ความเป็นกันเองของกษัตริย์ในยุโรป จากบันทึกพระยาประดิพัทธภูบาล ขุนนางไทยที่ได้ตามเสด็จเจ้านายไปยุโรป

พระยาประดิพัทธภูบาล (คอยู่เหล ณ ระนอง) ข้าราชการคนสำคัญในสมัยรัชกาลที่ 5 ถึงรัชกาลที่ 7 เนื่องจากท่านสำเร็จการศึกษาวิชากฎหมายจากอังกฤษ และเคยเป็นล่ามกิตติมศักดิ์ประจำสถานทูตสยาม ณ กรุงลอนดอน รัชกาลที่ 5 จึงให้มารับราชการในกระทรวงต่างประเทศ แล้วก็ได้อำนวยการเสด็จพระราชดำเนินเยือนต่างประเทศหลายครั้ง

ครั้งหนึ่ง เมื่อ พ.ศ. 2431 พระยาประดิพัทธฯ ได้ตามเสด็จพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ ไปประเทศในยุโรป ได้แก่ สวีเดน เดนมาร์ก เยอรมนี ออสเตรีย และฮังการี ถือเป็นการเยือนประเทศอื่น ๆ ในยุโรปนอกจากอังกฤษครั้งแรก ๆ ของท่าน

การเดินทางครั้งนั้นเอง ทำให้พระยาประดิพัทธฯ ได้สัมผัสความเป็นกันเองของกษัตริย์เดนมาร์ก ซึ่งขณะนั้นคือ พระเจ้าคริสเตียนที่ 9 (Christian IX) ดังที่เล่าไว้ในบันทึกว่า

“เมื่อตามเสด็จเจ้านายไปเดนมาร์ค พระเจ้าแผ่นดินทรงรับรองจัดให้พักอยู่ที่อองกรีแต ข้าพเจ้ารู้สึกว่าพระเจ้าแผ่นดินของเขาเป็นกันเองกับราษฎรมาก เช่นจะเสด็จไปไหนก็เสด็จโดยพระองค์เอง ไม่ต้องมีกองเกียรติยศแห่แหนเช่นของเรา

ครั้งหนึ่งข้าพเจ้าไปเที่ยวซื้อของเพื่อมาฝากครอบครัว ข้าพเจ้าเดินมาถึงร้านขายเครื่องเงินทองร้านหนึ่ง ขณะที่เดินดูเครื่องเงินทองจากหน้าต่างร้านขายของนั้น มีคนเดินมาตบหลังอย่างแรงจนรู้สึกฉุน จึงรีบหันกลับมา คิดจะตีตอบแทนสักทีสองที แต่แล้วก็ต้องชงักเพราะคนผู้นั้นคือพระเจ้าแผ่นดินเดนมาร์ค

ท่านรับสั่งถามว่า มาซื้อสายสร้อยไปฝากภรรยาหรือ ข้าพเจ้าทูลรับว่าใช่ ท่านจึงรับสั่งต่อไปอีกว่า เข้าไปเลือกในร้านก็แล้วกัน ข้าพเจ้าจึงเดินตามเสด็จท่านเข้าไปในร้าน พอข้าพเจ้าเลือกดูชอบใจอยู่อันหนึ่งจึงถามราคาเจ้าของร้าน ท่านรับสั่งว่า ไม่ต้องหรอก ให้นายห้างคิดใส่ในบัญชีของท่านเองเพื่อเป็นที่ระลึกจากท่าน”

เป็นเรื่องราวและร่องรอยความเป็นกันเองของกษัตริย์แห่งเดนมาร์ก ซึ่งมิได้ถือพระองค์ ทั้งมีพระจริยวัตรติดดินมาก จนสร้างความประหลาดใจแก่พระยาประดิพัทธฯ จนท่านถึงกับต้องบันทึกไว้นั่นเอง

อ่านเพิ่มเติม :

• รัชกาลที่ 5 ทรงปฏิญาณ “ไม่เที่ยวกลางคืน” ครั้งเสด็จประพาสยุโรปครั้งแรก
• ใครทูลแนะนำให้รัชกาลที่ 5 เสด็จฯ ประพาสยุโรป เยือนพระเจ้าซาร์แห่งรัสเซีย?
• “ดูธรรมดาและมีพระฉวีสีเหลือง” สื่อต่างชาติบรรยายถึงรัชกาลที่ 5 เมื่อครั้งเสด็จประพาสยุโรปครั้งที่ 1

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง : 

ประดิพัทธภูบาล, มหาอำมาตย์ตรี พระยา. (2508). เรื่องของเจ้าคุณประดิพัทธฯ. หนังสืออนุสรณ์งานศพวัดบวรนิเวศวิหาร ในงานสตมวารศพ พระยาประดิพันธภูบาล. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 15 กรกฎาคม 2569