| ผู้เขียน | ธนกฤต ก้องเวหา |
|---|---|
| เผยแพร่ |
เฮเลนแห่งทรอย เป็นที่กล่าวขานกันว่าคือ “ต้นเหตุ” ของศึกโทรจัน หรือสงครามกรุงทรอยในมหากาพย์อิเลียด ผลก็คือกาลอวสานของกรุงทรอย แต่สตรีคนเดียวเป็นเหตุความวิปโยคระดับนั้นจริงหรือ
ปฐมเหตุสงครามกรุงทรอยเกี่ยวข้องกับเฮเลนก็จริง แต่ต้นเรื่องไม่ได้มาจากความบาดหมางระหว่างมนุษย์ หากเป็นทวยเทพที่อยู่เบื้องหลัง ทั้งหมดเริ่มต้นจาก เอริส เทพีแห่งความบาดหมาง เธอมักถูกบรรดาเทพเจ้าละเลย ไม่ยอมเชิญเธอมาร่วมงานเลี้ยง ทำให้เอริสผูกใจเจ็บเสมอมา เธอจึงทำในสิ่งที่ถนัด นั่นคือสร้างความแตกแยก
ในพิธีวิวาห์ระหว่างกษัตริย์เพลีอัสกับนางพรายทะเลเธทิส บรรดาเทพเจ้าทั้งหลายได้รับเชิญให้ไปร่วม ยกเว้นเอริส เธอโยนผลแอปเปิลทองคำที่จารึกว่า “สำหรับผู้งดงามที่สุด” เข้าไปในโถงจัดเลี้ยง
แล้วปลาแห่งโอลิมเปียนก็งับเบ็ดทันที…
เทพีทุกองค์ในงานต่างอยากได้ลูกแอปเปิลดังกล่าว แล้วผู้ท้าชิงก็ค่อย ๆ ลดลงจนเหลือเทพี 3 องค์ ได้แก่ อะโฟรไดทิ เฮรา และอธีนา
ทั้ง 3 ขอให้ซุสตัดสิน แต่มหาเทพปฏิเสธอย่างชาญฉลาด ไม่ขอข้องเกี่ยวกับความขัดแย้งนี้ พระองค์บอกให้พวกเธอไปที่ภูเขาไอดา ใกล้เมืองทรอย เพื่อให้เจ้าชายหนุ่มนาม “ปารีส” เป็นกรรมการตัดสิน
ปารีส (บ้างเรียกอะเล็กซานเดอร์) เป็นโอรสของกษัตริย์ไพรอัมแห่งกรุงทรอย แต่ได้รับบัญชาจากพระราชบิดากึ่ง ๆ เนรเทศให้ออกนอกเมืองมาคอยเลี้ยงแกะ เนื่องจากมีคนเตือนว่า ในวันหนึ่งเขาจะนำความพินาศมาสู่บ้านเมือง กษัตริย์ไพรอัมจึงตัดขาดปารีสจากกิจการบ้านเมือง
ปารีสใช้ชีวิตนอกเมืองอยู่กับนางไม้เลอโฉมชื่อเอโนเน กระทั่ง 3 เทพีผู้ยิ่งใหญ่แห่งโอลิมปัสมาปรากฏตัวฉายรัศมีเรืองรองอยู่เบื้องหน้า พวกเธอไม่ให้ได้เขาตัดสินจากรูปโฉมว่าใครงามที่สุด แต่ขอให้พิจารณาจากสิ่งที่แต่ละนางเสนอ แล้วเลือกว่าต้องการอะไรมากที่สุด
เฮราสัญญาว่าจะให้เขาเป็นจักรพรรดิแห่งยุโรปและเอเชีย อธีนาสัญญาว่าเขาจะได้นำชาวทรอยสยบชาวกรีกและทำลายแผ่นดินกรีกจนสิ้นซาก แต่เจ้าชายผู้ขลาดกลัวและอ่อนต่อโลกเลือกข้อเสนอของอะโฟรไดทิ ซึ่งเธอเสนอว่าจะมอบหญิงสาวชาวมนุษย์ผู้งดงามที่สุดในโลกให้เขา
ปารีสถวายแอปเปิลแด่เทพีอะโฟรไดทิ และสตรีมนุษย์ที่เลอโฉมที่สุดในโลกเวลานั้นคือ “เฮเลน”
เฮเลนเป็นธิดาของซุสกับเลดา แต่กษัตริย์ทินเดริอัสแห่งสปาร์ตาคือผู้อุปถัมภ์เลี้ยงดู ชื่อเสียงความงามของเฮเลนแห่งสปาร์ตาระบือลือลั่นจนไม่ว่าบุรุษคนไหนในแผ่นดินกรีกก็อยากครอบครองเธอ ถึงขนาดเหล่ากษัตริย์ ขุนศึก และชายหนุ่มจากตระกูลใหญ่ทั่วทุกสารทิศมาชุมนุมกันเพื่อให้เฮเลนเลือกหนึ่งในพวกเขาเป็นคู่ครอง
