“คนไทยสมัยรัชกาลที่ 3” ใครเดินเยอะถือว่าเป็นบ้า คนไทยไม่ชอบเดิน?!

ภาพถ่าย ชาวสยาม ใน บางกอก กรุงเทพฯ ประกอบเรื่อง สำเนียงกรุงเทพฯ คนไทยไม่ชอบเดิน
ชาวสยามในบางกอกสมัยอดีต (ภาพจาก "กรุงเทพฯ มาจากไหน?, 2548)

“คนไทยไม่ชอบเดิน” เป็นหนึ่งทอปปิกที่ไม่ว่าวันเวลาจะผ่านไปนานแค่ไหน ก็จะถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นประเด็นให้พูดคุยและถกเถียงกันอยู่เสมอ อาจเพราะทางเท้าที่ไม่เป็นมิตรกับผู้คน อากาศที่ร้อนเกินไป ทั้งยังมีการเดินทางที่อำนวยความสะดวกอย่าง “วินมอเตอร์ไซค์” ที่มีแทบทุกแห่งหนในกรุงเทพฯ ด้วยเหตุนี้คนไทยจึงอาจไม่ค่อยชอบเดินกัน

ภาพประกอบเนื้อหา – ภาพถ่ายหนุ่มสยามกับเมียอีกสามคน

การไม่ชอบเดินนี้ ไม่ใช่เพิ่งปรากฏในสังคมไทยปัจจุบัน แต่ในบันทึกของชาวต่างชาติ อย่าง “ชีวิตความเป็นอยู่ในกรุงสยามในทัศนะของชาวต่างประเทศ ระหว่าง พ.ศ. 2383-2384” (แปลโดย ลินจง สุวรรณโภคิน) ของ เฟรเดอริก อาร์เธอร์ นีล ชาวอังกฤษที่เดินทางมายังกรุงเทพฯ เมื่อ พ.ศ. 2383 ตรงกับสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ก็มีหัวข้อหนึ่งที่เขียนว่า “คนสยามไม่ชอบการเดิน” เอาไว้

เรื่องนี้ นีลอธิบายว่า ระหว่างที่เดินเล่นชมเมือง เขาสังเกตเห็นคนสยามที่อยู่ตรงข้ามฟากแม่น้ำไม่ค่อยจะทำอะไรและคิดอะไรเท่าไหร่ และนีลก็คิดว่า ชาวสยามต้องคิดว่าการที่ชาวต่างชาติต้องมาเดินยืดเส้นยืดสายนี้ เพราะเป็นส่วนหนึ่งของการปฏิบัติกิจตามศาสนา ที่จำเป็นต้องทำ แม้จะอยากหรือไม่อยากทำก็ตาม

ถึงขั้นมีพ่อค้าจีนคนหนึ่งมาแสดงความเสียใจต่อนายฮันเตอร์ (โรเบิร์ต ฮันเตอร์ พ่อค้าต่างชาติผู้ทรงอิทธิพลในสมัยรัชกาลที่ 3-ผู้เขียน) ที่พวกเขาต้องมาเดินท่ามกลางอากาศร้อนจัด ทั้งยังทิ้งท้ายปลอบใจว่า 

โรเบิร์ต ฮันเตอร์ (ภาพ : Wikimedia Commons)

“ฤดูมรสุมกำลังมาถึงแล้ว ฉะนั้นอากาศก็จะค่อยเย็นขึ้น ความเหน็ดเหนื่อยต่าง ๆ ที่เกิดจากการออกกำลังกาย ทำให้ร่างกายทรุดโทรมลงนั้นก็จะค่อย ๆ ดีขึ้น”

ทำให้เห็นแล้วว่าในสังคมชาวบางกอกช่วงนั้นคงไม่ปลื้ม และมองว่าการเดินเป็นเรื่องแปลกประหลาดจริง ๆ

นอกจากนี้ เจ้าของบันทึกยังกล่าวต่อไปว่า คนที่เกียจคร้านจะใช้เวลาทั้งหมดไปกับการนั่งขัดสมาธิเป็นรูปปั้น ทั้งคนที่อยู่ในบ้านลอยน้ำหรือคนที่นั่งบนเรือ และ “การออกกำลังกายด้วยวิธีอื่น ๆ เช่น การยิงปืน ขี่ม้า หรือเดินนั้นเป็นปัญหาสำหรับคนเหล่านี้ เพราะเป็นการกระทำเกินความสามารถของพวกเขา

และที่สำคัญก็คือ ถ้าใครออกไปเดินเล่นคราวละครึ่งไมล์ (ประมาณ 800 เมตร-ผู้เขียน) ก็จะถูกหาว่าเป็นคนบ้า”

จากบันทึกของ เฟรเดอริก อาร์เธอร์ นีล ทำให้เห็นว่าคนไทย แม้จะในสมัยรัชกาลที่ 3 ก็ไม่มีใครใคร่อยากจะเดินกันจริง ๆ

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


อ้างอิง : 

https://www.finearts.go.th/storage/contents/2021/12/file/23d4nA18oefeeoE4LoSnDoRSfaHZbBBbokIllPVY.pdf


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 17 กันยายน 2568