โรงละครแห่งชาติ สถานที่แห่งการถ่ายทอดศิลปวัฒนธรรมของไทย

ผู้เขียน	ปดิวลดา บวรศักดิ์
เผยแพร่	วันพฤหัสที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ.2569

โรงละครแห่งชาติ สถานที่ถ่ายทอดศิลปวัฒนธรรมไทย

“ไทย” ถือเป็นหนึ่งประเทศที่อุดมไปด้วยศิลปวัฒนธรรมมากมายที่ควรสืบสานคุณค่าและความงดงามให้อยู่ต่อไปอีกหลายยุคหลายสมัย ด้วยเหตุนี้เมื่อสมัยจอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ อดีตนายกรัฐมนตรี จึงจัดสร้างโรงละครแห่งชาติ ที่แรกของประเทศขึ้น

จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ (ภาพจาก คุณประวิทย์ สังข์มี)

เดิมก่อนหน้าที่ประเทศไทยจะมีโรงละครแห่งชาติของตนเอง หลวงวิจิตรวาทการมีความคิดริเริ่มสร้างพื้นที่สำหรับถ่ายทอดศิลปะไทย ทางกรมศิลปากรจึงดัดแปลงหอประชุมศิลปากรเดิม ซึ่งเป็นเรือนไม้ที่ตั้งอยู่ด้านขวาของพระที่นั่งศิวโมกขพิมาน บริเวณพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ให้เป็นโรงละครศิลปากร ด้วยการใช้งบประมาณทั้งจากทางราชการและภาคประชาชน ซึ่งส่วนหลังมาจากเงินขายบัตรละคร “เลือดสุพรรณ” อีกทีหนึ่ง

ทว่าอาคารดังกล่าวมุงด้วยสังกะสี จึงทำให้ที่นี่เปิดการแสดงได้เพียงฤดูแล้งเท่านั้น เพราะเมื่อไหร่ที่ฝนตก เม็ดฝนจะกระทบกับสังกะสีเสียงดัง ทำให้กรมศิลปากรพยายามที่จะจัดสร้างโรงละครแห่งชาติหลังใหม่

อย่างไรก็ดี เมื่อถึงยุคสมัยจอมพล สฤษดิ์ ธนะรัตช์ ท่านได้อนุมัติให้สร้างโรงละครแห่งชาติขึ้น ในทีแรกคาดว่าจะสร้างเป็นแบบศิลปะตะวันตก ก่อนจะมีข้อสรุปให้สร้างเป็นอาคารคอนกรีตทรงไทยประยุกต์ เพื่อแสดงออกถึงความเป็นไทยในยุคสมัยใหม่ ณ บริเวณที่ทำการของกระทรวงคมนาคมเดิม ตั้งอยู่หน้าโรงนาฏศิลป์ ซึ่งถือเป็นบริเวณพระราชวังบวรสถานมงคล (วังหน้า)

โรงละครแห่งชาติใช้เวลาสร้างประมาณ 5 ปี ตั้งแต่ พ.ศ. 2504-2508 ก่อนจะกลายเป็นสถานที่แห่งการถ่ายทอดศิลปวัฒนธรรมของไทยจวบจนตอนนี้ โดยภายในจะมีพระบวรราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงปกครองพระราชวังบวรสถานมงคล (วังหน้า) อันเป็นสถานที่ก่อสร้างของโรงละครแห่งชาตินี้ และพระองค์ก็ยังทรงเป็นบุคคลสำคัญที่ส่งเสริมนาฏดุริยางค์และศิลปกรรมไทยอีกด้วย

จอมพล ถนอม กิตติขจร นายกรัฐมนตรี เจิมพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว บริเวณโรงละครแห่งชาติ ในพิธีเปิดโรงละครแห่งชาติ เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2508 ภาพจาก fb สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ

ปัจจุบันโรงละครแห่งชาติเพิ่งได้ทดสอบระบบไปเมื่อวันที่ 9 10 16 และ 17 พฤษภาคม หลังจากบูรณะปรับปรุงไปหลายปี เพื่อในอนาคตจะได้พร้อมรองรับการแสดงศิลปวัฒนธรรมทุกรูปแบบด้วยเทคโนโลยีทันสมัยด้วยมาตรฐานระดับนานาชาติ

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่