27 เมษายน 1994 ชาวแอฟริกาใต้ใช้สิทธิลงคะแนนเสียง “เลือกตั้ง” อย่างเท่าเทียมเป็นครั้งแรก

เนลสัน แมนเดลา หย่อนบัตร เลือกตั้ง ใน แอฟริกาใต้
เนลสัน แมนเดลา ระหว่างการลงคะแนนในการเลือกตั้งปี 1994 ภาพโดย Paul Weinberg, via Wikimedia Commons

27 เมษายน 1994 ชาว “แอฟริกาใต้” ใช้สิทธิลงคะแนนเสียง “เลือกตั้ง” อย่างเท่าเทียมเป็นครั้งแรก

แอฟริกาใต้ เป็นรัฐที่ตั้งขึ้นจากพื้นฐานของอดีตอาณานิคมที่มีคนขาวกุมอำนาจทั้งด้านการเมืองและเศรษฐกิจ หลังการก่อตั้งสหภาพแอฟริกาใต้ในปี 1910 รัฐบาลคนขาวยิ่งผลักดันนโยบายแบ่งแยกสีผิว เอื้อประโยชน์ให้กับคนผิวขาวทั้งด้านภาษี การทำงาน บริการสาธารณะและสิทธิทางการเมือง

รัฐสภาที่มีแต่คนขาวได้ผ่านกฎหมายเพื่อสร้างระบบสถาบันของการปกครองแบบแบ่งแยกสีผิว กฎหมายขึ้นทะเบียนประชากรปี 1950 ได้แบ่งแยกชาวแอฟริกาใต้ทุกคนตามเชื้อชาติ กฎหมายห้ามการแต่งงานข้ามเชื้อชาติถูกประกาศในปี 1949 และกฎหมายว่าด้วยพฤติกรรมอันขัดต่อศีลธรรมปี 1950 ได้กำหนดห้ามการมีเพศสัมพันธ์ข้ามเชื้อชาติ และกฎหมายปราบปรามคอมมิวนิสต์ยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการเล่นงานผู้ต่อต้านโดยไม่ต้องผ่านการพิจารณาคดี

แอฟริกันเนชันแนลคองเกรส (ANC) กลุ่มการเมืองที่ต่อสู้เพื่อสิทธิทางการเมืองของคนผิวสีและคนผิวดำแอฟริกันได้ก่อตัวขึ้นในปี 1912 แต่ความไม่เป็นเอกภาพทำให้พรรคไม่ค่อยมีบทบาทใดๆ มากนัก จนกระทั่งถึงทศวรรษที่ 1940 ผู้นำรุ่นใหม่ได้กระตุ้นบทบาทของพรรคมากขึ้นรวมถึงการต่อต้านรัฐคนขาวด้วยกำลังทหาร หนึ่งในนั้นมี เนลสัน แมนเดลา ผู้นำคนสำคัญที่ลุกขึ้นท้าทายบรรดาผู้นำ ANC กลุ่มเดิมที่มีท่าทีกลางๆ และจุดประกายให้ขบวนการลุกฮือขึ้นมาต่อต้านรัฐบาลคนขาวอย่างแข็งกร้าวยิ่งขึ้น

ในปี 1960 กลุ่มแพนแอฟริกันคองเกรส (PAC) ซึ่งแยกตัวออกจาก ANC ในปี 1959 ได้จัดการเดินขบวนครั้งใหญ่เพื่อต่อต้านกฎหมายที่เลือกปฏิบัติต่อคนต่างเชื้อชาติก่อนถูกปราบปรามทำให้มีผู้เสียชีวิต 69 ราย จากนั้นรัฐบาลพรรคแห่งชาติ (National Party) ได้ประกาศให้ทั้ง PAC และ ANC เป็นกลุ่มนอกกฎหมาย ANC หันมาใช้มาตรการรุนแรงด้วยการก่อเหตุโจมตีรัฐบาลด้วยวิธีการแบบกองโจร แมนเดลาและผู้นำรายอื่นๆ ถูกจับกุมและตัดสินโทษให้จำคุกตลอดชีวิตในปี 1964

สมาชิก ANC ที่ยังเหลือรอดพยายามรักษาองค์กรเอาไว้ด้วยการเคลื่อนไหวนอกประเทศ จนกระทั่งองค์กรได้ฟื้นชีวิตขึ้นอีกครั้งในแอฟริกาใต้ในช่วงปลายทศวรรษ 1970 หลังเหตุการณ์สังหารหมู่คนผิวดำกว่า 600 ราย ระหว่างการจลาจลในปี 1976 และเมื่อเข้าถึงทศวรรษที่ 1980 แอฟริกาใต้ ได้เข้าสู้ภาวะที่ไม่ต่างจากสงครามกลางเมือง

ล่วงเข้าสู่ทศวรรษที่ 1990 ประธานาธิบดี (ในสมัยนั้น) เฟรเดอริก วิลเลม เดอ เคลิร์ก (Frederik Willem de Klerk) พยายามเดินหน้ายุตินโยบายแบ่งแยกสีผิว ยกเลิกคำสั่งแบน ANC ปลดปล่อยหรือยกเลิกการห้ามเข้าประเทศของกลุ่มนักโทษการเมือง เนลสัน แมนเดลา ได้ขึ้นเป็นประธานพรรค ANC ในปี 1991 และมีส่วนสำคัญในการเจรจากับประธานาธิบดีเดอ เคลิร์ก ระหว่างปี 1992-1993 ซึ่งนำไปสู่การเลือกตั้งทั่วไปที่ชาวแอฟริกาใต้ทุกเชื้อชาติมีสิทธิมีเสียงเท่าเทียมกันในปี 1994

ผลการ เลือกตั้ง วันที่ 27 เมษายน 1994 พรรค ANC ของแมนเดลาคว้าคะแนนเสียงเป็นอันดับ 1 ด้วยสัดส่วนราว 60 เปอร์เซนต์ ขณะที่พรรคแห่งชาติของ เดอ เคลิร์ก ตามมาห่างๆ ด้วยคะแนนเสียงราว 20 เปอร์เซนต์ ทำให้ เนลสัน แมนเดลา กลายเป็นประธานาธิบดีผิวดำคนแรกในประวัติศาสตร์แอฟริกาใต้ วันที่ 27 เมษายน ยังถูกกำหนดให้เป็นวันหยุดสาธารณะในฐานะ “วันแห่งอิสรภาพ” อีกด้วย

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


ข้อมูลจาก :

South Africa. และ African National Congress (ANC) จากเว็บไซต์ Encyclopedia Britannica


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 26 เมษายน 2561