| ผู้เขียน | วิภา จิรภาไพศาล |
|---|---|
| เผยแพร่ |
“เขียนคำไทย” แบบฝรั่ง เป็นงานปฏิรูปภาษาไทยที่ เจษฎาจารย์ ฟ. ฮีแลร์ บาทหลวง, ครู และหนึ่งในบุคคลสำคัญที่ช่วยวางรากฐานโรงเรียนอัสสัมชัญ จนมีชื่อเสียงและเป็นที่ยอมรับของสังคมไทย ยังดำเนินการไม่แล้วเสร็จ
ฟ. ฮีแลร์
เจษฎาจารย์ ฟ. ฮีแลร์ (พ.ศ. 2424-2511) บาทหลวงฝรั่งเศส เป็น “ภราดา” รุ่นแรกที่คณะเซนต์คาเบรียลส่งเข้ามาประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2444 โดยเป็นภราดาคนเดียวในรุ่นนั้นที่อยู่เมืองไทยนานที่สุดคือเกือบ 67 ปี (ขาดไปเพียงไม่กี่วัน) ขณะที่คนอื่นๆ มีปัญหากับสภาพอากาศ
ระยะเวลา 60 กว่าปีทำให้ท่านแตกฉานภาษาไทย ถึงขนาดอ่าน “มหาชาติ” เข้าใจ รวมทั้งยังสามารถสอนวิชาภาษาไทยแทนครูที่ลาในวันนั้นๆ ซึ่งวิชาที่ ฟ. ฮีแลร์ชอบสอนเป็นอย่างยิ่งก็คือ “การแปล” ทั้งแปลภาษาไทยเป็นภาษาอังกฤษ และแปลภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทย
ครั้งหนึ่งเมื่อ ยอช เซเดส์ ลากลับไปบ้านเกิด ได้พบจดหมายเหตุของมองสิเออร์ เดอ วีเซ เรื่องโกษาปานไปฝรั่งเศส จึงนำต้นฉบับมาถวายสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ซึ่งพระองค์ก็โปรดให้ ฟ. ฮีแลร์แปลเป็นภาษาไทย
เรื่องความสามารถในภาษาไทยของครูฝรั่งท่านนี้จึงหมดข้อกังขา
เขียนคำไทย
แต่สิ่งหนึ่งซึ่งท่านพยายามเสมอมา หากยังดำเนินการไม่สำเร็จ และอยากเห็นผลคือ “การปฏิรูปอักษรไทย” ความข้อนี้พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวก็ทรงมีพระมติเห็นพ้องต้องด้วย
ฟ. ฮีแลร์เห็นว่า การเขียนคำไทย ควรเขียนเป็นคำๆ อย่างภาษาฝรั่ง
ดังเห็นได้ว่าดรุณศึกษา สมัย ฟ. ฮีแลร์จัดพิมพ์เอง กล่าวคือ แยกตัวออกเป็นคำๆ เสมอ และใช้เครื่องหมายวรรคตอนอย่างฝรั่ง ความข้อนี้เขาได้สั่งเสียไว้กับรรดาศิษย์ที่สนใจในทางภาษาศาสตร์อยู่เสมอว่า ภาษาไทยต้องปรับปรุงให้ดีกว่าที่เป็นอยู่ทุกวันนี้
ฟ. ฮีแลร์ ให้เหตุผลว่า การเขียนติดๆ กันนั้น ทำให้ต้องคิดถอดคำนั้นออกในใจ เสียเวลาไปโดยที่เราไม่ตัว ส่วนการวางสระพยัญชนะไว้ข้างบนข้างล่างบ้าง ซ้ำบางทีก็มีวรรณยุกต์ซ้อนสองขึ้นไปอีก ทำให้เสียเนื้อที่และเปลืองตัวพิมพ์โดยใช่เหตุ รวมทั้งจุดเล็กจุดน้อยยังทำให้ตัวพิมพ์หักได้ง่ายขณะที่ตีพิมพ์ (เวลานั้นเป็นการพิมพ์ด้วยเครื่องพิมพ์ดีด)
นอกจากนี้เพื่อความสะดวกในการเรียนการสอน ฟ. ฮีแลร์เห็นว่า สระต้องอยู่หลังพยัญชนะเสมอ เพื่อสะดวกแก่การเรียน เช่นเด็กเริ่มเรียนว่า ป สระไอ ไป แต่กลับเขียนว่า ไป นับว่าสับสน
หน้าตาการเขียนคำไทยแบบฝรั่งตามแนวคิดของ ฟ. ฮีแลร์จะเป็นอย่างไร คงตอบไม่ได้ แต่ท่านได้เขียนกลอนเทียบไว้ให้เห็น (ตามภาพข้างล่าง) อย่างไรก็ตามนี้ยังไม่ใช่คำตอบสุดท้าย
คลิกอ่านเพิ่ม：
- กว่าจะเป็นเมืองไทย-คนไทย-ภาษาไทย อพยพจากไหนไปไหนกันมาบ้าง
- “ครับ-ค่ะ” เริ่มใช้เมื่อใด ส่องการปรับ “ภาสาไทย” ฉบับจอมพล ป. เพื่อความเป็น “ไทย” ?
อ้างอิง
ผู้เขียน (ไม่ได้ระบุ). “รวมเรื่อง และบทความ ส่วนหนึ่งของ ฟ.ฮีแลร์” ใน, อัสสัมชัญ อุโฆษสมัยฉบับที่ระฤก วันมรณภาพครบรอบ 1 ปี เจษฎาจารย์ ฟ. ฮีแลร์, พ.ศ. 2512.
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ 5 มีนาคม 2568
