นักปวศ.ชี้ชัด: แม่ “ดาวินชี” เป็นไพร่กำพร้าพ่อแม่ อายุแค่ 15 ตอนพ่อดาวินชีมาจีบ

ลีโอนาร์โด ดาวินชี อัจฉริยบุคคลที่มีความสามารถหลากหลาย บุคคลสำคัญของยุคสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาการ

ลีโอนาร์โด ดาวินชี (15 เมษายน 1452 – 2 พฤษภาคม 1519) อัจฉริยบุคคลที่มีความสามารถหลากหลาย บุคคลสำคัญของยุคสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาการ ส่วนเรื่องราวเกี่ยวกับแม่ของลีโอนาร์โดมีรายละเอียดบันทึกถึงอยู่ไม่มากนัก เท่าที่เรารู้โดยทั่วไปก็คือ เธอชื่อว่า “แคเทอรีนา” (Caterina) มีการสันนิษฐานว่าเธอน่าจะเป็นไพร่ หรือบ้างก็ว่าเธออาจจะเป็นทาสที่ถูกจับมาจากแอฟริกาเหนือ

แต่ตอนนี้ข้อเท็จจริงน่าจะกระจ่างมากขึ้น เมื่อศาสตราจารย์มาร์ติน เคมป์ (Martin Kemp) ศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์ศิลปะจากออกซ์ฟอร์ด ได้อ้างหลักฐานที่ถูกละเลยมานาน มายืนยันว่า แคเทอรีนาไม่ใช่ทาสที่ไหน แต่เป็นไพร่ท้องถิ่น มีชื่อเต็มว่า แคเทอรีนา ดิเมโอ ลิปปี (Caterina di Meo Lippi)

หลักฐานที่เคมป์นำมาใช้ในการยืนยันคราวนี้มาจากเอกสารเกี่ยวกับการขอคืนภาษี โดยเขากล่าวว่า “ทัสคานี [ภูมิภาคหนึ่งในอิตาลี] ได้สร้างระบบจัดเก็บภาษีความมั่งคั่งยุคแรกๆ ขึ้นมา โดยประเมินจากมูลค่าของทรัพย์สิน นี่จึงถือเป็นบันทึกที่อัศจรรย์มาก เพราะทุกคนต่างก็ยื่นขอคืนภาษีกัน…แน่นอน ทุกคนอ้างว่าตัวเองจน พวกเขาต่างบอกว่า ‘บ้านหลังนี้กำลังจะพังลงมา’ แต่ผู้ตรวจสอบก็จะต้องไปตามดู”

ในกรณีของแคเทอรีนานั้น เคมป์กล่าวว่า พ่อของเธอมีบ้านโทรมๆ อยู่หลังหนึ่ง ซึ่งเจ้าหน้าที่ได้เข้ามาตรวจสอบแล้วว่าไม่อาจคิดภาษีกับทรัพย์สินที่เขามีได้ และดูเหมือนพ่อของเธอก็ตายตั้งแต่อายุยังน้อย ชีวิตของแคเทอรีนาจึงถือเป็นเรื่องที่น่าเศร้า

จากคำกล่าวอ้างของเคมป์ แคเทอรีนาอยู่กับยายในบ้านไร่โทรมๆ ห่างจากเมืองวินชีราวหนึ่งไมล์ (อยู่ในเขตปกครองของทัสคานี) โดยตอนที่ เซอร์ปิเอโร ดาวิชี (พ่อของลีโอนาร์โด) นักกฎหมายอายุ 25 ปี มาตามจีบเธอมีอายุได้เพียง 15 ปีเท่านั้น ซึ่งตอนนั้นเขาก็มีคนที่หมั้นหมายไว้แล้วด้วย (แม่กับพ่อของลีโอนาร์โดไม่ได้แต่งงานกัน)

เคมป์ยังเชื่อว่า ครอบครัวของเซอร์ปิเอโร น่าจะมอบทรัพย์สินให้กับแคเทอรีนาพอสมควร จึงทำให้เธอสามารถแต่งงานกับอันโตนิโอ ดิปิเอโร บูตี (Antonio D Piero Buti) ชาวไร่ท้องถิ่นได้ในระยะเวลาหลังจากนั้นไม่นาน ทั้งๆ ที่เธอไม่ได้มีทรัพย์สินอะไร (ตามธรรมเนียม เธอในฐานะฝ่ายหญิงจะต้องมอบสินสอดให้กับฝ่ายชาย)

นอกจากนี้เคมป์ยังได้ไขข้อกังขาอีกหลายประเด็นในหนังสือเล่มใหม่ที่เขาเขียนร่วมกับ ดร.จูเซปเป ปัลลันตี (Dr Giuseppe Pallanti) ชื่อหนังสือ “Mona Lisa: The People and the Painting” โดยเขาหวังว่า หนังสือของเขาจะช่วยลบล้างความเชื่อแบบผิดๆ เกี่ยวกับดาวินชีได้ หลังตำนานหลายเรื่องเมื่อถูกตอกย้ำซ้ำแล้วซ้ำเล่าก็ทำให้มันดูเหมือนความจริงมากขึ้นทุกที


อ้างอิง: The Observer. “Tuscan Archives Yield Up Secrets of Leonardo’s Mystery Mother.” The Guardian, 21 May 2017. Web. 15 Jun. 2017. <https://www.theguardian.com/artanddesign/2017/may/20/leonardo-da-vinci-orphan-mother-caterina>

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป