21 มิถุนายน 2476: พระยาพหลฯ ประกาศให้เสรีภาพแก่หนังสือพิมพ์ ไม่กลัวถูกด่า

นายพันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา

“…ข้าพเจ้าจะให้สิทธิแก่หนังสือพิมพ์เต็มที่ ข้าพเจ้าไ่ม่ชอบการใช้อำนาจปิดปากกัน ถ้าว่าจะมีการปิดหนังสือพิมพ์ต่อไปก็จะมีการไต่สวนพิจารณากันอย่างชัดเจนเสียก่อนว่าหนังสือพิมพ์ฉบับนั้นมีเจตนามุ่งร้ายต่อชาติเปนแน่แท้ ข้าพเจ้าจะให้หนังสือพิมพ์ติชมอย่างเต็มที่ ขออย่างเดียวว่าให้มีความยุติธรรมตรงไปตรงมา ข้าพเจ้ามีน้ำใจเปนนักกีฬาพอที่จะฟังคำติชมได้ แม้ข้าพเจ้าเองจะถูก ‘ด่า’ จากหนังสือพิมพ์ ข้าพเจ้าก็เต็มใจฟัง แต่ขอให้มีเหตุผลตัดเตือนให้เปนประโยชน์ ไม่ใช่แกล้งกล่าวเสียดสีใส่ร้าย…”

คำให้สัมภาษณ์ในวันที่ 21 มิถุนายน 2476 ของพระยาพหลพลพยุหเสนา หนึ่งวันหลังทำการยึดอำนาจจากรัฐบาลพระยามโนปกรณ์นิติธาดา โดยอ้างว่าเพื่อให้สภากลับมาดำเนินการได้ตามปกติ หลังรัฐบาลพระยามโนปกรณ์ออกพระราชกฤษฎีกาสั่งปิดสภาและงดใช้รัฐธรรมนูญบางมาตรา

ข้อมูลคำสัมภาษณ์อ้างจากหนังสือ “ประวัติศาสตร์การพิมพ์ในประเทศไทย สยามพิมพการ” ซึ่งให้ข้อมูลเพิ่มเติมต่อไปว่า แม้พระยาพหลฯ จะแสดงความใจกว้างต่อสถาบันหนังสือพิมพ์มากกว่ารัฐบาลก่อน แต่คำพูดดังกล่าวก็ไม่มีผลอย่างเป็นรูปธรรมเนื่องจากยังไม่มีกฎหมายรับรอง และประเทศยังอยู่ในภาวะไม่มั่นคง การเปลี่ยนแปลงรัฐบาลด้วยกำลังทหารอาจถูกแทรกแซงจากภายนอก และยังมีการต่อสู้ระหว่างผู้นิยมระบอบเก่ากับผู้นิยมระบอบใหม่ ทำให้ในทางปฏิบัติรัฐบาลยังมิได้ให้เสรีภาพแก่สื่ออย่างเต็มที่

และในเดือนกันยายนปีเดียวกัน รัฐบาลได้ออก “พระราชบัญญัติการพิมพ์ พ.ศ. 2476” ซึ่งให้อำนาจเจ้าพนักงานในการแต่งตั้งถอดถอนใบอนุญาตโดยมีกำหนดหรือไม่มีกำหนดก็ได้ ทำให้สื่อถูกควบคุมโดยรัฐบาลอย่างชัดแจ้ง

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป