“พระที่นั่งพิมานรัตยา” พระที่นั่งอันเป็นที่สรงน้ำพระบรมศพของราชวงศ์

ผู้เขียน	ปดิวลดา บวรศักดิ์
เผยแพร่	วันเสาร์ที่ 13 มิถุนายน พ.ศ.2569

พระที่นั่งพิมานรัตยา พระที่นั่งที่สรงน้ำพระบรมศพของราชวงศ์

“พระที่นั่งพิมานรัตยา” เป็นพระที่นั่งที่อยู่ในพระบรมมหาราชวัง ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท เชื่อมด้วยมุขกระสัน ที่นี่เป็นที่ประทับของพระบรมวงศานุวงศ์ฝ่ายในชั้นสูงหลายพระองค์ รวมถึงใช้เป็นที่สรงน้ำพระบรมศพและพระศพของพระมหากษัตริย์ พระมเหสี และพระราชเทวีหลายพระองค์ในหลายรัชกาลอีกด้วย

พระที่นั่งองค์นี้สร้างในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 พร้อมกับพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท

พระที่นั่งพิมานรัตยา สถานที่สรงน้ำพระบรมศพ (ภาพจาก สถาปัตยกรรมพระบรมมหาราชวัง เล่ม 2 สำนักราชเลขาธิการ,2531)

ความงดงามของพระที่นั่งองค์นี้เรียกได้ว่าโดดเด่นไม่แพ้พระที่นั่งอื่น ๆ เพราะนอกจากจะเชื่อมกับพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทด้วยมุขกระสันแล้วนั้น ส่วนเฉลียงด้านทิศใต้ยังต่อเนื่องกับชานหน้าเรือนจันทร์ ท้ายพระที่นั่ง ซึ่งปูด้วยหินอ่อนเป็นลายแก้วชิงดวง รวมถึงหน้าบันประดับด้วยไม้จำหลักลายรูปพระพรหมทรงหงส์มีลายกระหนกเครือเถาล้อมรอบ มีซุ้มพระบัญชร เป็นซุ้งบันแถลง นาค 3 เศียร 2 ชั้น มีบัวฐานสิงห์ ฯลฯ

ในช่วงแรกพระที่นั่งพิมานรัตยาใช้เป็นที่ประทับของพระบรมวงศานุวงศ์ฝ่ายในชั้นสูงหลายพระองค์ ในสมัยรัชกาลที่ 2 พระองค์โปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมหลวงเทพวดี พระราชธิดาในรัชกาลที่ 1 เสด็จประทับ และในสมัยรัชกาลที่ 5 ก็โปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จฯ กรมพระยาสุดารัตนราชประยูรเสด็จประทับ เช่นกัน

พระที่นั่งพิมานรัตยา จากหนังสือสถาปัตยกรรมพระบรมมหาราชวัง เล่มที่ 2

ทั้งนี้ เมื่อวันเวลาผ่านไปก็ใช้เป็นที่สรงน้ำพระบรมศพและพระศพของพระมหากษัตริย์ พระมเหสี พระราชเทวี ในรัชสมัยต่าง ๆ เช่น สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี เมื่อ พ.ศ. 2462, พระบาทสมเด็จพระพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล เมื่อ พ.ศ. 2489, สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า เมื่อ พ.ศ. 2498 และสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 เมื่อ พ.ศ. 2527 เป็นต้น

ใน พ.ศ. 2569 สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา สิ้นพระชนม์ ได้อัญเชิญพระศพประดิษฐาน ณ พระที่นั่งพิมานรัตยา ถือเป็นครั้งแรกของพระที่นั่งองค์นี้ที่ใช้ประดิษฐานพระศพของพระบรมวงศานุวงศ์ในราชวงศ์จักรี

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่