เปิดที่มาชื่อ “มุกดาหาร” จังหวัดในภาคอีสาน ดินแดนติดริมฝั่งโขง

เปิดที่มาชื่อ มุกดาหาร
ท่าน้ำเมืองมุกดาหาร ขณะที่สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เสนาบดีกระทรวงมหาดไทย เสด็จขึ้นจากเรือ ภาพจาก fb สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ

เปิดที่มาชื่อ มุกดาหาร จังหวัดในภาคอีสาน ดินแดนติดริมฝั่งโขง

“มุกดาหาร” เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคอีสาน ที่มีดินแดนติดกับ “แม่น้ำโขง” ที่นี่เต็มไปด้วยร่องรอยประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมอันยาวนาน แต่เคยสงสัยไหมว่าทำไมถึงได้ชื่อว่า “มุกดาหาร” ?

มีเรื่องราวที่เล่ากันมาอย่างยาวนานว่า หลังจากที่ “เจ้าจันทรสุริยวงษ์” เจ้าเมืองโพนสิน (ปัจจุบันอยู่ในเขตประเทศลาว) ถึงแก่กรรม “เจ้ากินรี” ได้มาเป็นเจ้าเมืองสืบต่อแทน 

อย่างไรก็ดี มีนายพรานคนหนึ่งที่อยู่ในการปกครองของเจ้ากินรี ข้ามมาที่ฝั่งขวาแม่น้ำโขงเพื่อล่าสัตว์ และได้เจอต้นตาลต้นหนึ่งที่มี 7 ยอด และพบกองอิฐปรักหักพังอยู่ใต้ต้นตาลอยู่ด้วย ซึ่งคาดว่าคงเป็นที่ตั้งบ้านเมืองมาก่อน

แม่น้ำโขงไหลผ่านเมืองเชียงแสน

ด้วยเหตุนี้เอง นายพรานจึงเอาเรื่องนี้มาบอกกับเจ้ากินรี เพราะคาดว่าคงเป็นที่ตั้งเมืองได้ดี ใน พ.ศ. 2310 เจ้าเมืองจึงอพยพผู้คนข้ามแม่น้ำโขงมาตั้งเมืองใหม่ที่บริเวณนี้

ทั้งนี้ยังมีเรื่องราวที่สืบต่อกันมาอีกว่า เมื่อตอนที่สร้างเมืองใหม่ ๆ นั้น มีคนพบเห็นแก้วใสดวงหนึ่งมีสีสดใส ลอยออกจากต้นตาลทั้ง 7 ยอดในตอนกลางคืน และลอยกลับมาที่ต้นตาลในตอนเช้าแทบทุกคืน เจ้ากินรีจึงให้ชื่อดวงแก้วเหล่านั้นว่า “แก้วมุกดาหาร” และให้ชื่อเมืองว่า “เมืองมุกดาหาร” ดังที่ได้ยินในปัจจุบัน

อย่างไรก็ดี เมืองมุกดาหารก่อนจะมาเป็นจังหวัดอย่างทุกวันนี้เคยถูกยุบเป็นอำเภอและขึ้นกับนครพนม จนเมื่อ พ.ศ. 2525 ก็กลายมาเป็นจังหวัดมุกดาหารที่เรารู้จักกันนั่นเอง

มุกดาหาร ภาพจาก ข่าวสด

แม้ที่มาของชื่อเมืองมุกดาหารดังที่กล่าวไปอาจเป็นเพียงตำนานเรื่องเล่า แต่นี่ก็สะท้อนความสัมพันธ์ของผู้คนระหว่างดินแดนสองฝั่งโขงได้เป็นอย่างดี

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่


อ้างอิง 

https://digital.nlt.go.th/dlib/files/original/ec9f20cf6a1e85cbfdb58dec1cfc6ee0.pdf


เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 3 กรกฎาคม 2569