| ผู้เขียน | กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม |
|---|---|
| เผยแพร่ |
เคยสงสัยไหมว่า ผีไทยในสื่อบันเทิง ไม่ว่าจะเป็น ละคร ภาพยนตร์ แม้กระทั่งเกม ทำไมถึงเป็นเพศหญิงมากกว่าเพศชาย
ธิมา ไหมแพง เล่าประเด็นนี้ในวิทยานิพนธ์ “เกมสยองขวัญและเกมผีไทยบนแพลตฟอร์มดิจิทัลกับทุนทางวัฒนธรรม” (คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2562) โดยรวบรวมข้อมูลจากนักวิชาการและผู้ศึกษาเรื่องผีไทยในสื่อบันเทิงไว้ ซึ่งสามารถประมวลสรุปออกมาได้ 2 ข้อหลักๆ
1. สังคมหญิงเป็นใหญ่ในอดีต
ผีเพศหญิงผูกพันกับร่องรอยอำนาจทางประวัติศาสตร์ของแผ่นดินอุษาคเนย์ กล่าวคือ ในอดีตเพศหญิงมีอำนาจในสังคมไทยมากกว่าหรือเท่าเทียมกับผู้ชาย ผีผู้หญิงอาจสะท้อนให้เห็นสังคมหญิงเป็นใหญ่ในอดีต อันเป็นสังคมเกษตรกรรมดั้งเดิมของไทยที่ให้การนับถือสตรี
2. สังคมปิตาธิปไตย
โครงสร้างสังคมปิตาธิปไตย ได้กดเพศหญิงให้ต้องอยู่ติดที่ หรือเรียกว่า “อยู่กับเหย้าเฝ้ากับเรือน” เป็นผู้เฝ้ารอ ติดอยู่กับสถานะและภาระหน้าที่ของความเป็นเมียและแม่ในขนบแบบไทย รอคอยคนรัก ภักดีต่อชายคนรักในทุกภพชาติ แม้เมื่อคนรักได้ตายไปเกิดใหม่แล้วก็ยังคอยเฝ้าวนเวียนไปด้วยใจจิตอันผูกพัน
ผีผู้หญิงยังสะท้อนความเป็นแม่และเมียที่ปวดร้าว เช่น แม่ที่ตายเพราะทำแท้ง แม่ที่ตายเพราะคลอดลูก หรือเมียที่ถูกทรยศหักหลัง ถูกหลอกลวง เมื่อตายไปแล้วก็ต้องการแก้แค้นเอาคืนคนที่ทำให้ตนเจ็บช้ำน้ำใจ
นอกจากนี้ เพศของผียังถูกผลิตความหมายขึ้นตามลักษณะที่สังคมผู้ชายปรารถนา เป็นจินตนาการปรุงแต่ง “ของผู้ชาย โดยผู้ชาย เพื่อผู้ชาย” ดังจะเห็นได้ว่า ผู้ที่มาปราบผีดังกล่าวมักเป็นเพศชาย
แม้กระทั่งเกมสยองขวัญและเกมผีไทย ตัวละครผีในเรื่องก็ยังเป็นผีเพศหญิง เช่น เกม Araya ของบริษัท MAD Virtual Reality Studio เกท Home Sweet Home ของบริษัท Yggdrazil เกม Forbidden Love with The Ghost Girl (เวอร์ชันทดลอง)
อ่านเพิ่มเติม :
- “แม่นาก” ผีชาวบ้านเริ่มเกี่ยวข้องกับสมเด็จพระพุฒาจารย์โต พระผู้ใหญ่ได้อย่างไร
- กระสือ-กระหัง “คู่จิ้น” ผีไทยสมัยโบราณ
อ้างอิง :
ธิมา ไหมแพง. เกมสยองขวัญและเกมผีไทยบนแพลตฟอร์มดิจิทัลกับทุนทางวัฒนธรรม. วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญานิเทศศาสตรมหาบัณฑิต คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2562.
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2568
