| ผู้เขียน | กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม |
|---|---|
| เผยแพร่ |
กู่ปราสาทหินทราย (บุถ้ำ) โบราณสถานค้นพบใหม่ที่จังหวัดนครราชสีมา เก่าแก่แค่ไหน?
สำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา รายงานเมื่อวันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2569 เรื่องดำเนินการขุดตรวจโบราณสถานกู่ปราสาทหินทราย (บุถ้ำ) ที่ตำบลบ้านใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา เพื่อตรวจสอบขอบเขตโบราณสถานสำหรับการอนุรักษ์ต่อไปในอนาคต
โบราณสถานกู่ปราสาทหินทราย (บุถ้ำ) ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของเมืองเก่านครราชสีมา ระยะห่างประมาณ 8.7 กิโลเมตร เป็นเทวสถานในวัฒนธรรมขอมโบราณ สร้างขึ้นในช่วงพุทธศตวรรษที่ 16-18 มีอายุร่วมสมัยกับปราสาทสำคัญ ๆ อาทิ ปราสาทพิมาย และปราสาทพนมวัน
เมื่อพิจารณาจากภาพถ่ายทางอากาศ กรมแผนที่ทหาร พบว่า ศาสนสถานหลังนี้ มีสระน้ำโบราณรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าตั้งอยู่ทางด้านตะวันออก ซึ่งราษฎรในพื้นที่เรียกว่า “หนองบัว” ปัจจุบันคือโรงเรียนอุบลรัตน์ฯ นครราชสีมา และหนองบัว อาจเป็นภาพสะท้อนของร่องรอยชุมชนโบราณขนาดใหญ่ในบริเวณนี้
เบื้องต้น ดร.ทนงศักดิ์ หาญวงษ์ นักวิชาการอิสระด้านโบราณคดี เผยว่า จากหลักฐานการขุดตรวจในปัจจุบันที่ทำให้พอจะกำหนดอายุสมัยได้คือ “ฐานประติมากรรมรูปเคารพ” ซึ่งเป็นฐานบัวคว่ำ-บัวหงายที่ไม่มีลวดลายประดับชัดเจน ตรงสมัยพระเจ้าราเชนทรวรมัน (พ.ศ. 1487-1511) เป็นต้นมา แปลว่าอาจเก่าแก่ได้ถึงพันปีเลยทีเดียว
นอกจากนี้ ตัวอย่างของฐานรูปแบบดังกล่าวยังเปรียบเทียบได้กับฐานรูปเคารพจากปราสาทคนา ที่ตำบลบักได อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์ เพราะสอดคล้องกับลวดลายอื่น ๆ ที่เหลืออยู่บนปราสาทคนา
กล่าวได้ว่า การขุดตรวจทางโบราณคดีในครั้งนี้ เป็นอีกความก้าวหน้าด้านโบราณคดีและประวัติศาสตร์ของไทย โดยเฉพาะจังหวัดนครราชสีมา ที่จะช่วยเสริมองค์ความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมขอมในพื้นที่ต้นแม่น้ำมูลให้สมบูรณ์และชัดเจนมากยิ่งขึ้น
อ่านเพิ่มเติม :
- คนโคราช ไม่ใช่ “ลาว” แล้วคนโคราชเป็นใคร? มาจากไหน?
- พิมาย เมืองพุทธ-มหายาน เก่าแก่สุดในลุ่มน้ำโขง ต้นแบบ “ปราสาทนครวัด”
- แกะรอยประติมากรรมรูปสตรี “พระศรีชัยราชเทวี” มเหสีพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 พบที่ปราสาทพิมาย
อ้างอิง : สำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา กรมศิลปากร และ ดร. ทนงศักดิ์ หาญวงศ์
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 28 เมษายน 2569
