“หญิงสามผัว ชายสามโบสถ์” คบไม่ได้ ?

บ่อยครั้งที่ได้ยินคำพังเพยที่ว่า “หญิงสามผัว ชายสามโบสถ์” เขาว่ากันว่าคบไม่ได้จริงหรือ?

“หญิงสามผัว ชายสามโบสถ์” ถูกนำมาสร้างเป็นนวนิยายเรื่อง ชายสามโบสถ์ ขึ้น และปรากฏในคำนำของไม้ เมืองเดิม ในการพิมพ์เรื่องชายสามโบสถ์ว่า

ผู้ใหญ่ท่านกล่าวว่า “ชายสามโบสถ์” เป็นผู้ที่ใครยากจะคบหาหรือคบไม่ได้เสียเลย ซึ่งก็เนื่องจากในสมัยที่กล่าวคำนั้น เมื่อผู้ใดได้เข้าวัดบวชเรียนเพราะสำนักศึกษาคงมีอยู่ตามวัดนั่นเองจึงเป็นผู้ฉลาดเฉลียว รู้ธรรมะสูงกว่าชาวบ้านสามัญ

แต่หากการบวชบ่อยสึกบ่อยย่อมทำให้ผู้อื่นเล็งไปว่าเป็นคนเหลวไหล สิ้นหนทางสิ้นคิดที่จะเป็นฆราวาสก็จำเป็นต้องผินหน้าเข้าวัดเพื่อล้างชั่วหรือจ้องโอกาสและช่องทางที่จะบ่ายหน้าสู่เพศฆราวาสอีก

และเป็นคำคู่กันไปกับ “หญิงสามผัว” ก็น่าจะมีความหมายเป็นทำนองเดียวกันว่า หญิงซึ่งมีเหย้าเรือนลูกผัวไปแล้วและมีอีกแลเลิกร้างกันไปอีก ก็ย่อมจะมีผู้เล็งเห็นว่าหากหญิงดีไหนเลยจะเกิดการเลิกร้างและได้เสียกันบ่อยอย่างหนึ่ง

อีกอย่างหนึ่ง การมีสามีมากก็ย่อมจะรู้และชำนาญในเล่ห์ผัวเล่ห์เมียมากขึ้นพร้อมมารยาสาไถยตามส่วน

นี้เป็นเพียงความหมายของการตีความคำพังเพยที่ใช้เปรียบเปรยเท่านั้น หากจะมองว่า “หญิงสามผัว ชายสามโบสถ์” นั้นคบไม่ได้จริงหรือไม่คงขึ้นอยู่กับดุลพินิจของผู้คบกันเองแล้ว


ที่มา : หนังสือ “จินตนาการของ ไม้ เมืองเดิม ในนิยายอิงพระราชพงศาวดาร เรื่อง ขุนศึก”. ศิลปวัฒนธรรมฉบับพิเศษ. มติชน. 2546

เผยแพร่ครั้งแรกเมื่อ 21 ธันวาคม 2560

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป