“ปลาพระราชทาน” ยุคแรกๆ ของรัชกาลที่ 9 ไม่ไช่ปลานิล แต่เป็นปลาหมอเทศ

ในหลวงรัชกาลที่ 9 ขณะพระราชทานพันธุ์ปลาหมอเทศ (ภาพจาก สารานุกรมพระราชกรณียกิจฯ)

ปลานิลเป็น “ปลาพระราชทาน” ที่สมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตประเทศญี่ปุ่น ขณะดำรงพระอิสริยยศเป็นมกุฎราชกุมาร น้อมเกล้าถวายแก่ในหลวงรัชกาลที่ 9 ซึ่งพระองค์ท่านทรงทดลองเลี้ยงในโครงการส่วนพระองค์ สวนจิตรลดา ต่อมาในปี 2509 จึงได้พระราชทานลูกปลาพันธุ์จำนวน 10,000 ตัว แก่กรมประมงเพื่อแจกจ่ายไปยังสถานีประมงประจำจังหวัดและนำลูกปลาที่ได้จาการขยายพันธุ์แจกจ่ายแก่ราษฎรต่อไป

แต่ก่อนหน้า “ปลานิลพระราชทาน” นั้นมี “ปลาหมอเทศพระราชทาน” มาแล้ว

สารานุกรมพระราชกรณียกิจพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในรอบ 60 ปี แห่งการครองราชย์ (คณะกรรมการอำนวยการจัดงานฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี, พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2551) บันทึกเรื่องนี้ไว้ว่า

“…ปลาหมอเทศพระราชทาน เป็นปลาพันธุ์ที่มีถิ่นกําเนิดในทวีปแอฟริกา ลักษณะคล้ายปลาหมอไทย ลําตัวป้อมสั้นสีเขียว ปนเทา วันที่ 15 สิงหาคม พุทธศักราช 2492  กรมประมงแห่งปีนัง (ขึ้นกับรัฐมาลายูหรือประเทศมาเลเซียปัจจุบัน) ได้มอบพันธุ์ปลาจำนวน 258  ตัว แก่แผนกทดลองเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ กรมประมง บางเขน (สถาบันประมงน้ำจืดแห่งชาติ ในปัจจุบัน) เพื่อทดลองเลี้ยงขยายพันธุ์ ได้ผลเป็นที่น่าพอใจ เพาะเลี้ยงง่าย โตเร็ว ขยายพันธุ์เร็ว และเนื่องจากเป็นพันธุ์ปลา นําเข้าจึงเรียกกันว่าปลาหมอเทศ

พุทธศักราช 2495 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้มี พระบรมราชานุญาตให้นําปลาหมอเทศไปทดลองเลี้ยงใน โครงการตามพระราชดําริ ที่บ่อน้ำหน้าพระที่นั่งอุดรภาค บริเวณพระที่นั่งอัมพรสถาน ต่อมาเมื่อปลาหมอเทศขยายพันธุ์มากขึ้นจึงทรงย้ายไปยังบ่อน้ำบริเวณพระตําหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชวังดุสิต และพระราชทานแก่กรมประมง ประมงจังหวัดต่างๆ และเกษตรกรเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน พุทธศักราช 2496 เพื่อนําไปเพาะเลี้ยงหรือปล่อยลงแหล่งน้ำให้เป็นอาหาร โปรตีนสําหรับชุมชน ส่งเสริมอาชีพประมง และส่งเสริมให้ เกษตรกรรู้จักการเลี้ยงปลาในบ่อเสริมรายได้ นับเป็นจุดเริ่มต้น ของการสนับสนุนกิจการเลี้ยงปลาในประเทศไทย ทั้งเพื่อเพาะขยายพันธุ์ เพื่อบริโภค และเพื่อการค้า

ปลาหมอเทศไม่ได้รับความนิยมเท่ากับปลานิลซึ่งอยู่ในตระกูลเดียวกัน เนื่องจากเนื้อหยาบและมีกลิ่นคาวมากกว่า ทำให้ราคาไม่สูง ไม่สามารถพัฒนาเป็นปลาเศรษฐกิจได้” [เน้นคำโดยกองบรรณาธิการ]


เผยแพร่ข้อมูลในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 17 มิถุนายน 2564

บทความก่อนหน้านี้
บทความถัดไป