี’. เข้าถึงเมื่อ 28 เมษายน 2566 จาก https://www.the101.world/the-untold-story-of-a-man-who-wrote-law-dictionary/


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 29 เมษายน 2566