เหตุการณ์ดังกล่าวสร้างความลำบากใจแก่กษัตริย์ทินเดริอัส พระองค์กลัวว่าหากตัดสินใจมอบบุตรีให้ชายคนไหน คนอื่น ๆ ที่เหลือก็จะรวมตัวกันต่อต้านสปาร์ตา จึงตั้งกุศโลบายเหนือชั้น เรียกร้องให้ทุกคนที่มาสู่ขอธิดาให้สัตย์สาบานว่า พวกเขาจะต่อสู้เพื่อสามี (ในอนาคต) ของเฮเลน ไม่ว่าจะเขาผู้นั้นเป็นใครก็ตาม
บุรุษทั้งหลายยินดีให้สัตย์สาบาน เพราะพวกเขาหวังว่าจะได้รับเลือก แล้วผลประโยชน์นั้นก็ย่อมเป็นของตน ทุกคนจึงสาบานว่าจะร่วมกันลงโทษใครก็ตามที่พยายามพรากเฮเลนไปจากคู่ครองตัวจริงของเธอ
จากนั้นกษัตริย์ทินเดริอัสก็เลือก “เมเนเลอัส” น้องชายของอะกาเมมนอน กษัตริย์แห่งไมซีเน และยังสถาปนาเขยคนนี้ให้เป็นกษัตริย์แห่งสปาร์ตาอีกด้วย
แล้วข้อเสนอเย้ายวนใจของอะโฟรไดทิเพื่อแลกกับแอปเปิลทองคำก็สร้างเรื่องทันที องค์เทพีพาปารีสไปยังสปาร์ตา ทิ้งเอโอเนไว้เบื้องหลัง ที่นั่น เมเนเลอัสกับเฮเลนต้อนรับปารีสด้วยอัธยาศัยไมตรีในฐานะแขกผู้มาเยือน
เมื่อความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นระหว่างแขกกับเจ้าบ้านดำเนินไปถึงจุดหนึ่ง เจ้าชายแห่งทรอยก็ละเมิดมิตรไมตรีที่เมเนเลอัสมอบให้ เขาอาศัยจังหวะตอนกษัตริย์แห่งสปาร์ตาไม่อยู่ สร้างพันธะลึกซึ้งกับเฮเลน แล้วพาเธอข้ามทะเลหนีไปกรุงทรอยด้วยกัน
เฮเลนแห่งสปาร์ตาจึงกลายเป็น “เฮเลนแห่งทรอย” ตั้งแต่นั้น
เมื่อเมเนเลอัสพบว่าภรรยาหายไป เขาระดมพันธมิตรที่ผูกมัดด้วยคำสัตย์จากทั่วแผ่นดินกรีก กรีทาทัพข้ามทะเลมาชิงเฮเลนคืนด้วยเรือนับพันลำ และผลลัพธ์ก็คือเมืองที่เคยทรงแสนยานุภาพอย่างทรอย ต้องพินาศย่อยยับเหลือเพียงเถ้าถ่านดังคำทำนาย
ปฐมบทแห่งสงครามกรุงทรอยจึงเริ่มต้นจากแอปเปิลทองคำ เจ้าชายผู้น่าละอาย โดยมี “เฮเลน” สตรีมนุษย์ที่งดงามที่สุดในโลกเป็นส่วนหนึ่งของวงจรตัณหาและความบ้าอำนาจของเหล่าบุรุษ
อ่านเพิ่มเติม :
- ทำไม “ปาริส” เป็นเจ้าชายรูปงามที่เทพชอบ แต่ประชาชนชัง
- 12 เทพโอลิมปัสตามปกรณัมกรีก-โรมัน มีใครบ้าง?
- “อะโฟรไดทิ” แม้เป็นเทพแห่งความรัก แต่หัวใจกลับแหลกสลาย
อ้างอิง :
เอดิธ แฮมิลฮัน; แปลโดย นพมาส แววหงส์. (2564). ปกรณัมปรัมปรา ตำนานเทพและวีรบุรุษกรีก-โรมัน-นอร์ส. พิมพ์ครั้งที่ 17. กรุงเทพฯ : อมรินทร์.
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 22 พฤษภาคม 2569
