“สมเด็จฯ เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์” ที่ปรึกษาฉลองพระองค์ “สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี” ในพระราชพิธีสถาปนาปี 2468

สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) ทรงเป็นพระราชินีที่ทรงแต่งกายงดงามมากพระองค์หนึ่ง

ยิ่งเมื่อคราวพระราชพิธีสถาปนาพระองค์เมื่อครั้งทรงเป็นหม่อมเจ้าหญิงรำไพพรรณี ขึ้นเป็นสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ฉลองพระองค์ครั้งนั้นเป็นที่กล่าวขวัญว่างามสง่าและอลังการยิ่ง

ผู้เป็นที่ปรึกษาฉลองพระองค์ในวันประวัติศาสตร์วันนั้นไม่ใช่อื่นไกล คือ สมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร นั่นเอง

พระองค์ทรงเป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ประสูติแต่สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า เมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2427

ต่อมาใน พ.ศ. 2431 สมเด็จฯ พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ทรงยกพระราชธิดาพระองค์นี้ถวายสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ซึ่งเป็นพระกนิษฐาแท้ๆ เนื่องด้วยสมเด็จพระศรีพัชรินทราฯ ทรงสูญเสียพระราชธิดาไปในเวลาไล่เลี่ยกันถึง 2 พระองค์ จึงทรงมีพระราชประสงค์ที่จะมีพระราชธิดาไว้เชยชม

กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธรจึงทรงเรียกสมเด็จพระศรีพัชรินทราฯ ว่า “เสด็จแม่” และทรงเรียกพระมารดาแท้ๆ ว่า “สมเด็จป้า”

พระองค์ทรงเป็นเจ้านายฝ่ายในที่ไม่ว่าใครได้เห็นก็ต่างชื่นชมในความน่ารักและพระจริยวัตรอันงดงาม โปรดที่จะแต่งฉลองพระองค์แบบฝรั่ง คือ ไว้พระเกศายาว สวมพระมาลา สวมกระโปรง ชาววังจึงขานพระนามพระองค์ว่า “ทูลกระหม่อมฟ้าหญิงแหม่ม”

เมื่อทรงเจริญพระชนม์ เล่ากันว่าทรงสั่งหนังสือแบบเสื้อมาจากต่างประเทศ แล้วทรงนำมาดัดแปลงให้เข้ากับบุคลิกภาพ ซึ่งฉลองพระองค์แต่ละชุดนั้นสวย เก๋ และนำสมัยทั้งสิ้น

พระองค์ยังเสด็จไปทรงซื้อของที่ห้างฝรั่ง อาทิ ห้างแบดแมน ห้างยอนแซมสัน ห้างไวท์อเวเลคลอ และเสด็จไปทรงทำพระเกศาที่ร้านศรีวารพาร จนเรียกได้ว่าทรงเป็นผู้นำด้านการแต่งกายของสตรีในราชสำนักสยามเลยก็ว่าได้

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ พระโอรสในสมเด็จพระอนุชาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ (พระราชโอรสในรัชกาลที่ 5 ประสูติแต่สมเด็จพระศรีพัชรินทราฯ) ทรงเล่าถึงความประทับใจถึงเจ้านายพระองค์นี้ไว้ใน “เกิดวังปารุสก์” ว่า

“–ทูลหม่อมอาหญิงท่านทั้งงามทั้งเก๋ ข้าพเจ้าชอบไปเฝ้าท่านบ่อยๆ–”

ไม่เพียงพระองค์จะทรงแต่งกายนำสมัยเท่านั้น ยังทรงมีพระเมตตาไปยังข้าหลวงทุกคนในพระตำหนักอีกด้วย ดังเล่ากันว่า “–ไม่มีข้าหลวงตำหนักใดจะสวยเก๋นำสมัยเท่ากับข้าหลวงของสมเด็จเจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์–”

ด้วยพระปรีชาสามารถในการแต่งฉลองพระองค์ให้งามสง่าสมกับเป็นขัตติยนารี รัชกาลที่ 7 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร ทรงเป็นที่ปรึกษาเรื่องแบบฉลองพระองค์หม่อมเจ้ารำไพพรรณี ในพระราชพิธีสถาปนาเป็น “สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี” ซึ่งจัดขึ้นในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2468

สมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร สิ้นพระชนม์ด้วยพระโรคพระวักกะพิการเรื้อรัง (ไตพิการเรื้อรัง) เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2481 ณ วังคันธวาส ถนนวิทยุ สิริพระชนมายุ 54 พรรษา

อ่านเพิ่มเติม : 

• สมเด็จฯ พระบรมราชเทวี กับการสูญเสียพระราชโอรส-ธิดา 4 พระองค์
• ร.7 ทรงเคืองพระทัย เหตุคณะผู้สำเร็จราชการไม่ให้พระราชโอรสบุญธรรมใช้นามสกุล “ศักดิเดชน์”

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

ศันสนีย์ วีระศิลป์ชัย. ลูกแก้วเมียขวัญ “สตรีคู่พระทัย” ในราชสำนักสยาม. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพฯ: มติชน, 2566.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 8 พฤศจิกายน 2568