“เลือดสีน้ำเงิน” คำที่หมายถึงชนชั้นสูง มาจากไหน ทำไมต้องสีน้ำเงิน?

เลือดสีน้ำเงิน คำที่หมายถึงชนชั้นสูง
พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 10 แห่งกัสติยา จาก wikicommon (ปรับสีภาพให้เป็นสีน้ำเงิน)

เลือดสีน้ำเงิน คำที่หมายถึงชนชั้นสูง มาจากไหน ทำไมสีน้ำเงิน

หากพูดถึงบรรดาชนชั้นสูง คำหนึ่งที่คนจะเรียกพวกเขาก็คือ “เลือดสีน้ำเงิน” แต่ทุกคนต่างก็รู้ดีว่า มนุษย์นั้นมีเลือดสีแดง

แล้วทำไมคนถึงเรียกพวกเขาว่า เลือดสีน้ำเงิน

ภาพประกอบบทความ หมึกสีน้ำเงิน ภาพจาก pixabay

คำว่า เลือดสีน้ำเงินนี้มีมานาน เชื่อว่า เกิดในยุคสเปนตอนกลาง ขณะนั้นมีคำว่า “sangre azul” ซึ่งจะใช้กับตระกูลอันร่ำรวย มั่งคั่ง และทรงอำนาจในราชอาณาจักรกัสติยา

พวกเขาอ้างว่า ตนเองนั้นถือเป็นส่วนหนึ่งของเชื้อสายกอทิกอันบริสุทธิ์ พวกเขาไม่เคยแต่งงานกับเชื้อชาติอื่น เห็นได้จากสีผิวอันซีดเซียว ซึ่งมองเห็นเส้นเลือดสีน้ำเงินได้อย่างชัดเจน

อัลฟอนโซที่ 6 กษัตริย์จากราชอาณาจักรกัสติยา

ทั้งนี้ ในศตวรรษที่ 9 ยังมีข้อมูลปรากฏว่า ขุนนางทหารชาวสเปนยังพิสูจน์เชื้อสายของตนผ่านการโชว์เส้นเลือด เพื่อแยกตัวเองจากชาวมัวร์ ชาวมุสลิมจากสเปนที่มีผิวเข้มกว่าอีกด้วย

ต่อมา คำว่า “เลือดสีน้ำเงิน” ระบุไว้ในสื่อสิ่งพิมพ์ของอังกฤษว่า ขุนนางของวาเลนเซีย (ดินแดนหนึ่งในสเปน) ได้แบ่งออกเป็น 3 ชั้น อันได้แก่ เลือดสีน้ำเงิน, เลือดสีแดง และเลือดสีเหลือง ซึ่งชั้นเลือดสีน้ำเงินก็จะจำกัดเฉพาะตระกูลที่ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นขุนนางชั้นสูงเท่านั้น

เป็นที่มาของคำว่า “เลือดสีน้ำเงิน” ที่ปรากฏในต่างประเทศ ซึ่งก็มีการใช้ในสังคมไทยเช่นกัน

อย่างไรก็ดี ในสยาม คำว่า เลือดสีน้ำเงิน หรือ “ชาวน้ำเงินแท้” ก็ไม่ได้ใช้กันแค่กลุ่มชนชั้นนำเท่านั้น แต่คนไทยยังใช้เป็นชื่อเรียกของกลุ่มนักโทษทางการเมืองผู้สนับสนุน “คณะกู้บ้านกู้เมือง” หรือที่เรียกกันว่ากบฏบวรเดช อีกด้วย

ส่วนหนึ่งของคณะผู้ก่อการ ร.ศ. 130 ถ่ายภาพร่วมกันคราวพระราชทานเพลิงศพผู้เสียชีวิตในการปราบกบฏบวรเดช พ.ศ. 2476 (แถวหน้า) ร.ต. จรูญ ษตะเมษ , ร.ต. โกย วรรณกุล, ร.อ. เหล็ง ศรีจันทร์, ร.อ. ถัด รัตนพันธุ์, ร.ท. จรูญ ณ บางช้าง, ร.ต. สอน วงษ์โต, ร.ต. เปลี่ยน ไชยมงคล (แถวหลัง) ร.ต. เหรียญ ศรีจันทร์, ร.ต. เนตร พูนวิวัฒน์, ร.ต. จือ ควกุล, ร.ต. บ๋วย บุญยะรัตพันธุ์, ร.ต. เขียน อุทัยกุล, ร.ต. ศิริ ชุณหะประไพ, นายอุทัย เทพหัสดิน ณ อยุธยา

เนื่องจากขณะที่กลุ่มกบฏบวรเดชโดนขังคุก พวกเขาได้ใส่เครื่องแบบสีน้ำเงิน ซึ่งสีน้ำเงินนี้เองเชื่อมโยงได้กับสีบนธงชาติ ทั้งพวกเขามองว่า มันเป็นสีแห่งความบริสุทธิ์และความหวังของพวกเขา

ต่อมาพวกเขาก็ลักลอบตีพิมพ์หนังสือพิมพ์ในนามกลุ่มตนเอง โดยให้ชื่อว่า “น้ำเงินแท้” ขณะโดนขังคุกที่แดนหกอีกด้วย

จึงทำให้เลือดสีน้ำเงินหรือชาวน้ำเงินแท้ เป็นอีกคำหนึ่งที่สื่อถึงกบฏบวรเดช รวมถึงกลุ่มชนชั้นสูงได้เช่นกัน

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


อ้างอิง : 

https://www.historyextra.com/period/georgian/why-people-noble-called-blue-blooded/

ณัฐพล ใจจริง. “การรื้อสร้าง ๒๔๗๕” : ฝันจริงของนักอุดมคติ “น้ำเงินแท้” ในศิลปวัฒนธรรม ฉบับธันวาคม, 2548.


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 9 กุมภาพันธ์ 2569