ครูฉ่ำ(อดีต)ส.ส.นครฯ 5 สมัย หาเสียงเลือกตั้ง ซื้อปชช.ด้วย “ใจ” มิใช่ “เงินทอง”

ครูฉ่ำ ส.ส.ที่ถูกหลายคนหาว่า "บ้า" (ภาพจาก ศิลปวัฒนธรรม, 2529)

ในบันทึกประวัติศาสตร์การเมืองไทย หากจะไม่เอ่ยถึง นายฉ่ำ จำรัสเนตร ก็เป็นเรื่องแปลก นายฉ่ำ เป็น “ชาวคอน” โดยกำเนิด เส้นทางชีวิตของครูฉ่ำเริ่มต้นจากคุณครูประชาบาลโรงเรียนเทศบาลวัดชนะสงคราม ในกรุงเทพฯ สู่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร์จังหวัดนครศรีธรรมราช 5 สมัย ในช่วง พ.ศ. 2480-2501 และขึ้นชื่อว่าเป็นผู้ที่มีความกล้าบ้าบิ่น กล้าคิด กล้าพูด กล้าวิพากษ์วิจารณ์การเมือง และเป็น “ตัวแทน” ของประชาชนอย่างแท้จริง

ครูฉ่ำได้เริ่มเข้าสู่แวดวงการเมืองด้วยการสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ในวันที่เกิดการปฏิวัติ พ.ศ. 2475 ท่านถึงกับพานักเรียนไปช่วยปฏิวัติในครั้งนั้นเลยทีเดียว จากนั้นก็ได้ทำหน้าที่ช่วยงานคณะราษฎร์มาโดยตลอด แม้การเลือกตั้งครั้งแรกของครูฉ่ำเมื่อ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2476 จะสอบตกก็ตาม แต่ด้วยความพยายาม มีอุดมการณ์แรงกล้า และใช้ยุทธวิธีหาเสียงที่เข้าถึงประชาชน จึงทำให้ครูฉ่ำได้รับเลือกตั้งถึง 5 สมัย

ในบทความ “ปรมาจารย์การเลือกตั้ง เบื้องแรกแห่งประชาธิปตัย ครูฉ่ำ จำรัสเนตร (พ.ศ. 2441-2521) ส.ส. เมืองคอน 5 สมัย” ได้กล่าวถึงยุทธวิธีของครูฉ่ำที่หากได้อ่านแล้วก็คงคิดไปในทางเดียวกันว่า วิธีการนี้ช่าง “แย่งซีน” จริง ๆ

“มีอยู่คราวหนึ่งครูฉ่ำต้องต่อสู้กับเจ้าพ่อ กับเศรษฐีและนายทหารใหญ่ในการชิงชัยเลือกตั้ง ส.ส. นครศรีฯ ซึ่งเป็นคราวที่โด่งดังมาก ถึงคราวที่จะต้องวัดดวงกันว่าคะแนนเสียงในเขตตำบลพรหมโลก ถ้าใครมาคนนั้นก็ได้เป็น ส.ส. ลอยลำ ในการนี้ พ.ท. ทอง สิริเวชภัณฑ์ รอง ผบ ทบ 5 นครศรีธรรมราช ลาออกมาสมัคร ส.ส.  ท่านทั้งรวยและมีอำนาจมาก คนทั่วไปก็รู้จัก ทหารเกณฑ์ทุกรุ่นก็ออกมาช่วย ท่านได้นำภาพยนต์กลางแปลง ลูกทุ่งตะวันตกมาฉายที่ตลาดนอกท่า อันเป็นศูนย์ของคนในพรหมโลก มีทางเข้าออกทางเดียว นอกจากนั้นเป็นป่าและเขา คนมาดูหนังกันมืดฟ้ามัวดินทีเดียว เพราะเป็นหนังใหม่ ในกรณีเช่นนี้คะแนนก็ต้องได้ พ.ท. ทอง อย่างไม่ต้องสงสัย แต่เหนือฟ้าก็ยังมีฟ้า

ครูฉ่ำ ได้ไปเดินขอไต้ (ที่จุดไฟให้แสงสว่าง) ในละแวกนั้น และละแวกอื่นได้มากองใหญ่ ก็คงจะให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ พอจวนหนังจะเลิก ครูฉ่ำก็ได้ก่อกองไฟปากทางคนจะออกจากดูหนัง พอคนออกมา ครูก็ร้องตะโกนให้ชาวบ้าน ลูกหลานทั้งหลายเข้ามารับเอาไต้ติดมือไปคนละอัน เพราะเดินกลับบ้านมันมืด งูก็เยอะ ครูเป็นห่วงสวัดิภาพของชาวบ้านมากกว่าความสนุกสนาน คนก็เฮโล มารับไต้แจกอย่างสำนึกในพระคุณ เพราะไม่มีใครคิดถึงเรื่องกลับบ้านว่าจะกลับอย่างไร เท่านี้ครูก็โกยคะแนนไปเต็มๆ เลย โดยไม่ต้องชักเนื้อ”

ครูฉ่ำเป็นผู้ที่สร้างสีสันทางการเมืองไทยมาตลอดหลายสิบปี แม้จะโดนพิษการเมืองเล่นงานจนต้องติดคุกถึงสองครั้งเป็นเวลาหลายปีก็ตาม และนอกจากจะเป็นผู้ที่มีอุดมการณ์ชัดเจนแล้ว ครูฉ่ำยังเป็นผู้มีวาทศิลป์เป็นเยี่ยม ท่านมีความสามารถในการประพันธ์ โคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน และเพลง จนถึงกับเขียนร้อยกรองลงโฆษณาบนใบปลิวหาเสียงเลยทีเดียว

สามารถอ่านเพิ่มเติมได้จากบทความ “ปรมาจารย์การเลือกตั้ง เบื้องแรกแห่งประชาธิปตัย ครูฉ่ำ จำรัสเนตร (พ.ศ. 2441-2521) ส.ส. เมืองคอน 5 สมัย” โดย นริศ จรัสจรรยาวงศ์ ใน นิตยสารศิลปวัฒนธรรม ฉบับเดือนมีนาคม 2562 ติดตามอ่านกันได้แล้วจากแผงหนังสือทั่วประเทศ

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป